Το πνεύμα του τόνου

Η Άνω Αγορά

Έχουν περάσει 200 χρόνια από την απαισιόδοξη κραυγή του Χέντερλιν: «Και τι χρειάζεται η ποίηση στους μίζερους καιρούς» και παρ΄ όλα αυτά μεγάλοι ποιητές έκτοτε μας παρηγόρησαν και έδωσαν βάθος στη συνείδησή μας και κατοίκησαν τα όνειρά μας και συντήρησαν τις ουτοπίες μας. Σ΄ αυτόν εδώ τον τόπο η ποίηση δεν έπαψε ποτέ να είναι λυτρωτική καταφυγή και σε περιόδους δουλείας, κατοχής, σφαγών, μίσους και ανοίξεων.

Είμαστε από τους λίγους ευρωπαϊκούς λαούς που τραγουδάμε ακόμα και στο πένθος, που τραγουδάμε τους μεγάλους ποιητές. Αναλογικά με τον πληθυσμό μας έχουμε σε κάθε περίοδο της πρόσφατης Ιστορίας μας περισσότερους σημαντικούς ποιητές από πολυπληθέστερους λαούς που δεν είχαν και ιστορικές περιπέτειες. Η γενιά του ΄30, η πρώτη κι η δεύτερη μεταπολεμική γενιά και η σημερινή εποχή έχουν να επιδείξουν, κάθε μία, πάνω από 50 σημαίνουσες ποιητικές φωνές.

Παρ΄ όλα αυτά κάτι συμβαίνει στη χώρα των δύο Νόμπελ και των δύο Λένιν (Σεφέρης, Ελύτης, Βάρναλης, Ρίτσος). Ο ποιητής Χάρης Βλαβιανός σε πρόσφατο δοκίμιό του (Εκδόσεις Πόλις)

ρωτά στον τίτλο, «Ποιον αφορά η ποίηση;» και φαίνεται δεν αφορά σήμερα κανέναν αφού φέτος, επίσημα έτος Καζαντζάκη και Εγγονόπουλου, δεν βρήκε ούτε μισή στήλη να στεγαστεί στο πολυσέλιδο αφιέρωμα στα βιβλία του καλοκαιριού το περασμένο Σάββατο στο Βιβλιοδρόμιο. Οι υπεύθυνοι του τεύχους αγαπούν, γνωρίζω, την ποίηση, συχνά την παρουσιάζουν, αλλά, φαίνεται, η ποίηση δεν πουλά, παρ΄ όλο που τυπώνεται ποίηση από ηρωικούς εκδότες και πρόσφατα έχουμε έξοχες μεταφράσεις μεγάλων ξένων ποιητών (Ουίτμαν, Ντίκινσον, Πεσόα, Αχμάτοβα, Τσέλαν, Κάρλος Ουίλιαμς κ.ά.)

Αφού δεν πουλάει η ποίηση, δεν διαφημίζεται. Όμως, πιστέψτε με, ποίηση γράφεται και διαβάζεται από παιδιά φανατικά για γράμματα συνωμοτικά και ιεροκρυφίως στην Άνω Αγορά του Πνεύματος.