|
|
«Τρελές» ανατιμήσεις στα περισσότερα οικοδομικά υλικά έχουν σημειωθεί το
τελευταίο διάστημα, γεγονός που κάνει ακόμη πιο δύσκολη υπόθεση την απόκτηση
κατοικίας. Προμηθευτές πρώτων υλών, εκμεταλλευόμενοι τη μεγάλη αύξηση της
ζήτησης για υλικά οικοδομών, των οποίων οι άδειες εκδόθηκαν μαζικά στο τέλος
του 2005, έχουν ανεβάσει από την αρχή του χρόνου τις τιμές 15% κατά μέσον όρο,
ενώ σε κάποια υλικά οι αυξήσεις φτάνουν και το 70%.
Τα τούβλα έχουν ανατιμηθεί κατά 70%, τα ηλεκτρολογικά καλώδια κατά 51%, οι
σωλήνες χαλκού για ύδρευση και θέρμανση κατά 43%, το μπετόν κατά 18%, ο
σίδηρος κατά 15%, ενώ το χαλίκι έχει ανατιμηθεί 14% και η άμμος 13%. Όλα αυτά
φέρνουν άνοδο στο κόστος οικοδομής τουλάχιστον 10%, που μεταφράζεται – σύμφωνα
με τους κατασκευαστές κτιρίων – σε νέες αυξήσεις στις τιμές των ακινήτων
4%-5%.
Βρήκαν ευκαιρία
Το ζήτημα είναι ότι οι αυξήσεις στα οικοδομικά υλικά, ναι μεν ξεκίνησαν από
την αρχή του έτους, όμως επιταχύνθηκαν τους δύο τελευταίους μήνες, με πρόσχημα
την άνοδο του μεταφορικού κόστους λόγω του πετρελαίου. Ωστόσο, ο παράγοντας
αυτός σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογεί διψήφια ποσοστά ανατιμήσεων. Αυτό που
συνέβη είναι ότι πολλοί προμηθευτές πρώτων υλών εκμεταλλεύτηκαν την τεράστια
ζήτηση που υπάρχει την περίοδο αυτή για υλικά οικοδομών, οι άδειες των οποίων
εκδόθηκαν στο τελευταίο δίμηνο του 2005, και τώρα βρίσκονται στη φάση είτε της
σκυροδέτησης (μπετόν) είτε της τοιχοποιίας (τούβλα).
Την περίοδο Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου 2005 και εν όψει της επιβολής του ΦΠΑ στα
ακίνητα και της αύξησης των αντικειμενικών αξιών από την 1-1-2006, οι
πολεοδομίες είχαν «φρακάρει» από χιλιάδες κατασκευαστές που έσπευδαν μαζικά
για να εκδώσουν άδεια οικοδομής, προκειμένου να αποφύγουν τις νέες φορολογικές
επιβαρύνσεις. Τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος (ΕΣΥΕ),
δείχνουν ότι ενώ το 2005 εκδόθηκαν συνολικά 17,6% περισσότερες άδειες σε σχέση
με το 2004, μόνο στο «κρίσιμο» δίμηνο η αύξηση των αδειών που εκδόθηκαν ήταν
79%! Μάλιστα, μόνο μέσα σε έναν μήνα, τον Δεκέμβριο, εκδόθηκαν 16.472 άδειες
έναντι μόλις 7.355 του Δεκεμβρίου 2004, δηλαδή 124% περισσότερες.
