νερά

«ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ ΤΗ ΖΕΙΣ ΜΟΝΟΝ ΟΤΑΝ ΤΗΝ
ΑΠΟΔΕΧΕΣΑΙ. ΠΕΘΑΙΝΕΙ ΟΤΑΝ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕΙΣ
ΝΑ ΤΗ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ». ΣΑΝ ΤΥΦΛΟΜΥΓΑ-
ΟΤΑΝ ΤΟ ΜΑΝΤΙΛΙ ΛΥΘΕΙ, Η ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΗ
ΧΑΝΕΤΑΙ. ΚΙ ΕΔΩ ΜΠΑΙΝΕΙ ΣΤΟ
ΠΑΙΧΝΙΔΙ Ο ΑΦΗΓΗΤΗΣ!
Οέρως είναι τυφλός, ο αφηγητής όμως είναι οξυδερκής κι ανοιχτομάτης. Ξέρει τα παρελθόντα και προβλέπει τα μελλούμενα- τις στροφές της μοίρας και τις ανατροπές της ιστορίας. Τους νικητές και τους ηττημένους κάθε ερωτικής παρτίδας. Κάνει τους απολογισμούς του και προχωρά στο επόμενο κεφάλαιο, στον επόμενο κύκλο επεισοδίων, αλατοπιπερώνοντας κι ανακατεύοντας τα αφηγηματικά υλικά, να είναι «δεμένη» η πλοκή, ώστε πρωταγωνιστές και κοινό ευτυχείς να την αποδέχονται! Για να το πετύχει, πρέπει να «διεκδικήσει» την ιστορία του από την… πραγματικότητα.

Παίρνει αποστάσεις
Έμπειρη συγγραφέας η Ευγενία Φακίνου, στο ομότιτλο μυθιστόρημά της (Εκδόσεις Καστανιώτη) χειρίζεται ένα όχι και τόσο ασυνήθιστο πλέον ερωτικό θέμα με προσοχή και αποστάσεις. Στον πυρήνα το ερωτικό ζεύγος των πρωταγωνιστών (γιατί στην πορεία θα διαμορφωθούν κι άλλα επάλληλα). Εκείνος (ο Σίμος) ζωγράφος- υπέροχος και χαρισματικός, γενναιόδωρος κι ευαίσθητος, κατακτά τις γυναίκες εξίσου με την εμφάνιση αλλά και τον λόγο του- «ένα λόγο ρυάκι, ποταμό, καταρράκτη, γοητευτικό κι ελεύθερο, που άγγιζε τα άστρα και τα κατέβαζε, τα χρώματα και τα ανύψωνε»- ο τέλειος νάρκισσος, που αρωματιζόταν κάθε πρωί ακολουθώντας το παράδειγμα του Άγγελου Σικελιανού, ο καθρέφτης που δικαιώνει με τον μεγαλύτερο θαυμασμό την ύπαρξη και υπόσταση κάθε γυναίκας! «Ο άνδρας που ερωτευόμαστε αλλά δεν παντρευόμαστε!».

Εκείνη (Αντρέα), όμορφη αλλά όχι εξίσου, μια ανυπότακτη στα νιάτα της αστή που ονειρευόταν τη φυγή και της άρεσε να δραπετεύει συχνά- πυκνά από το οικογενειακό περιβάλλον αναζητώντας πλαστές ιστορίες, αθεράπευτα ερωτευμένη με τον άπιστο σύζυγο κι «εντοιχισμένη» στη ζωή του. Το σχήμα: η έμπνευση του ζωγράφου είναι ασταθής και αναζωογονείται μόνο με τον (περιστασιακό) έρωτα νεαρών φοιτητριών, οπότε την προδοσία ακολουθεί η εξιλέωση, η συγγνώμη, η επιστροφή στη ζωγραφική και στη σύζυγο. Η «προδομένη» επιλέγει την «εποπτεία» του σχήματος, άρα και την ανοχή, από τη φυγή και την εγκατάλειψη. Αρωγός, η επιστήθια φίλη (Άννα), που ζει στην τρίτη άκρη του οικογενειακού τριγωνικού σχήματος, κάτι ανάμεσα σε αδελφή και υπηρέτρια, και φυσικά κρυφά αλλά πλατωνικά (άρα κι αυτό είναι εφικτό!) ερωτευμένη με τον ζωγράφο. Μαζί προσχεδιάζουν και υλοποιούν τις ερωτικές συναντήσεις με ημερομηνία λήξης του ασταθούς ζωγράφου, διασφαλίζοντας σταθερότητα στον κύκλο της διαταραγμένης ζωής τους. Ή τουλάχιστον έτσι νομίζουν…

Δοκιμάζοντας τα όρια των ηρώων αλλά και της αφήγησής της, η Ευγενία Φακίνου αποφεύγει την παρατακτική εξιστόρηση, τις εμφανείς συνάφειες αιτίας και αποτελέσματος, εμπλουτίζει την πλοκή με αναδρομές και επάλληλες ιστορίες δευτερευόντων αλλά λειτουργικών προσώπων (των γονιών της γυναίκας ή των φίλων του ζωγράφου) που ρίχνουν

Ευγενία Φακίνου

ΤΥΦΛΟΜΥΓΑ

ΕΚΔ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ, ΣΕΛ. 292,
ΤΙΜΗ: 14,60 #

τις δικές τους σκιές ή φως, δεν αποποιείται έναν λόγο πιο λυρικό και κυρίως παραλλάσσει τον βαθμό οικειότητας και την απόσταση με τον αναγνώστη: κάθε φορά που ενδεχομένως θ΄ αναγνώριζε κάτι από τη δική του βασανισμένη πραγματικότητα τον επαναφέρει μια μαλακιά αγκωνιά στη μυθοπλασία.

