Συνεχιστής του Προυστ

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης και ο Τίτος Πατρίκιος δεν συμφώνησαν, με τον τρόπο του ο καθένας, ότι το «Δόκτωρ Ζιβάγκο» ήταν ένας «αντισοβιετικός λίβελος». Ο πρώτος στην «Κριτική» Αρ. 1, Ιαν.-Φεβρ. 1959, απ΄ αφορμή την υπόθεση Παστερνάκ, τάχθηκε κατά των παρεμβάσεων του σοβιετικού κράτους στην καλλιτεχνική δημιουργία.

«Η περίοδος της προγραμματισμένης εξάρτησης στην πολιτική σκοπιμότητα», γράφει, «έχει ξεπεραστεί. Το εκπολιτιστικό επίπεδο έχει ανέβει, ώστε το κοινό να μην αρκείται πια σε ένα καλλιτεχνικοφανές προπαγανδιστικό υλικό». Η σατιρική έμμετρη αφήγηση του Τίτου Πατρίκιου περιγράφει τη «Συνεδρίαση για το θέμα Παστερνάκ» και φέρει ημερομηνία: Νοέμβριος 1958.

Χαρακτηριστικό είναι το τελευταίο δίστιχο:

Έξω να τους πετάξουμε,ας γίνει πατατράκ./ Να βουβαθεί η αντίδραση,να σβήσει ο Παστερνάκ.

Σήμερα, πενήντα χρόνια μετά, έγγραφα από τα αρχεία της Σουηδικής Ακαδημίας διευκρινίζουν ότι η βράβευση δεν είχε τον πολιτικό χαρακτήρα με τον οποίο οι αντιδράσεις την συνόδευσαν. «Η Ακαδημία όχι απλώς δεν θεωρούσε τον Παστερνάκ επικριτή του σοβιετικού συστήματος, αλλά αναγνώριζε στο πρόσωπό του μια υπέρτατη καλλιτεχνική ακεραιότητα, που άξιζε προστασίας έναντι κάθε πολιτικής παρανοήσεως». Τα ποιοτικά στοιχεία της πεζογραφίας του, μάλιστα, παρέπεμπαν στους Δυτικούς ανανεωτές, όπως ο Προυστ.

Βασική Πηγή:Κάρλο Φελντρινέλι,Senior Service-μτφ Δ.Δεληολάνης-Εκδό- σεις Καστανιώτης2000. Γ.Ζ.