Στο μυαλό του Άλαν Γκρίνσπαν

Ο ΚΛΕΙΔΟΚΡΑΤΟΡΑΣ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗΣ
ΤΡΑΠΕΖΑΣ (FΕD), Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ
ΠΟΥ ΕΔΙΝΕ ΤΟΝ ΤΟΝΟ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, «ΟΜΟΛΟΓΕΙ»
ΠΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΤΟΥ,
ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥΣ
ΠΟΥ ΓΝΩΡΙΣΕ
«Mαέστρος». Ο τίτλος του βιβλίου που αφιέρωσε το 2000 ο Μπομπ Γούντγουορντ (ο δημοσιογράφος της «Washington Ρost», που μαζί με τον Καρλ Μπέρνστιν «έριξαν» τον Νίξον) στον Άλαν Γκρίνσπαν, δηλώνει την άποψη που είχε το δημοσιογραφικό- και όχι μόνο- κατεστημένο της Ουάσιγκτον για τον κεντρικό τραπεζίτη της υπερδύναμης.

Αυτός ο «μύθος», πήρε τη θέση του επικεφαλής της FΕD, αλλά δεν έγινε ποτέ σταρ. Άλλωστε, δεν είχε την απαιτούμενη φωτογένεια για να γίνει πρωτοσέλιδο. Το εξομολογείται στην εισαγωγή της αυτοβιογραφίας του. Η εξωστρέφεια δεν τον χαρακτηρίζει. Νιώθει περισσότερο κομπάρσος, παρά πρωταγωνιστής. Και όμως, πρόκειται για το «τοτέμ» του αμερικανικού καπιταλισμού.

Ο Άλαν Γκρίνσπαν υπήρξε για 20 χρόνια ο πιο ισχυρός οικονομικός σχεδιαστής που γνώρισε ποτέ ο κόσμος.

Τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο, αναλάμβανε να αποφασίσει αν θα αύξανε ή θα μείωνε τα αμερικανικά επιτόκια. Για την ιστορία, στη διάρκεια της καριέρας του χρειάστηκε να λάβει 36 τέτοιες σημαντικές αποφάσεις για τα επιτόκια! Κι ας κατέβαζε τις καλύτερες ιδέες του, όπως αποκαλύπτει, στην μπανιέρα! Απαραίτητος
Ο Γκρίνσπαν, παιδί χωρισμένων γονιών, γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Μανχάταν, σε μια εβραϊκή οικογένεια της κατώτερης μεσαίας τάξης. Ο πατέρας ήταν χρηματιστής στη Γουόλ Στριτ. Ήταν «ένας λεπτός και ωραίος κύριος, που έμοιαζε κάπως με τον Τζιν Κέλι και ήξερε να περιποιείται τον εαυτό του», γράφει. Η έλλειψή του, όμως, δημιούργησε τεράστιο κενό στη ζωή του μικρού Άλαν- εξ ου και η ταπεινή παρουσίαση του εαυτού του ως αγοριού που «δεν είχε καθόλου αυτοπεποίθηση», δεν προκαλεί εντύπωση.

Η μυθική φιγούρα της αμερικανικής οικονομίας είχε πάντα την τάση «να πιάνω κάποια γωνία και να προσπαθώ να περάσω απαρατήρητος». Εκτός από το μπέιζμπολ, το οποίο εγκατέλειψε στην ηλικία των 14 επειδή δεν ήταν καλός, είχε πάθος με τη μουσική. Άρχισε να παίζει κλαρινέτο στα 12 για να βγάζει χαρτζιλίκι και, παρ΄ όλο που ήταν μέτριος μαθητής, μπήκε σε ένα από τα καλύτερα σχολεία της πόλης (στο ίδιο σχολείο φοίτησε και ο Χένρι Κίσινγκερ).

Γράφει σχετικά: «Αν ήσουν από άλλη γειτονιά, έπρεπε να δώσεις εξετάσεις για να σε δεχτούν. Το «Τζορτζ Ουάσιγκτον» ήταν υπολογίσιμη δύναμη ανάμεσα στα σχολεία της πόλης και οι τάξεις ήταν έντονα ανταγωνιστικές. Ο ίδιος άγριος ανταγωνισμός επικρατούσε και στα γήπεδα, όπου το σχολείο ήταν υπολογίσιμη δύναμη τόσο στο ράγκμπι, όσο και στο μπέιζμπολ. Αυτό εν μέρει συνέβαινε λόγω της Ύφεσης. Πολλοί από μας πίστευαν ότι ξεκινούσαμε από μειονεκτική θέση, οπότε ήταν επιτακτικό να δουλέψουμε πάρα πολύ σκληρά για να πετύχουμε».

Το επόμενο χτύπημα για τον Γκρίνσπαν ήρθε όταν πήγε στον στρατό και ανακάλυψαν ότι είχε ένα σημάδι στους πνεύμονές του. «Δεν θυμάμαι να έχω νιώσει ποτέ μου μεγαλύτερη ταπείνωση. Όλοι ήταν στο στρατό. Εγώ ήμουν ο διαφορετικός» (σελ. 45). Αναγκασμένος να εγκαταλείψει,

Άλαν Γκρίνσπαν

Η ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΑΝΑΤΑΡΑΞΕΩΝ
ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΣΕ ΕΝΑΝ ΝΕΟ ΚΟΣΜΟ

ΜΤΦ. ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΕΚΔ. ΩΚΕΑΝΙΔΑ, 2007 ΣΕΛ. 796

αφοσιώθηκε στη μουσική παίζοντας σε μπάντες, μόνο που στα διαλείμματα της δουλειάς διάβαζε βιβλία Μαθηματικών, αλλά και αναλύσεις για την JΡ Μorgan και άλλους κολοσσούς του αμερικανικού καπιταλισμού. Η Γουόλ Στριτ συνάρπαζε τον περιθωριακό Γκρίνσπαν όσο και τα δρομολόγια των σιδηροδρόμων που έκρυβε κάτω από το μαξιλάρι του ως παιδί, με την ελπίδα ότι κάποτε θα ξέφευγε από τη μίζερη γειτονιά του.

Ως γνήσιος… Σταχτοπούτος, ο Γκρίνσπαν ξέφυγε από το περιθώριο, έγινε οικονομολόγος, μπήκε στους νεοϋορκέζικους κύκλους της φιλελεύθερης διανόησης, σύμβουλος μεγάλων επιχειρήσεων και, τελικά, επικεφαλής ενός οργανισμού που κάθε θαυμαστής του Φουκουγιάμα θα ονειρευόταν.