Θυμήθηκαν το «κουφάρι»…

Μια καθυστερημένη υπογραφή που θα δώσει το πράσινο φως στη μετατροπή του ερειπίου Φιξ σε Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης φέρνει στο προσκήνιο το άφαντο επί έναν χρόνο μουσείο (εν όψει εκλογών;)

Oύτε φωνή, ούτε ακρόαση εδώ κι ένα χρόνο από το «άφαντο» Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, που συμπληρώνει φέτος δέκα χρόνια ζωής. Από την τελευταία του έκθεση- τον αμφιλεγόμενο Μεγάλο Περίπατο- πέρυσι τον Ιούλιο, το πολύπαθες και άστεγο μουσείο, που υποτίθεται πως θα ήταν έτοιμο στο τέλος της χρονιάς και θα εγκαινιαζόταν στις αρχές του 2008 έμεινε αδρανές. Τη θέση της έντονης εκθεσιακής δραστηριότητας που είχε γίνει αιτία το μουσείο αν και χωρίς μόνιμη στέγη να έχει αποκτήσει φανατικό κοινό έχει πάρει η σιωπή. Και το μόνο που έχει απομείνει είναι το κουφάρι του παλιού εργοστασίου Φιξ (φέρει την υπογραφή του αρχιτέκτονα Τάκη Ζενέτου), το οποίο εξακολουθεί να χάσκει επί της Λεωφόρου Συγγρού, τυλιγμένο ενίοτε σε διαφημιστικά πανό. Έργο προϋπολογισμού 40 εκατ. ευρώ, που κινδύνευσε πολλές φορές να τιναχθεί στον αέρα λόγω καθυστερήσεων και ενστάσεων, ενώ η χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση παραλίγο να χαθεί.

30.000 ευρώ ετησίως πληρώνει το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης ως ενοίκιο στην Αττικό Μετρό

Τελευταίο «κρούσμα», είναι η εξαφάνιση τύποις και ουσία του Εθνικού Μουσείου με αφορμή την επίσκεψη της διεύθυνσης και των εργαζομένων-«για ενημέρωση»- στην διεθνή έκθεση Documenta στο Κάσελ. Και όλα αυτά μόλις μερικά εικοσιτετράωρα πριν το υπουργείο Πολιτισμού φέρει στο προσκήνιο το ΕΜΣΤ-για προεκλογικούς λόγους;- με την πανηγυρική υπογραφή σήμερα για τη σύμβαση ανακατασκευής του κτιρίου, Φιξ, που έχει παραχωρηθεί για 50 χρόνια από την Αττικό Μετρό.

Μπορεί ο εργολάβος να μπαίνει στο μουσείο μέσα στον Ιούλιο, η τήρηση του χρονοδιαγράμματος όμως πλέον μοιάζει ανέφικτη, καθώς αμφίβολο είναι αν ώς το τέλος του 2007, όπως ήταν ο τελευταίος προγραμματισμός, θα έχει μετατραπεί το ερείπιο του Φιξ σε σύγχρονο μουσείο 19.000 τ.μ. με δύο αίθουσες περιοδικών εκθέσεων στο υπόγειο και το φουαγιέ, χώρο έκθεσης υπαίθριας γλυπτικής στο δώμα, εστιατόριο στον τέταρτο όροφο, art shop και καφέ στη «διάφανη» πρόσοψη της Συγγρού, όπως και απευθείας σύνδεση με τον σταθμό του Μετρό. Και αναλόγως πίσω θα πάνε και τα εγκαίνια- και όχι στις αρχές του 2008 όπως υπολογιζόταν- με έκθεση πολλών εκ των 500 έργων των μόνιμων συλλογών, αλλά και άλλων που θα δανείσουν στο ΕΜΣΤ συλλέκτες, μουσεία από το εξωτερικό και από δωρεές.

Κι αν ο σκόπελος του κτιρίου φαίνεται τείνει να ξεπεραστεί, τα προβλήματα του ΕΜΣΤ δεν σταματούν εκεί. Επόμενος στόχος του υπουργείου Πολιτισμού θα είναι η θεσμοθέτηση εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας του μουσείου, που ίσως βάλει τέλος στην κόντρα ανάμεσα στη διευθύντριά του Άννα Καφέτση και το διοικητικό συμβούλιο, καθώς ο ιδρυτικός νόμος δεν καθορίζει σαφώς τους ρόλους τους. Το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργούνται συχνά τριβές σχετικά με την πολιτική που χαράσσει το μουσείο. Το θέμα αυτό εξόργισε και μέλη του Δ.Σ. που δεν ήθελαν να αφήσουν τα ηνία στη διευθύντρια και θεωρούσαν πως περιορίζονται αντίθετα με τον κανονισμί σε διακοσμητικό ρόλο. Οι επί της ουσίας διαφωνίες για το εθνοκεντρικό ή διεθνές ύφος του μουσείου οδήγησαν έως και σε παραιτήσεις, όπως εκείνη του Σωτήρη Σόρογκα.


Το… γονάτισε ο «Περίπατος»

Εκτός προϋπολογισμού φέρεται να βγήκε ο Μεγάλος Περίπατος, η τελευταία μεγάλη έκθεση του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, πέρυσι τον Ιούλιο και αυτός φαίνεται να είναι και ο λόγος της φετινής εκθεσιακής απουσίας του μουσείου. Το δυσβάσταχτο κόστος της για τα δεδομένα του μουσείου σε συνδυασμό με την απουσία χορηγών και την περιορισμένη ενίσχυση από το υπουργείο Πολιτισμού- 1,250 εκατ. ευρώ ετησίως χωρίς αύξηση από το 2001-ανάγκασαν το ΕΜΣΤ να αναζητήσει λύση στον προϋπολογισμό του 2007 με αποτέλεσμα να περιορίσει κάθετα την εκθεσιακή του πολιτική.

Ωστόσο επανακάμπτει με μια έκθεση για τους Έλληνες καλλιτέχνες που γεννήθηκαν μετά το 1965, αλλά και το «Καράβι της ανοχής», μια ιδέα που ξεκίνησε το 2005, όταν οι καλλιτέχνες Ίλια και Εμίλια Καμπακόφ δούλεψαν με παιδιά της περιοχής Σίβα στην Αίγυπτο για τα «Πλοία και καράβια της Αρχαίας Αιγύπτου». Οι Καμπακόφ θα κατασκευάσουν και πάλι «Το καράβι» με πανιά τις παιδικές ζωγραφιές, αυτή τη φορά ως σύμβολο μιας παγκόσμιας καμπάνιας για την ανοχή. Το ταξίδι του θα ξεκινήσει από τη Βενετία, θα περάσει τον Σεπτέμβριο από την Ελευσίνα, για να συνεχίσει προς Λονδίνο, Άμστερνταμ, Ντουμπάι, Σαγκάη, Νέα Υόρκη κ.α.