Μην απαξιώνετε το Θεατρικό Μουσείο

ΕΠΕΙΔΗ Η ΜΝΗΜΗ ΔΕΝ ΕΚΠΟΙΕΙΤΑΙ, ΔΕΝ ΜΙΣΘΩΝΕΤΑΙ,
ΔΕΝ ΕΝΕΧΕΙΡΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΔΙΑ
ΓΡΑΦΕΤΑΙ
Αξιότιμε κύριε υπουργέ Πολιτισμού. Κάνω σαφώς κατάχρηση χρησιμοποιώντας ως όχημα αυτήν την προσωπική σελίδα, αλλά μια και αναφέρεται συνεχώς κάνοντας κριτική και εκτιμήσεις σε θεσμούς, αξίες, ιδέες, μορφές και ήθη, θα μπορούσε σε εποχή απελπισίας να γίνει παράθυρο απ΄ όπου να διεκτραγωδήσει κανείς δημόσια τα αδιέξοδα, τις δυσχέρειες, τις φραγές που υφίστανται πολύτιμοι οργανισμοί Πολιτισμού, Παιδείας, επιστήμης, έρευνας και κυρίως ιστορικής μνήμης και ως εκ τούτου εθνικής αυτοσυνειδησίας.

Του χρόνου, αξιότιμε κύριε υπουργέ, το «Κέντρο Μελέτης και Έρευνας του Ελληνικού Θεάτρου- Θεατρικό Μουσείο» θα εορτάσει τα 70 χρόνια από την ίδρυσή του. Είναι το μοναδικό, και στα Βαλκάνια, σε πλούτο αρχειακό, ντοκουμέντα και τεκμήρια ανάλογο Κέντρο. Καλύπτουν το αρχείο και η Βιβλιοθήκη του τεκμήρια θεατρικής ιστορίας διακοσίων ετών. Τεκμήρια της θεατρικής θεωρίας και κυρίως πράξης από το Εθνικό Κέντρο έως τις εστίες ελληνικού πολιτισμού στην περίοδο της Τουρκοκρατίας και του Διαφωτισμού από την Οδησσό και την Τεργέστη, ώς την Πόλη, τη Σμύρνη, την Αλεξάνδρεια, την Κύπρο, τον Καναδά και την Αμερική.

Η Βιβλιοθήκη, μοναδική σ΄ όλη την Ελλάδα αυστηρά θεατρική και θεατρολογική, διαθέτει 40.000 τόμους. Το αρχείο αποκομμάτων (με κριτικές, άρθρα, συνεντεύξεις, ρεπορτάζ, χρονογραφήματα, έρευνες κ.τ.λ.) διαθέτει υλικό από το 1896. Και χιλιάδες θεατρικά έργα χειρόγραφα και δακτυλόγραφα. Ο τομέας του αρχείου διαθέτει

Ό,τι έως σήμερα έχει δημοσιευθεί (διδακτορικό, πραγματεία, άρθρο, μάθημα, διάλεξη, προπτυχιακή εργασία, ρεπορτάζ εφημερίδας, θεατρικό πρόγραμμα) οφείλει την ύλη του στο Κέντρο και το αρχείο του

εκατοντάδες χιλιάδες προγράμματα παραστάσεων, εκατοντάδες χιλιάδες φωτογραφίες, αφίσες, συμβόλαια, επιστολές, δικαστικές αποφάσεις, διακηρύξεις, μανιφέστα καλλιτεχνικά, συνδικαλιστικά θέματα κ.τ.λ.

Το Μουσείο διαθέτει κοστούμια, μακέτες, παρτιτούρες, πίνακες ζωγραφικής, προτομές πρωταγωνιστών και χιλιάδες προσωπικά αντικείμενα. Τα προσωπικά αντικείμενα με μια ιδιοφυή πρωτοβουλία του αείμνηστου ιδρυτή του Μουσείου Γιάννη Σιδέρη εντάσσονται στις «μονάδες εκθεσιακού υλικού»- καμαρίνια (διεθνής μουσειολογική πατέντα), έτσι ώστε ο επισκέπτης μπορεί να δει τιμαλφή, θεατρικά εργαλεία, μακιγιάζ, βραβεία, ακόμη και συγχαρητήρια τηλεγραφήματα, φωτογραφίες με αφιερώσεις στην Κοτοπούλη, την Κυβέλη, τον Βεάκη, τον Χορν, τον Λογοθετίδη και άλλους 30 μεγάλους Έλληνες ηθοποιούς.

