«Το ζάπινγκ βλάπτει το μυθιστόρημα»

«Καταργήθηκαν οι σειρές και επικράτησαν τα σίριαλ», επισημαίνουν οι Πέτρος Μάρκαρης και Νίκος Παναγιωτόπουλος που με αφορμή την τηλεοπτική «Άμυνα Ζώνης» σχολιάζουν τη μεταφορά βιβλίων στην τηλεόραση
«O τηλεθεατής είναι ανυπόμονος. Αυτό βλάπτει όχι μόνο την τηλεόραση αλλά και τον κινηματογράφο και το μυθιστόρημα. Παράγει γενιές ανυπόμονων αναγνωστών. Αιτία είναι το ζάπινγκ. Που δεν ευνοεί είδη που απαιτούν αμέριστη προσήλωση», λέει ο συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας Πέτρος Μάρκαρης, που βλέπει το μυθιστόρημά του «Άμυνα Ζώνης» να μεταφέρεται στη μικρή οθόνη, σε σενάριο του Νίκου Παναγιωτόπουλου.

Όπως και στο παλιότερο «Νυχτερινό δελτίο» που πάλι είχε γίνει τηλεοπτική σειρά, πρωταγωνιστεί ο Μηνάς Χατζησάββας στον ρόλο του αστυνόμου Χαρίτου, του δημοφιλούς ήρωα των αστυνομικών μυθιστορημάτων του Πέτρου Μάρκαρη. «Το βλέπω εντελώς αποστασιοποιημένα», λέει ο Έλληνας συγγραφέας. «Κι αυτό όχι γιατί το σνομπάρω. Αλλά επειδή η τηλεόραση είναι κάτι άλλο. Όπως έχει πει με σαφήνεια ο Τζέιμς Ελρόι για το «Λος Άντζελες Εμπιστευτικό»: “Είναι μια ωραία ταινία αλλά δεν είναι το μυθιστόρημά μου. Και δεν θα μπορούσε να είναι”». «Είναι άλλη η λογική, η δομή, ο τρόπος που στήνεται ένα μυθιστόρημα και μια τηλεοπτική σειρά. Τα δυνατά σημεία ενός μυθιστορήματος μπορεί να είναι αδύνατα στην τηλεόραση. Και ο συγγραφέας είναι δυνατόν να μη μπορεί να αποστασιοποιηθεί από τα δυνατά και αδύνατα σημεία του μυθιστορήματός του. Έθεσα όρο να γράψει το σενάριο ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, γιατί ξέρει και από μυθιστόρημα και από σενάριο».

«Η δομή του τηλεοπτικού σίριαλ είναι μετεξέλιξη των παλιών μυθιστορημάτων σε συνέχειες», λέει ο Πέτρος Μάρκαρης. «Γιατί όταν κάνεις ένα σίριαλ με πάνω από είκοσι επεισόδια, κάνεις σχεδόν μια ανάπτυξη μυθιστορήματος. Είναι δηλαδή σαν τα λαϊκά αναγνώσματα της παλιάς εποχής, τα μυθιστορήματα σε συνέχειες που δημοσιεύονταν στον Τύπο. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Αλέξανδρος Δουμάς έγραφε εντελώς διαφορετικά από τον Μπαλζάκ και τον Σταντάλ γιατί είχε στο μυαλό του εκατό συνέχειες. Στην Ελλάδα μεγάλοι μάστορες του είδους ήταν οι Ιωάννα Μπουκουβάλα-Αναγνώστου και Χρήστος Χαιρόπουλος. Το “Ρομάντσο” και ο “Θησαυρός” είχαν από τρία μυθιστορήματα σε συνέχειες. Αλλά και στο ραδιόφωνο ο Βαγγέλης Γκούφας έκανε κάτι ανάλογο με τη “Μικρή πικρή μου αγάπη”».

