«ΓΙΑ ΝΑ ΕΙΣΑΙ Ο ΕΑΥΤΟΣ ΣΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΩΣΕΙΣ»

Ο τίτλος του βιβλίου του Γκρας- και όχι μόνο- παραπέμπει ευθέως στην πέμπτη πράξη του Πέερ Γκιντ. Ο Γκρας ανοίγει διάλογο με τον Ερρίκο Ίψεν.

Όπως ο ήρωας του νορβηγικού παραμυθιού αναζητά τον εαυτό του και ξεφλουδίζει το κρεμμύδι ανακαλύπτοντας ότι αυτό δεν έχει πυρήνα αλλά μόνο άπειρες στρώσεις, έτσι και ο Γκρας:

αποφλοιώνει το παρελθόν του χωρίς να ψάχνει αντικειμενική αλήθεια. Στο ιψενικό έργο υπάρχει κάποιος που ανακατεύει με την κουτάλα τις άχρηστες ψυχές για να φτιαχτούν καινούργιες. Όπου άχρηστες οι ψυχές που «δεν κατάφεραν να είναι ο εαυτός τους». Αλλά «να ΄σαι ο εαυτός σου πάει να πει: να θανατώσεις μονάχος σου τον εαυτό σου».

Ο Πέερ Γκιντ προσπαθεί να αποφύγει την κατσαρόλα λέγοντας (μτφ Ο. Μπεκές, Δωδώνη): «Δεν λέγω, με παρασύρατ΄ εκειπέρα μ΄ υποσχέσεις… Μα στάθηκα κολώνα πριν να κάνω το τελειωτικό το βήμα. Κι ίσια ίσια σε τούτο απάνω κρίνεται κανένας.

Τον στίχο του φινάλε λογαριάζουν».

Αν ο Γκίντερ Γκρας έκανε κίνηση ματ, θα το κρίνει η Ιστορία…