Ο σκόπελος
Είναι ένας σκόπελος που δεν αποφεύγεται με την ίδια ή ανάλογη επιτυχία στην τηλεοπτική μεταφορά του μυθιστορήματος από τον επίσης αναμφίβολα έμπειρο Κώστα Κουτσομύτη (Αlpha). Βέβαια η μεταφορά μιας ερωτικής ιστορίας με ασυνήθιστες ή και ακραίες εκτροπές και πτυχές έχει προβλήματα να επιλύσει: πάθη, έρωτες, αδιέξοδα, δράματα, επιθυμίες και διαψεύσεις, δεν αρκεί να εκφέρονται- περισσότερο ή λιγότερο πειστικά στους διαλόγους των ηθοποιών- θα έπρεπε και να τεκμαίρονται αφηγηματικά. Από το κείμενο στην εικόνα, η ιστορία περνά ενδεχομένως μια φάση απλοποίησης και μεταμόρφωσης, για να αρθρωθεί όμως και πάλι σύμφωνα στον καμβά μιας νέας, συγκροτημένης, αφήγησης. Τα φροντισμένα πλάνα, η καλή φωτογραφία, οι γοητευτικοί ηθοποιοί συμβάλλουν σε μια πιστή αναπαράσταση όχι όμως σε μια πειστική ιστορία. Μακριά από το προστατευτικό περιβάλλον του λογοτεχνικού κειμένου, το πάθος μοιάζει να πλατσουρίζει σε ρηχά νερά, και ελάχιστα διασώζεται από τα καλογυμνασμένα σώματα και τις στυλιζαρισμένες αποκαλύψεις ημίγυμνων μελών των ωραίων πλην ελαφρώς αμήχανων ηθοποιών. Το παράλληλο μοντάζ διαφυλάσσει στοιχεία της μυθιστορηματικής πλοκής από την ισοπέδωση της παρατακτικής συρραφής εικόνων, αλλά η αμεσότητα των αντιδράσεων, από τη διατύπωση στο ανάγλυφο γεγονός («η συμπεριφορά του Σίμου (Αντώνη Φραγκάκη) θα σκοτώσει τον πατέρα μου», λέει η Αντρέα (Νατάσα Καλογρίδη) και στην επόμενη σκηνή τον βλέπουμε να παθαίνει καρδιακό επεισόδιο!) ακυρώνει την αγωνία. Πολύ περισσότερο, που σκηνοθέτης και σεναριογράφος πρέπει να κρατήσουν ζωντανό το ενδιαφέρον ενός θεατή ο οποίος ενδέχεται να έχει προϋπάρξει αναγνώστης.

Τα πρώτα επεισόδια πρέπει να είναι διάστικτα από τα θέματα και τα μοτίβα που θα αναπτυχθούν στη συνέχεια σε σύγκλιση ή απόκλιση από το βιβλίο. Τα πρόσωπα μπορεί να παραλλάξουν λειτουργία και σε συνδυασμό με την ερμηνευτική τους επάρκεια να αλλάξουν το μέτρο του ρόλου τους. Κάτι τέτοιο συμβαίνει με την επιστήθια φίλη Άννα (Θεοδώρα Τζήμου) που έχοντας στο σίριαλ τον ρόλο της αφηγήτριας και παρουσία που ελάχιστα παραπέμπει σε βοηθητικό προσωπικό διεκδικεί ισότιμη συμμετοχή στους πρωταγωνιστικούς χαρακτήρες. Από κοντά οι καταξιωμένοι ηθοποιοί παλιότερης γενιάς, ο Κώστας Βουτσάς (στον ρόλο του πατέρα της Αντρέα) και η Τόνια Καζιάνη (στον ρόλο της μητέρας) επιστρατεύουν τρόπους και φόρμουλες της πολύχρονης εμπειρίας τους.

Πώς θα τελειώσει η Τυφλόμυγα; Υπάρχουν νικητές και χαμένοι; Ή μονάχα εκείνοι που προτιμούν να φαίνονται ότι χάνουν (όπως η Αντρέα) για να βγαίνουν τελικά κερδισμένοι σ΄ ένα παιχνίδι που ενώ μοιάζει ανοικτό στις προκλήσεις και τις ανατροπές, είναι φτιαγμένο αποκλειστικά και ερμητικά για δύο;