Το Κέντρο επίσης διαθέτει χιλιάδες μαγνητοταινίες, δίσκους και βιντεοσκοπημένες παραστάσεις. Με λίγα λόγια, όλη η ιστορία του Νέου Ελληνικού Θεάτρου φυλάσσεται, εκτίθεται και διατίθεται προς έρευνα, εκπαιδευτική επίσκεψη και επιστημονική χρήση. Το Θεατρικό Μουσείο απονέμει κάθε χρόνο υψηλού κύρους και αποδοχής θεατρικά βραβεία.

Το Μουσείο και το αρχείο στεγάζεται στο ισόγειο του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων όπου και ασφυκτιά σε τελείως ακατάλληλες για ευαίσθητα υλικά και μάλιστα αιωνόβια (χαρτιά, υφάσματα, φωτογραφικές πλάκες) και επικίνδυνες για το προσωπικό συνθήκες (το Μουσείο χωρίζεται με σαθρό τοίχο από τα δημόσια αφοδευτήρια και συστεγάζεται με υποσταθμό της ΔΕΗ!). Η Βιβλιοθήκη και το αρχείο αποκομμάτων στεγάζεται σε ενοικιαζόμενο κτίριο στην οδό Καραμανλάκη.

Κύριε υπουργέ, το Κέντρο και το Θεατρικό Μουσείο παρέχουν δωρεάν πληροφορίες και αρχειακό υλικό σε καθηγητές Πανεπιστημίου Έλληνες και αλλοδαπούς, διδάκτορες, μεταπτυχιακούς φοιτητές, προπτυχιακούς, καθηγητές και δασκάλους, δημοσιογράφους, επιμελητές εκδόσεων, θεατρολόγους, σκηνοθέτες, ηθοποιούς, μουσικούς, εικαστικούς και χορογράφους.

Το Μουσείο δεν έχει εισιτήριο. Χιλιάδες μαθητές επισκέπτονται ετησίως τον χώρο του και ξεναγούνται από ειδικευμένο προσωπικό.

Ό,τι έως σήμερα έχει δημοσιευθεί (διδακτορικό, πραγματεία, άρθρο, μάθημα, διάλεξη, προπτυχιακή εργασία, ρεπορτάζ εφημερίδας, θεατρικό πρόγραμμα) οφείλει την ύλη του στο Κέντρο και το αρχείο του. Σπεύδω να θυμίσω ότι η Βιβλιοθήκη και μεγάλο μέρος του αρχείου είναι μηχανογραφημένα και τώρα βρίσκεται σε εξέλιξη με χρηματοδότηση της Κοινωνίας της Πληροφορίας η πλήρης ψηφιοποίηση και η δημιουργία τρίγλωσσης πύλης στο Διαδίκτυο.

Το Κέντρο είναι μη κερδοσκοπική εταιρεία, με περίπου 200 μέλη (τους κορυφαίους όλου του θεατρικού φάσματος- συγγραφείς, σκηνοθέτες, ηθοποιούς κ.τ.λ.). Το Δ.Σ. εκλέγεται και είναι εννεαμελές και άμισθο! Τις δύο παρελθούσες χρήσεις, η Γενική Συνέλευση μού έκανε την τιμή να με τιμήσει μέσω του εκλεγμένου Δ.Σ. με τον τίτλο του προέδρου. Δεδομένου ότι υπήρξα από το 1957 μαθητής του Γιάννη Σιδέρη και συχνά βοηθός του στην αρχειοθέτηση και τεκμηρίωση, θεωρώ τη θητεία μου καθήκον ιερό.