«Η σειρά είναι ευτυχώς σχετικά μικρή: 16 επεισόδια», λέει από την πλευρά του ο Νίκος Παναγιωτόπουλος που έγραψε το σενάριο. «Τα 20 και τα 26 επεισόδια ξεχειλώνουν το βιβλίο. Το σενάριο από βιβλίο απαιτεί πολύ χρόνο και πολλή δουλειά. Το βιβλίο είναι 450 σελίδες, το σενάριο 650. Περίπου 40-45 σελίδες ανά επεισόδιο. Για τον ίδιο τον Πέτρο θα ήταν πολύ σκληρό να ξαναγράψει το δικό του μυθιστόρημα. Για μένα ήταν ευλογία. Γιατί ο το μυθιστόρημα έχει εξαιρετικούς διαλόγους, δουλεμένους χαρακτήρες, ωραίες σκηνές. Σε πολλές περιπτώσεις έκανα απλή αντιγραφή, δεν είχα λόγο να το αλλάξω. Όπου πάλι δεν αρκεί το υλικό το συμπληρώνεις».

Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος έχει κάνει πολλές δουλειές ως σεναριογράφος ενώ έχει διδάξει και σενάριο-τελευταία και στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου. «Το αστυνομικό μυθιστόρημα είναι δύσκολο να γίνει σενάριο», λέει, «γιατί είναι δύσκολο να παρέμβεις στην πλοκή οπότε πρέπει να παρέμβεις στους χαρακτήρες. Ευτυχώς η οικογένεια Χαρίτου είναι αξιολάτρευτη. Προσφέρει πολλή αλλά εύκολη δουλειά».

Η σκηνοθεσία της σειράς είναι των Φίλιππου Τσίτου και Λευτέρη Χαρίτου (απλή… συνωνυμία με τον ήρωα των μυθιστορημάτων του Μάρκαρη). Η σειρά είναι συμπαραγωγή της ΕΡΤ, της ΖDF και της Βad Μovies. Υπάρχει ενδιαφέρον για την προβολή μιας εκδοχής της σειράς στη Γερμανία (από την ΖDF) αλλά και στην Ιταλία. «Η παραγωγή», λέει ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, «δεν τσιγκουνεύτηκε τα έξοδα ενώ ρίσκαρε και το γύρισμα όλων των επεισοδίων πριν την έναρξη προβολής της σειράς».

Στον ρόλο του αστυνόμου Κώστα Χαρίτου είναι ο Μηνάς Χατζησάββας ενώ πρωταγωνιστούν επίσης οι: Σοφία Σεϊρλή (Αδριανή Χαρίτου), Γιώτα Φέστα (Έλενα Κούστα), Αντώνης Καφετζόπουλος (Ντίνος Κούστας), Κόρα Καρβούνη (Κατερίνα Χαρίτου) κ.α. Τη μουσική έχει γράψει ο Σταύρος Ξαρχάκος.

ΙΝFΟ

Η «Άμυνα Ζώνης» προβάλλεται κάθε Πέμπτη στις 23.00 από τη ΝΕΤ

«Το σίριαλ νίκησε τη σειρά»

Στην ελληνική τηλεόραση, αντίθετα με άλλες χώρες, βλέπουμε σπάνια αστυνομικές σειρές, ενώ βλέπουμε πολλές αστυνομικές ταινίες. Ο Πέτρος Μάρκαρης έχει τη δική του εξήγηση:

«Ο μέσος Γερμανός και Αμερικανός λατρεύουν τις σειρές δράσης. Ο μέσος Έλληνας ενδιαφέρεται περισσότερο για κοινωνικά και ερωτικά θέματα. Γι΄ αυτό και στην Ελλάδα καταργήθηκε η σειρά και επικράτησε το σίριαλ. Όμως το σίριαλ με τα 26 επεισόδια δεν προσφέρεται για αστυνομικό. Γιατί πρέπει να το παρακολουθείς συνέχεια. Αν χάσεις ένα επεισόδιο χάνεις την επαφή με την πλοκή. Ενώ το κοινωνικό σήριαλ δεν πειράζει και αν δεν το παρακολουθείς πάντα. Για το αστυνομικό ειδικά, το καλύτερο σύστημα είναι μια σειρά έξι ωριαίων επεισοδίων. Μόνο που κάτι τέτοιο δεν βγαίνει λόγω κόστους. Τα σίριαλ κάνουν κέρδη λόγω του όγκου της παραγωγής».