Ένιωθα σαν χαλάκισε έναν κόσμο γεμάτο μπότες

Η ΠΑΝΕΜΟΡΦΗ, ΤΑΛΑΝΤΟΥΧΑ
ΤΖΗΝ ΡΥΣ ΠΑΙΖΕΙ ΣΤΑ
ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΤΟ
ΘΥΜΑ. ΕΖΗΣΕ ΩΣΤΟΣΟ ΜΕΧΡΙ ΤΑ
ΒΑΘΙΑ ΓΕΡΑΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΛΑΒΕ
ΚΟΡΥΦΑΙΑ ΒΡΑΒΕΙΑ ΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ
ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ, ΓΙΑ ΤΑ
ΟΠΟΙΑ ΣΧΟΛΙΑΣΕ ΜΕ ΠΙΚΡΑ, «ΗΡΘΑΝ
ΠΟΛΥ ΑΡΓΑ»
Η Ρυς ήταν μπροστά από την εποχή της, μια πρωτοποριακή, μοντέρνα συγγραφέας της οποίας το έργο διαπνέεται από κυνισμό και αμφισβήτηση- γιατί λοιπόν δεν έγινε ποτέ σημαία του φεμινιστικού κινήματος; Μάλλον επειδή έζησε μέρος της ζωής της ως προστατευόμενη δυνατών αντρών, ανησυχώντας για τη μέρα που θα έχανε τη φρεσκάδα της και δεν θα έβρισκε κάποιον να τη φροντίσει- περίοδος που δείχνει να ξεκινάει στο Καλημέρα μεσάνυχτα, όπου καταγράφεται συνταρακτικά η εποχή που η Ρυς περνούσε τα σαράντα, ηλικία στην οποία συχνά οι γυναίκες θεωρούνται ότι ερωτικά έχουν λήξει.

Χειραφετημένη
Δηλώσεις της του τύπου, «ένιωθα σαν χαλάκι σε έναν κόσμο γεμάτο μπότες», ενίσχυσαν την εντύπωση της παθητικής προσωπικότητας, απόρροια εν μέρει της σύγχυσης των ηρωίδων της με τη συγγραφέα. Όμως η Ρυς έζησε πιο χειραφετημένα από τις ηρωίδες της: με τα επόμενα τρία μυθιστορήματά της απέκτησε φήμη και χρήμα που τη συντήρησε

Το κλειστοφοβικό «Κουαρτέτο» είναι σαν ένας λιτός, γοητευτικός κυβιστικός πίνακας, όπου σε δεύτερο πλάνο, σαν προφίλ, εμφανίζονται εικόνες του ψυχικού κόσμου της Ρυς που αποδίδονται σε κομπάρσους ή σε χώρους

χρόνια.

Στο Κουαρτέτο, μετά τη φυλάκιση του άντρα της, η ηρωίδα που παραδέρνει μόνη στο μεσοπολεμικό Παρίσι πέφτει πάνω στους εκλεπτυσμένους Χάιντλερ που τη μαζεύουν στο σπίτι τους. Η σχέση της με τον άντρα, που επιβλέπεται από τη σύζυγο, τσακίζει την ερωτευμένη ηρωίδα και θυμίζει τα ερωτικά τρίγωνα των ελευθέριων ζευγαριών Γκι Ντεμπόρ- Μισέλ Μπερνστάιν, Ζαν Πολ Σαρτρ- Σιμόν

Τζην Ρυς

ΚΟΥΑΡΤΕΤΟ

ΜΤΦ. ΕΦΗ ΦΡΥΔΑ ΕΚΔ. ΜΕΛΑΝΙ ΣΕΛ. 240
ΤΙΜΗ: 16 ΕΥΡΩ

ντε Μποβουάρ. Αυτή τη φορά όμως, η σχέση είναι ιδωμένη από την πλευρά του τρίτου ατόμου, του θύματος, που παρουσιάζεται ως η προσωρινή ψυχαγωγία του ζευγαριού, απομυθοποιώντας έτσι τους νεο-λιμπερτίνους: η κοπέλα προβάλλει ισοπεδωμένη κάτω από το τεράστιο πόδι της υποκριτικής κοινωνίας.

Το Κουαρτέτο είναι ημι-αυτοβιογραφικό- άλλωστε το δήλωσε η Ρυς, πως δεν μπορού σε να φανταστεί πράγματα. Μπορούσε μόνο να γράφει για ό,τι έζησε. Πρόκειται για ένα roman a clef, όπου η συγγραφέας μοιράζει στοιχεία του εαυτού της στους ήρωές της. Περιγράφει τη δίχρονη σχέση της με τον Αμερικανό συγγραφέα Φορντ Μάντοξ Φορντ που εμφανίζεται εδώ ως έμπορος τέχνης ο οποίος στηρίζει οικονομικά την ηρωίδα. Αλλά η Ρυς πήρε πολύ περισσότερα από αυτόν. Και ίσως αν παρουσίαζε τον Μάντοξ Φορντ όπως ήταν- ο μέντοράς της, ο οποίος την έβγαλε στα λογοτεχνικά πράγματα, της διάλεξε ψευδώνυμο και την πίστεψε ως συγγραφέα – το μυθιστόρημα θα ήταν πιο ενδιαφέρον. Πόσω μάλλον που κάποιες φορές γίνεται δραματική: ο Μάντοξ παρουσιάζεται υπερβολικά κακός, η γυναίκα του υπερβολικά ψυχρή. Αναρωτιέται κανείς λοιπόν, αν η Ρυς δεν αποδίδει σ΄ αυτό, το πρώτο της μυθιστόρημα, λίγη έξτρα κακία στους άλλους προκειμένου να τονίσει την ανήμπορη θέση της ηρωίδας.

Μισή Κρεολή που μεγάλωσε ως προνομιούχα λευκή σε μια κοινωνία μαύρων, η Ρυς αισθανόταν έναν θαυμασμό για την αξιοπρέπεια των μαύρων, διαπνεόταν από μια μοιρολατρία (ιδιαίτερα εμφανή στο Κουαρτέτο) και παρά τις βρετανικές καταβολές της ένιωθε ξένη στο Λονδίνο. Έτσι έκανε πατρίδα της το Παρίσι όπου και διαδραματίζεται το Κουαρτέτο – στο οποίο μάλιστα δεν παραλείπει να επισημάνει τον ρατσισμό των Λονδρέζων. Το έργο της οφείλει μέρος της γοητείας του στην έντονη αίσθηση απουσίας ταυτότητας που την ταλαιπωρούσε, και στην αποστασιοποιημένη ματιά της «ξένης».