Kόντρες και μυστήρια

Ένα βιβλίο γραμμένο για να γίνει ταινία ο «Κώδικας Ντα Βίντσι» ξεσήκωσε αντιδράσεις και έγινε αφορμή για προβληματισμούς θρησκευτικού περιεχομένου. Από την ταινία «Κώδικας Ντα Βίντσι» με τους Τομ Χανκς, Όντρεϊ Τοτού

Ένας ασπρομάλλης κύριος με κοστούμι και από πάνω μανδύα άσπρο με κόκκινους
σταυρούς μιλάει στην κάμερα με φόντο μια μεσαιωνική εκκλησία, εξηγώντας πως
δεν αποκλείεται να είναι απόγονος του Ιησού και πως είναι βέβαιος ότι η εν
λόγω εκκλησία κρύβει το μυστικό του Άγιου Δισκοπότηρου, πως είναι ο Κήπος της
Εδέμ και πως είναι πιστό αντίγραφο του Ναού του Σολομώντος.

Σε άλλες εποχές, όταν ο κόσμος βιαζόταν να προοδεύσει και είχε τις
ελπίδες του στην εξέλιξη της τεχνολογίας ή στις ιδεολογίες που ευαγγελίζονταν
κοινωνίες ισότητας και εργασιακούς παραδείσους, ένας κύριος που ισχυρίζεται
όσα ο κ. Άντριου Σινκλέρ στην κάμερα της εκπομπής «Έρευνα» (Mega) του Παύλου
Τσίμα θα φαινόταν, αν μη τι άλλο, αστείος. Κι όμως, ο κύριος με τον μανδύα
εξηγεί με σοβαρότητα ότι το όνομά του βρίσκεται μεταξύ εκείνων της Μεροβίγγιας
δυναστείας, απ’ ευθείας απογόνων του Ιησού, σύμφωνα και με τον ντανμπραουνικό
«Κώδικα Ντα Βίντσι».

Το εν λόγω βιβλίο, μάλλον ασήμαντο λογοτεχνικά, εξελίχθηκε όχι μόνο σε
εκδοτικό φαινόμενο με τα 50 εκατομμύρια πωλήσεις, αλλά και σε αφορμή να
ξανασυζητηθούν ζητήματα που είχαν απασχολήσει πριν από 18 αιώνες τους
χριστιανούς και να αποτελούν στόχο έρευνας επιστημόνων. Τις πτυχές αυτού του
παράδοξου διερεύνησε η εκπομπή του Παύλου Τσίμα ταξιδεύοντας από την Ευρώπη,
όπου οι ρίζες των μύθων, έως τις ΗΠΑ, όπου οι οπαδοί των νεοθρησκειών.

Οι Χένρι Λίνκολν και Ρίτσαρντ Λι – μάλλον εκκεντρικοί σε εμφάνιση –
συγγραφείς του βιβλίου «Άγιο Δισκοπότηρο» που εκδόθηκε το 1982, οι οποίοι
έκαναν αγωγή στον Νταν Μπράουν θεωρώντας ότι «έκλεψε» την ιδέα τους, θα θέσουν
τις βασικές αρχές της υπόθεσης, όπου το σημαντικό είναι αν είχε ή όχι
απογόνους ο Ιησούς, άρα δεν ήταν άγαμος, γεγονός που μοιάζει να ανατρέπει τις
κυριότερες χριστιανικές πεποιθήσεις. Στην υπόθεση προστίθεται και ένα
Ευαγγέλιο της Μαγδαληνής, που υπήρξε σύζυγος αλλά και πιστή μαθήτρια του
Ιησού, και κατόπιν το Ευαγγέλιο του Ιούδα, που αν και γνωστό από το 1970,
μόλις τώρα δημοσιεύθηκε.

