Προς EΣP: «Aφήστε ήσυχη την τέχνη»

Έντονες αντιδράσεις είχε προκαλέσει η απόφαση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης να επιβάλει πρόστιμο 100.000 ευρώ για το φιλί μεταξύ (ανδρών) εραστών στο σίριαλ του Χριστόφορου Παπακαλιάτη «Κλείσε τα μάτια» (στο Mega)

Τον ρόλο του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ), μακριά από αστυνομικές
και αναχρονιστικές πρακτικές, οριοθετεί ο σύμβουλος της Επικρατείας X. Ράμμος,
ο οποίος τάσσεται ανοιχτά υπέρ της ελευθερίας της τέχνης. Προτείνει μάλιστα να
ακυρωθεί το πρόστιμο των 100.000 ευρώ που είχε επιβληθεί πριν από περίπου τρία
χρόνια στο Mega, εν μέσω έντονων αντιδράσεων, για το τηλεοπτικό φιλί μεταξύ
δύο ανδρών στο δραματικό σίριαλ του Χριστόφορου Παπακαλιάτη «Κλείσε τα μάτια».

Στην εμπεριστατωμένη εισήγησή του ο X. Ράμμος τονίζει ότι το ΕΣΡ δεν μπορεί να
έχει ρόλο «πραίτωρος» και τα μέλη του να αποφαίνονται για την καλλιτεχνική
αξία μιας ταινίας ή ενός σίριαλ που μεταδίδεται από την τηλεόραση. Αντίθετα, ο
δικαστικός λειτουργός στηριζόμενος στο Σύνταγμα, αλλά και σε παλαιότερες
αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και των Ανώτατων Αμερικανικών Δικαστηρίων
που χειρίστηκαν αντίστοιχες υποθέσεις, προσδιορίζει επακριβώς τα όρια ελέγχου
από την πλευρά του ΕΣΡ, ειδικά για τα έργα τέχνης που προβάλλονται από την
τηλεόραση.

Ο Σύμβουλος της Επικρατείας, που επιχειρεί να προσεγγίσει το θέμα όχι
μόνο μέσα από τα νομικά κείμενα αλλά και μέσα από τις αντιλήψεις και τις αξίες
ενός σύγχρονου κράτους δικαίου, επισημαίνει στην εισήγησή του ότι η απάντηση
στο ερώτημα για το τι είναι ποιοτική ή μη ποιοτική τέχνη ποικίλλει από άνθρωπο
σε άνθρωπο. Επικαλείται μάλιστα μια αποστροφή απόφασης αλλοδαπού δικαστηρίου,
σύμφωνα με την οποία «συχνά η χυδαιότητα ενός ανθρώπου είναι για κάποιον άλλον
ποίηση».

Το ΕΣΡ μπορεί κατ’ αρχήν να επιβάλλει διοικητικές κυρώσεις – κατά τον κ. Ράμμο
– για την προβολή ταινιών που περιέχουν χυδαιολογία, ιδίως όταν αυτές
προβάλλονται σε ζώνες υψηλής τηλεθέασης, κατά τις οποίες παρακολουθούν πολλοί
ανήλικοι. H προβολή όμως, μιας απλής σκηνής φιλιού με πρωταγωνιστές δύο
άνδρες, που υποδηλώνει την ομοφυλοφιλική ερωτική έλξη, σπεύδει να διευκρινίσει
στην εισήγησή του, δεν μπορεί να θεωρηθεί υπό τις κρατούσες σήμερα αντιλήψεις
ότι συνιστά χυδαιότητα ή χαμηλή ποιότητα που δεν συνάδει σε έργο τέχνης
μεταδιδόμενο τηλεοπτικά.

H αντίθετη αντίληψη, προσθέτει ο κ. Ράμμος, θα οδηγούσε στο συμπέρασμα ότι ένα
έργο τέχνης δεν μπορεί να μεταδίδεται από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μόνο και
μόνο επειδή εκφράζει ερωτικές ευαισθησίες διαφορετικές από αυτές της
πλειονότητας του πληθυσμού. Με τέτοιου είδους λογικές ακροβασίες που είναι
αντίθετες – όπως επισημαίνεται – με τις συνταγματικές επιταγές, πολύ σημαντικά
έργα του παγκόσμιου κινηματογράφου θα κινδύνευαν να μην είχαν προβληθεί ποτέ.

Στο διά ταύτα της εισήγησης τονίζεται ότι το πρόστιμο πρέπει να ακυρωθεί,
καθώς η μετάδοση της επίμαχης σκηνής του φιλιού δεν συνιστά παράβαση ούτε του
Συντάγματος ούτε άλλου υποδεέστερου κανόνα Δικαίου.

«Χρήζουν προστασίας»

Κατά τον σύμβουλο της Επικρατείας κ. X. Ράμμο ο έλεγχος του ΕΣΡ αποσκοπεί στην
προστασία συνταγματικών αξιών. Όπως:

* Να μην υποτιμάται η αξία του ανθρώπου.

* Να μην προβάλλονται ακραίες βιαιότητες φυσικές ή και φραστικές σε ώρες
μεγάλης τηλεθέασης.

* Να μην προβάλλεται ρατσιστική προπαγάνδα.

* Να μην προβάλλονται έργα που εξυβρίζουν, εξευτελίζουν και προσβάλλουν
βάναυσα συγκεκριμένα επώνυμα πρόσωπα ή κατηγορίες ανθρώπων.