Η ηθική στα χρόνια της τηλεοπτικής δημοκρατίας

ΣΤΙΣ ΗΠΑ, ΤΟ ΑΔΙΑΜΦΙΣΒΗΤΗΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ
ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,
ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΗΘΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ, ΑΔΙΑΝΟΗΤΟΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ
ΛΙΓΑ ΜΟΛΙΣ ΧΡΟΝΙΑ, ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΤΗΝ ΚΥΝΙΚΗ ΙΣΧΥ ΤΟΥ. Η
ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΣΙΜΠΣΟΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑ ΤΟ ΠΡΟΟΙΜΙΟ
ΕΝΟΣ ΑΚΟΜΗ ΠΙΟ ΖΟΦΕΡΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ
Δεν σας κρύβω ότι σύγκρυο διαπέρασε τη ραχοκοκαλιά μου μόλις πρωτοαντίκρυσα στο Διαδίκτυο το εξώφυλλο του διαβόητου βιβλίου «Αν εγώ το έκανα»- ένα εξώφυλλο που αντιγράφει πιστά και η ελληνική έκδοση. Το «Αν» του τίτλου ήταν μικροσκοπικό, κυριολεκτικά εξαφανισμένο μέσα στο κυρίαρχο «Εγώ», λες και ο αναγνώστης έπρεπε να περάσει από υποχρεωτικές εξετάσεις μυωπίας ή- το πιο πιθανό- ο εκδότης και η μία από τις δύο οικογένειες των θυμάτων, η οικογένεια Γκόλντμαν, που θα προσποριστούν τα έσοδα από την έκδοση, ήθελαν να περάσουν εξαρχής ξεκάθαρο το μήνυμα: «Εγώ το έκανα». Έπειτα, γιατί «αν εγώ το έκανα» και όχι «αν εγώ το είχα κάνει»; Ήταν τόσο αθώα η επιλογή στον χρόνο του ρήματος; Κάθε άλλο. Το «αν εγώ το είχα κάνει» υπονοεί πως εγώ, ο Ο Τζέι Σίμπσον, ο αφηγητής και φερόμενος ως δολοφόνος, επιμένω ότι δεν έχω διαπράξει το διπλό έγκλημα και υποκύπτω μονάχα στη φιλολογική υπόθεση εργασίας «πώς θα το είχα κάνει, αν το είχα κάνει». Το «Αν εγώ το έκανα» είναι ασυγκρίτως πιο ωμό και κλείνει πρόστυχα το μάτι στον αναγνώστη ηδονοβλεψία. Υπονοεί ότι εγώ, ο Ο Τζέι Σίμπσον, θεωρώ εξαρχής και τις δύο πιθανότητες- το έχω κάνει, δεν το έχω κάνει- όχι μόνο αφηγηματικά ισοδύναμες, μα και αμελητέα την ηθική διαφορά της μιας από την άλλη, κατά συνέπεια εξίσου αμελητέα και τη βαρύτητα μιας πενήντα τοις εκατό πιθανής πελώριας δικαστικής πλανης. Έτσι η αλήθεια, η δικαιοσύνη και τα λοιπά βαρύγδουπα συμπράγκαλα μετατρέπονται σε ελαφρούς και σαχλούς γρίφους για τον μέσο βαριεστημένο αναγνώστη- τηλεθεατή: Σκότωσε ο Σίμπσον; Δεν σκότωσε; Ήταν τόσο μάγκας ώστε να σκοτώσει και κατόπιν, όχι μονάχα να αθωωθεί, μα και να βγάλει ένα σκασμό λεφτά από τις δολοφονίες του;

ΑΝ ΕΓΩ ΤΟ

ΕΚΑΝΑ Η

ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΔΟΛΟΦΟΝΟΥ

ΜΤΦ. ΓΩΓΩ ΑΡΒΑΝΙΤΗ ΕΚΔ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2007, ΣΕΛ. 324, ΤΙΜΗ: 16 ΕΥΡΩ

Τα θύματα
Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Τη νύχτα της 12ης Ιουνίου 1994 βρέθηκαν άγρια κατακρεουργημένοι η 35χρονη Νικόλ Σίμπσον- Μπράουν και ο 25χρονος σερβιτόρος Ρον Γκόλντμαν που, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, βρέθηκε απλώς στο λάθος μέρος τη λάθος στιγμή. Πρώτος και, μέχρι τέλους, μοναδικός ύποπτος για τη διπλή σφαγή θεωρήθηκε ο τότε 47χρονος μαύρος αστέρας του αμερικανικού φουτμπόλ- τόσο ως ποδοσφαιριστής όσο και ως τηλεσχολιαστής- Ο Τζέι Σίμπσον, που είχε προλάβει να κάνει κι ένα σύντομο αλλά σχετικά πετυχημένο πέρασμα από τον κινηματογράφο (στην πατρίδα μας ήταν κυρίως γνωστός από τη συμμετοχή του στις «Τρελές σφαίρες»).

Χωρίς μάρτυρες
Οι ενδείξεις ήταν συντριπτικά εναντίον του Σίμπσον, αλλά δεν υπήρχε καμία αδιάσειστη απόδειξη. Κανένας μάρτυρας δεν είχε δει το έγκλημα- τα παιδιά τού Ο Τζέι και της Νικόλ κοιμούνταν μακάρια λίγα μέτρα παραπέρα- και το ίδιο το όργανο του εγκλήματος δεν είχε βρεθεί. Σαν να μην έφθαναν αυτά, ο Σίμπσον προσέλαβε μια «ντριμ τιμ» δικηγόρων με επικεφαλής τον διάσημο Τζόνι Κόχραν, που δεν φείστηκε έντιμων και άτιμων μέσων για να φθάσει στο φαινομενικά ανέφικτο μα τόσο ποθητό αποτέλεσμα – έως και την απειλή φυλετικών ταραχών, όπως αυτές που συγκλόνισαν το Λος Άντζελες μερικά χρόνια νωρίτερα, ύστερα από τον άγριο ξυλοδαρμό ενός μαύρου οδηγού από λευκούς μπάτσους, άφησαν να επικρέμαται δυσοίωνα.

Βλέπετε, στην περίπτωση Σίμπσον, τα ρατσιστικά απωθημένα έκαναν κολλεγιά με τα αντισημιτικά. Όχι μόνο ο Ο Τζέι ήταν μαύρος, αλλά και ο άτυχος Ρον ήταν Εβραίος. Εκείνοι λοιπόν που πόνταραν στο νέο αιματηρό ντέρμπι «Μαύροι εναντίον Εβραίων» ήταν πρόθυμοι να παραβλέψουν επουσιώδεις λεπτομέρειες όπως ότι ο μαύρος, εν προκειμένω, ήταν διάσημος και πάμπλουτος, ενώ ο Εβραίος άσημος και φτωχός.