Φαίνεται πως υπήρξαν ακόμη πολλά ευαγγέλια εκτός των τεσσάρων που αναφέρονται
στην Καινή Διαθήκη,«γεγονός που κάνει τους επιστήμονες να βλέπουν την εποχή
των πρώτων χριστιανικών χρόνων με άλλο μάτι». Για τους θεολόγους ιστορικούς
όπως είναι η Ελέιν Μπέικερ του Πρίνστον, η λέξη «αίρεση» σημαίνει απλώς
«επιλογή» στα αρχαία ελληνικά και η πίστη με βάση διάφορα ευαγγέλια ήταν θέμα
επιλογής των πρώτων χριστιανών. Αργότερα η ηγεσία της Εκκλησίας αποφάσισε ότι
αυτές οι επιλογές βλάπτουν τους πιστούς και τις περιόρισε.

Μια «φεμινιστική», νέα ανάγνωση όλων αυτών των στοιχείων αποκαθιστά,
μέσω της αναγνώρισης της Μαγδαληνής, και τη θέση των γυναικών στη χριστιανική
θρησκεία. Άλλωστε, το ότι η Μαγδαληνή ήταν απλώς πόρνη που συγχωρέθηκε, ήταν
απόφαση του Πάπα Γρηγορίου τον 6ο αιώνα μ.X. και αποτέλεσμα πολιτικής διαμάχης
στους κόλπους της Εκκλησίας, επισημαίνει η εκπομπή.

Μόνο που από τις λογικές επαγωγές της επιστήμης μέχρι την υπερβατική ανθρώπινη
πίστη, ο δρόμος προσφέρεται για πλήθος πνευματικών και υλικών επενδύσεων των
ανθρώπων, ορισμένες από τις οποίες ξεδίπλωσε η εκπομπή στην έρευνά της. Όπως η
υπόθεση της οργάνωσης Opus Dei, η οποία αναφέρεται στο βιβλίο του Νταν Μπράουν
ως η εκδοχή του «κακού», που εκμεταλλεύεται την περιουσία των μελών της, τα
ελέγχει κ.λπ. Πρώην μέλος και η μητέρα της, θα το επιβεβαιώσουν και όχι μόνο
αυτό, αλλά έπρεπε να φοράει στον μηρό για δύο ώρες την ημέρα ένα σιδερένιο
βραχιόλι με αγκάθια.

Από την ανάγκη ώς την αφέλεια

Αφέλεια; Τρέλα; Ανθρώπινη ανάγκη για απόλυτες απαντήσεις; Ο φακός της εκπομπής
«Έρευνα» βρήκε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στις ΗΠΑ, οπαδούς της
νεοθρησκείας των Μαγδαληνιστών, που καθώς προσεύχονται μοιάζουν με γραφικούς
«χτυπημένους». Αλλά μήπως και ο Καζαντζάκης στον «Τελευταίο πειρασμό» δεν
αναφέρεται στο στιγμιαίο όνειρο του Ιησού πάνω στον σταυρό ότι παντρεύεται τη
Μαγδαληνή;

Απόγονοι του Ιησού, Αγ. Δισκοπότηρο, ναΐτες ιππότες και δυναστεία των
Μεροβίγγιων, Ευαγγέλια της Μαγδαληνής και του Ιούδα, «γνωστικιστές» των πρώτων
χριστιανικών χρόνων, ερευνητές και μυθιστοριογράφοι που γνωρίζουν από
στρατηγικές μάρκετινγκ και ότι εκεί όπου συναντιέται η πίστη με την επιστήμη
δημιουργούνται εξ ορισμού συγκρούσεις, οι οποίες ανεβάζουν τις πωλήσεις, αλλά
συσπειρώνουν και οπαδούς γύρω από μια εξουσία όπως είναι και η εκκλησιαστική.
Έτσι κι αλλιώς, η θρησκευτική έκφραση έχει πλήθος εκφάνσεις, θα πει ο Μάριος
Μπέγζος, στον φακό.