«Πάντα οι αθώοι την πληρώνουν»

Η «Ραχήλ», από τα πρώτα θεατρικά του Γρηγορίου Ξενόπουλου, ξεχασμένο και σπάνια παιζόμενο έργο, ανεβαίνει στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου
Η επιλογή του Γιάννη Χουβαρδά να εντάξει τη «Ραχήλ» του Ξενόπουλου στο διευρυμένο ρεπερτόριο του Εθνικού, είναι καίρια. Γιατί, η συγκροτημένη δραματουργία, η επιδέξια τεχνική και οι «ζωντανοί» χαρακτήρες του προσφέρουν ανοιχτό πεδίο για σκηνική επεξεργασία. Στη «Ραχήλ», ο πολυγραφότατος και δημοφιλής Ζακυνθινός συγγραφέας θίγει το θέμα ενός «βλάσφημου» έρωτα ανάμεσα σε μια Εβραιοπούλα και έναν χριστιανό. Η προοπτική του γάμου τους, ασυμβίβαστη με τα πάθη και τα ήθη της εποχής του τέλους του 19ου αιώνα, βγάζει στην επιφάνεια κοινωνικά προβλήματα, προκαταλήψεις και ήθη της εποχής. Η ιστορία διαδραματίζεται στη Ζάκυνθο (το έργο γράφτηκε το 1891 και πρωτοπαρουσιάστηκε το 1909), όπου η κεντρική ηρωίδα, μια νεαρή Εβραία, ερωτεύεται τον χριστιανό γείτονά της. Για να τον παντρευτεί, όμως, πρέπει να βαφτιστεί χριστιανή. Παρά το ότι το αποφασίζει, το κοινωνικό περιβάλλον, ο χριστιανικός πληθυσμός από τη μια και η τοπική εβραϊκή κοινότητα από την άλλη, την πολεμούν. Και μπορεί η ηρωίδα να αναδεικνύεται σε σύμβολο του ελεύθερου πνεύματος και της αληθινής αγάπης, δεν

ΙΝFΟ

Στο Εθνικό Θέατρο, Νέα Σκηνή- Σύγχρονο Θέατρο Αθήνας (Ευμολπιδών 41, Γκάζι, τηλ.:
210-3455.020), από 21 Δεκεμβρίου έως 10 Φεβρουαρίου. Στις δύο προπαραστάσεις, 19 και 20 Δεκεμβρίου, με μειωμένο εισιτήριο 12 ευρώ, ακολουθεί συζήτηση με τον θίασο.

παύει όμως να βρίσκεται ανάμεσα σε δύο ισχυρούς κόσμους που αντιπαρατίθενται βίαια.

«Ο Ξενόπουλος γράφει για έναν τόπο και μια εποχή πάνω από εκατό χρόνια πριν. Κι όμως, ο 20ός αιώνας που ακολούθησε ήταν γεμάτος από φρικαλεότητες, τις οποίες ακόμα κι εκείνος θα δυσκολευόταν να φανταστεί», λέει η νεαρή σκηνοθέτις Ελένη Σκότη, γνωστή μας από τις παραστάσεις της με την ομάδα «Νάμα», στο θέατρο «Επί Κολωνώ».

Σήμερα, που τα περισσότερα μεικτά ζευγάρια λύνουν το πρόβλημα καταφεύγοντας στη λύση του πολιτικού γάμου, η σκηνοθέτις επικεντρώνεται στα φλέγοντα ζητήματα της εποχής μας: στον θρησκευτικό φανατισμό και στην έλλειψη ανοχής για τη διαφορετικότητα.

Πώς αναβιώνει σκηνικά η Ζάκυνθος του 19ου αιώνα και τι θέση μπορεί να έχει στη σύγχρονη Αθήνα και στα ενδιαφέροντα του σημερινού θεατή; Η παράσταση απαντάει με σύγχρονη αισθητική, ανοίγοντας τον ορίζοντα σε προβληματισμούς και ενδοσκοπήσεις.

Η ταυτότητα. Σκηνοθεσία: Ελένη Σκότη, σκηνικά: Γιώργος Χατζηνικολάου, κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου, μουσική: Μάριος Στρόφαλης, φωτισμοί: Αντώνης Παπαγιωτόπουλος. Παίζουν: Θάνος Αλεξίου, Πέτρος Αποστολόπουλος, Αννίτα Κούλη, Ιωάννης Λεάκος, Υβόννη Μαλτέζου, Πέπη Μοσχοβάκου, Άντονυ Μπερκ, Θωμάς Παπάζογλου και Χάρης Τ σιτσάκης.


Στα «ενδότερα της ψυχής»

«Δουλεύοντας στη ΄΄Ραχήλ΄΄, αναγκαστήκαμε όλοι να ψάξουμε στα ενδότερα της ψυχής μας» λέει η σκηνοθέτις Ελένη Σκότη. «Η παραδοχή πως μέσα σε όλους μας, κάποια στιγμή, φώλιασε κάποιο είδος προκατάληψης, έκανε τη δέσμευση να δουλέψουμε στο έργο του Γρηγορίου Ξενόπουλου ακόμα πιο μεγάλη πρόκληση.

Ποιος θα παραδεχόταν εύκολα πως έχει προκαταλήψεις ή πως είναι ρατσιστής ή μισαλλόδοξος; Η πρώτη αντίδραση οποιουδήποτε θα ήταν να αρνηθεί έντονα αυτή την κατηγορία ή να σωπάσει σε ένδειξη περιφρόνησης. Είναι εκείνο το σκοτεινό κομμάτι που κρύβουμε μέσα μας, εκείνο από το οποίο ξέρουμε πως έχουν προκύψει κτηνωδίες που διαπράχθηκαν ενάντια σε άλλους ανθρώπους, πότε στο όνομα της θρησκείας και πότε στο όνομα της πολιτικής. Κι όμως, ενώ θυμόμαστε και τρέμουμε στο άκουσμα αυτών των ακροτήτων, εξακολουθούμε να βάζουμε στο στόχαστρο ανθρώπους τους οποίους θεωρούμε διαφορετικούς από εμάς, αρχικά χαρακτηρίζοντάς τους ως ΄΄άλλους΄΄, γρήγορα όμως μετατρέποντάς τους σε «εχθρούς» που πρέπει να εξουδετερώσουμε. Και έτσι έχει αυτή η θλιβερή ιστορία- και είχε για αιώνες τώρα. Αλλά το πλέον θλιβερό στοιχείο αυτής της ιστορίας είναι πως πάντοτε την πληρώνουν οι αθώοι».