Το Κέντρο στις δύο εγκαταστάσεις του απασχολεί 16 υπαλλήλους, που καλύπτουν ειδικευμένες ανάγκες (αρχείο, γραμματεία, μηχανογράφηση, βιβλιοθηκονομία, ξενάγηση, μουσειολογική τεκμηρίωση, λογιστήριο κ.τ.λ.)

Για λόγους οικονομικούς, το Κέντρο δεν έχει διευθυντή, έτσι καθήκοντα διευθυντή ασκεί κατ΄ ανάθεση ο πρόεδρος. Προσωπικά δεν δέχτηκα να λάβω ούτε καν ένα ευρώ έξοδα παραστάσεως.

Το Κέντρο επιχορηγείται αποκλειστικά από το υπουργείο Πολιτισμού αλλά δεν εγγράφεται σε κωδικό και δεν έχει προγραμματική σύμβαση. Ετησίως εισπράττει και ένα μικρό ποσό από την Εργατική Εστία από τα εργατικά εισιτήρια (μια ευγενική πρωτοβουλία του Ευάγγελου Γιαννόπουλου, ως υπουργού Εργασίας).

Τα ετήσια έξοδα του Κέντρου (μισθοί προσωπικού, Εφορία, ασφαλιστικά, ενοίκιο Βιβλιοθήκης, πυρασφάλεια, συντήρηση μηχανημάτων, ΔΕΗ, ΟΤΕ και αναλώσιμα, ασφάλιστρα κ.τ.λ.) ανέρχονται τσίμα τσίμα στο τερατώδες ποσό των 800.000 ευρώ. Α! λησμόνησα να σημειώσω πως τα μοναδικά μας έσοδα είναι από τις φωτοτυπίες οι οποίες όμως χρεώνονται σε φοιτητικές τιμές. Το Κέντρο και το Μουσείο τροφοδοτούν και εφοδιάζουν, δανείζουν ή μετέχουν σε εκθέσεις στην Ελλάδα (Μέγαρο Μουσικής, Δήμος Αθηναίων κ.τ.λ.) και στο εξωτερικό (Βρυξέλλες, Μιλάνο, Παρίσι, Μόσχα, Ν. Υόρκη) και είναι αποκλειστικώς υπεύθυνα για το Μουσείο Αρχαίου Δράματος στην Επίδαυρο.

Όλα τα σχολεία (όλων των βαθμίδων) της χώρας και της ομογένειας τη απλή αιτήσει τους εφοδιάζονται με αρχειακό υλικό και με αντίγραφα βιντεοσκοπημένων παραστάσεων για εκπαιδευτική χρήση.

Αξιότιμε κ. υπουργέ Πολιτισμού, απευθύνομαι σε σας δημόσια διότι με το ίδιο περιεχόμενο έχω απευθυνθεί στους προκατόχους σας επανειλημμένα. Όλο το ελληνικό θέατρο, τη μνήμη του, την ιστορία του και το πλούσιο δημιουργικά παρόν του, μας ταπεινώνει η συμπεριφορά της Πολιτείας με τον τρόπο που μας αντιμετωπίζει. Μας ταπεινώνει όταν μας υποχρεώνει μήνας μπαίνει μήνας βγαίνει να χτυπάμε ως επαίτες τις θύρες των υπηρεσιών του υπουργείου σας και συχνά να μη μας ακούνε. Δεν αρνήθηκε καμιά διοίκηση τον αυστηρό έλεγχο, θα έλεγα τον εξαντλητικό. Δεν αρνήθηκε να συμμετάσχει σε εκδηλώσεις που τιμούν τον τόπο. Δεν αρνήθηκε να γίνει εποπτευόμενος από την Πολιτεία Οργανισμός το Κέντρο μας, τώρα μάλιστα που δημιουργούνται θεσμοί (Κέντρο Θεάτρου και Χορού, Ακαδημία Τεχνών) που δεν θα μπορούν να κάνουν βήμα στην έρευνα και την εκπαίδευση χωρίς το ανεξάντλητο και ανερεύνητο αρχειακό μας υλικό.