Κερδοσκοπία
Τους τελευταίους μήνες, οι περισσότερες από τις οικοδομές με τις άδειες «της
τελευταίας στιγμής», βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και η ζήτηση για τα υλικά
αυτά είναι τεράστια. Τη μεγάλη αυτή ζήτηση εκμεταλλεύονται οι προμηθευτές
υλικών, οι οποίοι αυξάνουν πλέον τις τιμές – όπως καταγγέλλουν οι ίδιοι οι
κατασκευαστές – από εβδομάδα σε εβδομάδα, με την κερδοσκοπία να προσλαμβάνει
εκρηκτικές διαστάσεις. Τιμολόγια από μάντρα οικοδομικών υλικών δείχνουν ότι τα
τούβλα πωλούνταν τον Φεβρουάριο προς 66,64 ευρώ η χιλιάδα, τον Μάιο η τιμή
τους είχε ανέβει στα 80,92 ευρώ, τον Ιούνιο έφτασε στα 95,20 ευρώ και, όταν
προ ημερών ο κατασκευαστής επικοινώνησε ξανά με την εταιρεία, ενημερώθηκε ότι
η τιμή τους είναι 113,05 ευρώ! Το γεγονός, ωστόσο, ότι μεγάλες εταιρείες που
μονοπωλούν την αγορά στη συγκεκριμένη κατηγορία, προχώρησαν, όπως καταγγέλλουν
οι κατασκευαστές, ταυτόχρονα και κατά το ίδιο ποσοστό σε αυξήσεις των τιμών
τους, δημιουργεί ερωτηματικά.
Το… αίνιγμα του μπετόν
Στο έτοιμο σκυρόδεμα (μπετόν), η τιμή του από 59 ευρώ το κυβικό τον Ιανουάριο,
πήγε τον Μάιο στα 67 ευρώ, ενώ σήμερα είναι στα 70 ευρώ, έχοντας συνολικά
αυξηθεί 18%. Μάλιστα, οι κατασκευαστές έχουν ενημερωθεί ότι από τον Οκτώβριο
επίκειται και νέα αύξηση της τιμής του, στα 75 ευρώ. Τις αυξήσεις αυτές, που
ποσοστιαία είναι από τις μεγαλύτερες των τελευταίων ετών, οι
τσιμεντοβιομηχανίες τις «φορτώνουν» στην άνοδο της τιμής τού βασικού καυσίμου
(πετ κοκ) που χρησιμοποιούν, στην αύξηση του κόστους των πρώτων υλών πουν
συνθέτουν το μπετόν, όσο και στο κόστος μεταφοράς του έτοιμου σκυροδέματος.
Όπως, ωστόσο, λένε κατασκευαστές, τα υλικά που συνθέτουν το μπετόν (άμμος,
χαλίκι και ιδιαίτερα το τσιμέντο) δεν δικαιολογούν τέτοια αύξηση. Από τον
Ιανουάριο μέχρι σήμερα, η τιμή στο τσιμέντο αυξήθηκε μόλις κατά 4,4%. Αυτό που
πραγματικά συνέβη είναι ότι οι τσιμεντοβιομηχανίες, γνωρίζοντας τι περίπου
ποσότητες «τραβάει» ετησίως η ελληνική αγορά, πούλησαν – όπως συνέβαινε και τα
προηγούμενα χρόνια – το πλεόνασμα της παραγωγής τους στο εξωτερικό. Έπεσαν,
δηλαδή, έξω στους υπολογισμούς τους, καθώς δεν εκτίμησαν ότι φέτος θα υπάρξει
τόσο μεγάλη ζήτηση για τσιμέντο. Τώρα αναγκάζονται, για να καλύψουν τις
αυξημένες ανάγκες της εγχώριας οικοδομικής αγοράς, να κάνουν εισαγωγές, ενώ,
επειδή η προσφορά δεν καλύπτει τη ζήτηση, έχουν «τσιμπήσει» και οι τιμές.
Πάνω και οι τιμές ακινήτων
Τα περιστατικά αυτά δεν είναι παρά ενδεικτικά της κατάστασης που επικρατεί
στην αγορά οικοδομικών υλικών τους τελευταίους μήνες. Το φαινόμενο είναι
μαζικό και σύμφωνα με τους κατασκευαστές, έχει ως αποτέλεσμα η αύξηση του
κόστους κατασκευής μιας οικοδομής να είναι και φέτος πολλαπλάσια του
πληθωρισμού. Δεν πρόκειται να πέσει κάτω του 10%, λένε οι κατασκευαστές,
τονίζοντας ότι αυτό συνεπάγεται νέες αυξήσεις στις τιμές των ακινήτων
τουλάχιστον 4%-5%.
