Ό,τι κινείται είναι «κόκκινο»;

ΟΙ ΚΑΤΑΛΗΨΕΙΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΤΕΤΑΜΕΝΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΡΙΣΗ
ΕΧΟΥΝ ΔΩΣΕΙ ΗΔΗ ΛΑΒΗ ΣΕ ΠΛΗΘΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ. ΩΣ ΣΥΝΗΘΩΣ, ΟΜΩΣ, ΟΙ «ΕΝ
ΒΡΑΣΜΩ» ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΠΑΣΧΟΥΝ ΣΥΝΗΘΩΣ ΑΠΟ ΥΠΕΡΓΕΝΙΚΕΥΣΕΙΣ
ΠΟΥ ΣΧΗΜΑΤΙΖΟΝΤΑΙ ΥΠΟ ΤΗΝ ΕΠΗΡΕΙΑ ΤΩΝ ΠΙΟ ΘΕΑΜΑΤΙΚΩΝ
ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ. ΕΝ ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΩ, ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΑΡΧΙΚΩΝ ΚΑΙ
ΤΩΝ ΑΡΙΣΤΕΡΙΣΤΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΣΤΟ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΟ
Όσο ενδιαφέρον είναι το φαινόμενο, άλλο τόσο εύκολα οδηγεί σε παρερμηνείες. Ποιος αντιπροσωπεύει πιστότερα το σημερινό «πρόσωπο της νεολαίας»; Το 20% των αριστερών φοιτητικών ομάδων ή η υπόλοιπη πλειοψηφία; Υπάρχει ένα κοινό εγκάρσιο υπόστρωμα; Είναι αυτό που αναδεικνύουν οι εμπειρικές έρευνες στην Ελλάδα και την Ευρώπη; Δηλαδή, μια νεολαία περισσότερο πραγματιστική και ατομιστική, χωρίς έντονη συνείδηση του εαυτού της ως ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας, ανεκτική στα ήθη της προσωπικής ζωής, περισσότερο όμως αυστηρή σε θέματα δημόσιας ηθικής. Το «κίνημα», εξάλλου, δεν μπορεί να γίνει κατανοητό ως νεολαιίστικο και μόνο γεγονός, αλλά ως προϊόν συνέργειας ιδιαίτερων συμφερόντων και στοχεύσεων όλου του «αριστερού πλέγματος» στα ΑΕΙ, που περιλαμβάνει εκτός από τους φοιτητές την ηγεσία της ΠΟΣΔΕΠ, όπως επίσης τις ηγεσίες του ΚΚΕ και του ΣΥΝ. Υποστηρίζω ότι η συνισταμένη όλων αυτών διαμορφώνει ένα κράμα συντηρητισμού και τελετουργίας της ρήξης που χαρακτήρισε το «κίνημα των καταλήψεων». Το φαινόμενο πηγάζει εν μέρει από συγκυριακούς παράγοντες, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει βαθύτερα χαρακτηριστικά, που άπτονται αφενός της ιδεολογικής μετάλλαξης της μετακομμουνιστικής Αριστεράς (ΚΚΕ, ΣΥΝ) και αφετέρου της ιδεολογικής ανεπάρκειας της μεταρρυθμιστικής Αριστεράς. Σε αυτές τις όψεις θέλω να σταθώ.

Ο συντηρητισμός
Οι συγκυριακοί παράγοντες αναφέρονται στο «λούκι» που περνά η πολιτική ζωή. Μια κυβέρνηση που κυβερνά ελάχιστα, το ΠΑΣΟΚ που πελαγοδρομεί και η μετακομμουνιστική Αριστερά, στάσιμη, να βαρά άσφαιρα πυρά κατά του «δικομματισμού» και του «νεοφιλελευθερισμού». Πλαίσιο ευνοϊκό για ξεσπάσματα διαμαρτυρίας σε καιρούς συντηρητισμού, όπως αυτούς που διέρχεται η ελληνική κοινωνία και όχι μόνο. Ξέσπασμα όμως που δεν αμφισβητεί, αλλά αναπαράγει σε μεγάλο βαθμό την επιρροή του συντηρητισμού. Έτσι, κοινός παρονομαστής του «κινήματος των καταλήψεων» είναι η παραμονή στην υπάρχουσα κατάσταση, παρά τη γενική διαπίστωση ότι το «υπαρκτό πανεπιστήμιο» απαξιώνεται συνεχώς. Μπορούμε να προσθέσουμε σε αυτό αρκετές επιπλέον διαπιστώσεις (την ιδιαίτερα φτωχή πολιτισμική περιρρέουσα ατμόσφαιρα, την αναπαραγωγή της βαθύτατης περιφρόνησης που δείχνει η νεοελληνική κοινωνία για τους δημόσιους χώρους), αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μου. Όπως δεν είναι και οι γενικότερες αιτίες στις οποίες ανάγονται οι όψεις αυτού του συντηρητισμού, και που δεν είναι άλλες από το ευρύτερο πολιτισμικό κλίμα που διαμορφώνει ο σημερινός καπιταλισμός. Τη λατρεία τής άνευ ορίων ατομιστικής κατανάλωσης υλικών και άυλων προϊόντων που παράγονται με τον αυξανόμενο εξοστρακισμό της εργασίας, πόσω μάλλον της ηθικής της εργασίας. Τη συνεχή απαξίωση του κύρους, του αυτοελέγχου στη δημόσια σφαίρα και του αισθήματος ευθύνης που προκαλεί ο ανταγωνιστικός ατομισμός.

Την «οικονομίστικη» διαφθορά του εκδημοκρατισμού που απογυμνώνεται όλο και περισσότερο από το ιστορικό πολιτισμικό- ηθικό πλαίσιο που τον τροφοδότησε. Την ενίσχυση στο ψυχολογικό επίπεδο των χαρακτηριστικών μιας ναρκισσιστικής χαρακτηροδομής ανίκανης να επεξεργαστεί και να βιώσει με ωριμότητα τη συνειδητοποίηση των ορίων της και τη σχέση με τους άλλους.