Προβοκάτορας στα κείμενα

Ο Γιάννης Χουβαρδάς είναι μια ιδιόμορφη, ταλαντούχα, προσωπικότητα του θεάτρου μας. Λειτούργησε πολύ συχνά ως προβοκάτορας απέναντι στα κείμενα. Δεν σεβάστηκε ούτε τα ιδεολογικά ούτε τα υφολογικά ούτε τα μορφολογικά ούτε τα ψυχολογικά χαρακτηρολογικά όρια των έργων που σκηνοθέτησε. Αδικούσε τον εαυτό του, το ταλέντο του και την πολύ σημαντική ιστορία του θιάσου που με υψηλές προδιαγραφές επιλογών συντηρεί. Ένα μόνο θα επισημάνω: ένας σκηνοθέτης δικαιώνεται όταν χρόνια μετά οι επιγενόμενοι ιστορικοί του θεάτρου, ηθοποιοί, συνάδελφοι, κριτικοί αλλά και θεατρόφιλοι νοσταλγούν παραστάσεις του, παραπέμπουν σ΄ αυτές, τις μελετούν, τις αναλύουν, συγκροτούν δοκίμια, αποτυπώνουν σε απομνημονεύματα, αναφέρονται σε ιστορίες και διδακτορικά. Μιλάμε για τους «Πέρσες», τους «Όρνιθες», τον «Γυάλινο κόσμο» του Κουν, τον «Αγαμέμνονα» και τον «Κολωνό» και τον «Καρδινάλιο της Ισπανίας» το «Τέλος του παιχνιδιού» του Μινωτή, για την «Ορέστεια», τον «Ληρ», τον «Πέερ Γκυντ» του Ροντήρη, τη «Λυσιστράτη», «Τα έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα» του Σολομού, τον «Ερωτόκριτο», τον «Φορτουνάτο», τον «Κάσπαρ», τον «Χάση» του Ευαγγελάτου. Παλιότερα για τους «Βρυκόλακες» του Θωμά Οικονόμου, τον «Οιδίποδα τύραννο» (1919) του Φώτου Πολίτη. Δεν θυμάται κανείς τις αποτυχίες τους ούτε τις άστοχες παραστάσεις τους. Ο Χουβαρδάς έχασε χρόνο. Αλλά η «Βερενίκη» του και η «Σάρα» είναι διδακτική ύλη, μάθημα εκσυγχρονισμού, μέτρου, γούστου, αναλογικής τόλμης και απολαυστικής ειρωνικής ματιάς.

Αλλά εκτός των άλλων μια σοφή σύλληψη δίνει την ευκαιρία σε ταλαντούχους ηθοποιούς να καλπάσουν. Η «Σάρα» χάρισε στην Αμαλία Μουτούση τη χρυσή ευκαιρία να απογειωθεί σε μια αριστοτεχνική ειρωνική παρωδία που λίγες ηθοποιοί στο παρελθόν το πέτυχαν. Δίπλα της ο Νίκος Κουρής, η Μαρία Σκουλά, ο Γιάννης Νταλιάνης, ο Μπερικόπουλος, ο Λεονάρδος Μπατής, η εξπρεσιονιστική φιγούρα της Άντζελας Μπρούσκου έπαιξαν γουέστερν, τραγούδησαν κάντρι, παρώδησαν τον ηθικολόγο συντηρητικό προτεσταντισμό με υψηλό αίσθημα χιούμορ.