Τις αυξήσεις αυτές πληρώνουν ήδη όσοι καταναλωτές υπογράφουν την περίοδο αυτή
συμβόλαια αγοράς για διαμερίσματα σε οικοδομές που βρίσκονται είτε στη φάση
της σκυροδέτησης είτε στην τοποθέτηση των τούβλων. Ο φόβος, μάλιστα, πολλών
στελεχών της κτηματαγοράς είναι ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί όσο θα
πλησιάζουμε προς το τέλος του έτους. Και αυτό, καθώς το 2007 αναμένεται και η
δεύτερη δόση των αυξήσεων των αντικειμενικών αξιών από το υπουργείο
Οικονομικών, γεγονός που πιθανότατα θα ωθήσει χιλιάδες φορολογουμένους στις
Εφορίες για μεταβιβάσεις «στο παρά πέντε», εξέλιξη που ίσως να εκμεταλλευθούν
οι κατασκευαστές ανεβάζοντας κι άλλο τις τιμές. Οι παράγοντες της αγοράς
κρούουν ήδη των κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι η αύξηση της ζήτησης
δεν θα πρέπει να δημιουργήσει ακραία φαινόμενα αντίστοιχα με τα περυσινά, πολύ
δε περισσότερο όταν μέσα στον τελευταίο χρόνο, η αγορά κατοικίας έχει γίνει
ακριβότερη κατά 10%-20%.
Να περιμένουν το 2007
Την κατάσταση επιδεινώνει και το «σύνδρομο της Κίνας» – όπως ονομάζεται –
δηλαδή η μεγάλη ζήτηση από την κινεζική αγορά για τσιμέντο και χάλυβα, που
κρατάει σε υψηλά επίπεδα τη ζήτηση τσιμέντου, χαλυβουργικών προϊόντων, αλλά
και αλουμινίου και θα συνεχίσει να πιέζει προς τα πάνω τις τιμές των
βασικότερων υλικών που χρησιμοποιούνται στην οικοδομική δραστηριότητα. Μεσίτες
και παράγοντες της ελληνικής κτηματαγοράς συμβουλεύουν όσους ενδιαφέρονται να
αγοράσουν, αν δεν έχουν βρει αυτό που θέλουν, να μη βιαστούν και να περιμένουν
το 2007. Αν αγοράσουν φέτος, κινδυνεύουν σε πολλές περιπτώσεις η επιβάρυνση
από το «καπέλο» που βάζουν οι προμηθευτές οικοδομικών υλικών να είναι
μεγαλύτερη και από αυτήν που θα προέλθει από την πιθανολογούμενη δεύτερη δόση
των αυξήσεων των αντικειμενικών αξιών το 2007.
«Ακριβαίνουν από εβδομάδα σε εβδομάδα»
Μετά τις τελευταίες ανατιμήσεις των οικοδομικών υλικών, υπολογίζεται ότι κατά
μέσο όρο, στο κόστος κατασκευής ενός διαμερίσματος 100 τ.μ. που στις αρχές
Ιανουαρίου ήταν γύρω στα 90.000 ευρώ (900 ευρώ / τ.μ.), έχουν προστεθεί σήμερα
τουλάχιστον 15.000 ευρώ, χωρίς στο ποσό αυτό να συμπεριλαμβάνεται το κόστος
εργασίας, το ΙΚΑ, η άδεια οικοδομής και – φυσικά – η αξία του οικοπέδου. Έτσι,
το μέσο κόστος κατασκευής του διαμερίσματος αυτού εκτιμάται ότι φθάνει τα
105.000 ευρώ, δηλαδή έχει αυξηθεί 17% μόνο μέσα στους επτά πρώτους μήνες του
έτους! Και όλα αυτά, χωρίς να υπολογίζεται η αγορά του οικοπέδου, που αποτελεί
και τη μεγαλύτερη δαπάνη στο συνολικό κόστος ανέγερσης ενός σπιτιού.
