35 κλεισίματα ματιού στον Χρόνο

«Γράφεται» με φως ο χρόνος; Φωτογραφίες που αποτυπώνουν την έννοια του χρόνου που παγώνει όχι μόνο στο κλικ του φακού αλλά και στις ζωές των ανθρώπων, εμπεριέχουν οι 35 εκθέσεις της φετινής 19ης Φωτογραφικής Συγκυρίας που διοργανώνει σε 28 αίθουσες της πόλης (μουσεία, ιδρύματα, ξένα μορφωτικά ινστιτούτα και γκαλερί) το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, με έργα 100 δημιουργών από 26 χώρες.

Σταθμός στη «Φωτοσυγκυρία» οι φωτογραφίες από την Αντίσταση του Σπύρου Μελετζή, που εκτέθηκαν για πρώτη φορά στην οδό Κοραή στα γραφεία του ΕΑΜ αμέσως μετά την Απελευθέρωση τον Νοέμβριο του 1944. Η έκθεση διήρκεσε τότε μόλις εννέα μέρες καθώς διακόπηκε βίαια λόγω των Δεκεμβριανών. Ο κύριος όγκος των φωτογραφιών του Μελετζή από το αντάρτικο έχει εκδοθεί το 1974, μετά τη χούντα, στο βιβλίο του «Με τους αντάρτες στα βουνά». Αρκετές από αυτές έγιναν σύμβολα της Αντίστασης.

Οι φωτογραφίες παρουσιάστηκαν στο Μουσείο ΜuVΙΜ στη Βαλένθια της Ισπανίας στην έκθεση «Rebeldia Αntifascista», στις 17 Ιανουαρίου, και τώρα (ύστερα από 63 χρόνια) σε έκθεση που φιλοξενείται στο Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας στη Θεσσαλονίκη.

Η έκθεση αποτελείται από 190 φωτογραφίες που τράβηξε ο Μελετζής (1906-2003) το 1942-1944 όταν, ως επίσημος φωτογράφος του ΕΑΜ, οργάνωσε ταξίδι στα βουνά με στόχο να πραγματοποιήσει, όπως ο ίδιος ανέφερε, «το μεγάλο χρέος του – να απαθανατίσει τον αγώνα του ελληνικού λαού που αγωνιζόταν για το ξεσκλάβωμα της πατρίδας». Στο ΜΙΕΤ φιλοξενούνται οι «Φωτογραφίες μιας

ΙΝFΟ

«19η Φωτογραφική Συγκυρία», 35 εκθέσεις, έως το τέλος Μαΐου στο Μουσείο Φωτογραφίας (Λιμάνι Θεσσαλονίκης) και σε 34 ακόμη χώρους της πόλης.

Ξεχωριστής Μέρας. Παιδικά Πορτρέτα από τη Συλλογή του Νίκου Πολίτη (1880-1950)». Εδώ, ο χρόνος είναι η μνήμη οικογενειακών στιγμών. «Η οικειότητα που αποπνέουν οφείλεται στην αυστηρή τυπολογία τους: η θέση των παιδιών στις ομαδικές φωτογραφίες, η θέση των γονιών τους, τα πρόσωπα που γέρνουν το ένα προς το άλλο· αυτά τα βλέμματα, στραμμένα προς τα μέσα, στο κενό, στο μέλλον, στο παρελθόν, μας είναι γνωστά», σημειώνει ο επιμελητής της έκθεσης Κώστας Αντωνιάδης.

«Φωτογραφικός» γίνεται ο χρόνος στο «Άθως – το επέκεινα ορίων του χρόνου» όπως τιτλοφορεί την έκθεσή του ο Αγιορείτης φωτογράφος μοναχός Γαβριήλ, μέλος της Μοναστικής Αδελφότητας της Ιεράς Μονής Φιλοθέου Αγίου Όρους (έκθεση στην Αγιορείτικη Εστία). Ο μοναχός Γαβριήλ άρχισε να ασχολείται με τη φωτογραφία με σκοπό να τη χρησιμοποιήσει ως μέσο απεικόνισης έργων ξυλογλυπτικής που φιλοτεχνούσε. Η ζωή του στο Άγιον Όρος του έδωσε το ερέθισμα για να αποτυπώσει στιγμιότυπα της καθημερινότητας του Περιβολιού της Παναγιάς.


Ο χρόνος και ο χώρος

Ο Καμίλο Νόλλας, γεννημένος στο Παρίσι (το 1968), ελληνικής καταγωγής φωτογράφος, χωρίς να έχει ιδιαίτερη γνώση για την ιστορία του καπνού ή για τη διαδικασία επεξεργασίας του, άρχισε να φωτογραφίζει τις καπναποθήκες του Αγρινίου τον Σεπτέμβριο του 2003. Η φωτογράφιση και η έρευνα τον οδήγησαν αργότερα στη Βόρεια Ελλάδα. Η ενότητα των φωτογραφιών αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου σχεδίου καταγραφής όλων των καπναποθηκών της Ελλάδος, στο οποίο θα παρουσιάζεται η βιομηχανική κληρονομιά που μας άφησε η καλλιέργεια του καπνού (Λουτρά Παράδεισος- Εγνατία και Αριστοτέλους).