«Το σκηνικό που έχει στηθεί φέτος στην αγορά δεν έχει προηγούμενο. H κατάσταση
θυμίζει ημέρες της xρηματιστηριακής τρέλας του 1999, αφού οι τιμές στα υλικά
οικοδομής “αλλάζουν” πλέον από εβδομάδα σε εβδομάδα. Υπάρχουν μέχρι και
σκέψεις από μερίδα κατασκευαστών για εισαγωγές υλικών από το εξωτερικό, ώστε
να εξασφαλίσουμε καλύτερες τιμές», λέει ο κ. Λευτέρης Ελευθερίου κατασκευαστής
κτιρίων και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ένωσης Κατασκευαστών Κτιρίων
Ελλάδος.
Νέα αύξηση της προκαταβολής φόρου από επιχειρήσεις
H αύξηση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις θα είναι το επόμενο
φορολογικό μέτρο που θα ανακοινώσει η κυβέρνηση μετά τη γερή δόση των αυξήσεων
στους φόρους στα τσιγάρα και στους λογαριασμούς των συνδρομητών κινητής
τηλεφωνίας που ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων.
Προκαταβολή φόρου καταβάλλουν κάθε χρόνο οι επιχειρήσεις επί των κερδών της
επόμενης χρήσης. Ήδη φέτος η κυβέρνηση προχώρησε σε αύξησή της. Το πιθανότερο
είναι ότι το νέο εισπρακτικό μέτρο του υπουργείου Οικονομικών θα ανακοινωθεί
το φθινόπωρο με τον προϋπολογισμό.
H αύξηση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις θα κυμαίνεται μεταξύ 10%
-20%. Σήμερα ανέρχεται στο 65% επί των κερδών των επιχειρήσεων, από 55% που
ήταν πέρυσι. Στο υπουργείο Οικονομικών εξετάζουν και την παράλληλη αύξηση της
προκαταβολής φόρου για τις τράπεζες, η οποία αυξήθηκε φέτος στο 80%.
Φρενάρει την οικονομία το ακριβό πετρέλαιο
Απειλή για την παγκόσμια οικονομία αποτελούν οι υψηλές τιμές του πετρελαίου,
που διαμορφώνονται σε επίπεδα ρεκόρ. Στα μέσα Ιουλίου, το πετρέλαιο σκαρφάλωσε
στα 78 δολάρια το βαρέλι, που είναι τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 25
ετών, για να υποχωρήσει ελαφρά στη συνέχεια στα 74 δολάρια. Όπως δήλωσε στο
Bloomberg ο οικονομολόγος τής Decision Economics, Allen Sinai, υπάρχουν 25%
πιθανότητες, η αμερικανική οικονομία να βυθιστεί στην ύφεση του χρόνου, λόγω
του ακριβού πετρελαίου και της αύξησης των επιτοκίων που αυτή επιφέρει. Και
αυτό, διότι το υψηλότερο κόστος του χρήματος μειώνει τις καταναλωτικές δαπάνες
και τις επενδύσεις των εταιρειών.
Σύμφωνα με το Bloomberg, από τις αρχές του έτους οι τιμές των καυσίμων έχουν
αυξηθεί 23%, προκαλώντας για το πρώτο εξάμηνο αυξήσεις 4,7% στις τιμές των
προϊόντων. Ολόκληρο το 2005, οι μέσες ανατιμήσεις από την κούρσα του
πετρελαίου δεν είχαν ξεπεράσει το 3,4%. «Οι αυξήσεις στο πετρέλαιο
πραγματοποιούνται σε ένα χρονικό διάστημα που οι τιμές των ακινήτων αρχίζουν
να σταθεροποιούνται, μειώνοντας την αγοραστική δύναμη των ιδιοκτητών
ακινήτων», λέει ο επικεφαλής οικονομολόγος τής Merrill Lynch, David Rosenberg,
και προσθέτει: «Αν οι τιμές ξεπεράσουν τα 80 δολάρια, θα αυξηθεί σημαντικά ο
κίνδυνος να υπάρξει ύφεση».
