Mολιέρος στη γλώσσα του Kοραή

Ο Βασίλης Ανδρέου (Ταρτούφος) και η Ναταλία Στυλιανού (Αγλαΐα) σε σκηνή από τις δοκιμές της κωμωδίας του «Ταρτούφου»

Ο «Ταρτούφος», κωμωδία εις πέντε πράξεις, συντεθείσα Γαλλιστί υπό Μολιέρου,
μεταφρασθείσα δε εις την καθομιλουμένην ημών γλώσσαν παρά Κωνσταντίνου
Κοκκινάκη του Χίου, και διά δαπάνης των Ελλήνων εις τύπον εκδοθείσα»,
ανεβαίνει στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, στοχεύοντας σε έναν
πειραματισμό χωρίς μοντερνισμούς.

H Λίλλυ Μελεμέ επέλεξε να σκηνοθετήσει το συγκεκριμένο έργο στη μυθική
μετάφραση του Κωνσταντίνου Κοκκινάκη (1815), συνδέοντας την εποχή μας με τον
ταρτουφισμό της προεπαναστατικής Ελλάδας. Είναι η περίοδος που οι γλωσσικές
και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις έχουν φτάσει στο αποκορύφωμά τους και ο
Αδαμάντιος Κοραής προτρέπει τον Κοκκινάκη να μεταφράσει τη δηκτική κωμωδία του
Μολιέρου.

Το έργο παιγμένο στην καθομιλουμένη γλώσσα της προεπαναστατικής Ελλάδας,
εξυπηρετεί με την αισθητική γλωσσική του μορφή το νόημα της «σκοτεινής» αυτής
κωμωδίας αλλά και το ύφος της παράστασης. H σκηνοθέτιδα λέει: «H επιλογή δεν
είναι τυχαία. H θρησκευτική υποκρισία, ο ακραίος φανατισμός και συντηρητισμός,
η κίβδηλη φιλανθρωπία, καθώς και η προσπάθεια χειραγώγησης των συνειδήσεων
είναι φαινόμενα που εξακολουθούν να είναι ισχυρά και επίκαιρα, τόσο στην εποχή
της προεπαναστατικής Ελλάδας όσο και στις μέρες μας, αποδεικνύοντας περίτρανα
πως η αλυσίδα του “ταρτουφισμού” δεν έχει τέλος. Το 1815 ο Κωνσταντίνος
Κοκκινάκης, πιστός εκπρόσωπος του Διαφωτιστικού κινήματος, αποδέχεται την
πρόσκληση-πρόκληση του Κοραή και εκδίδει για πρώτη φορά την έμμετρη μετάφραση
της εξαιρετικής κωμωδίας του Μολιέρου, με διάθεση να αποδώσει όσο γίνεται
πιστότερα το πνεύμα του πρωτότυπου, εγκαινιάζοντας έτσι την επίσημη παρουσία
του Γάλλου κωμωδιογράφου στα ελληνικά γράμματα».

H Λίλλυ Μελεμέ ανήκει στην ομάδα που είχε την τύχη να φοιτήσει στο Εργαστήρι
Σκηνοθεσίας της Πειραματικής. Το Εργαστήρι μπορεί να σταμάτησε πλέον τη
λειτουργία του, εκείνη όμως επιστρέφει στον χώρο που την ανέδειξε ως
επαγγελματία και σκηνοθετεί τον «Ταρτούφο», πατώντας σε μια παλιά γλώσσα «πολύ
ζωντανή» και προσθέτοντας στην παράσταση δύο πρόσωπα, τον Κοραή και τον
Κοκκινάκη, που δίνουν στους θεατές την ατμόσφαιρα της εποχής και τις ιστορικές
πληροφορίες.

Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι της Ερωφίλης Πολιτοπούλου, η χορογραφία της
Ειρήνης Αλεξίου, η μουσική του Σταύρου Γασπαράτου και οι φωτισμοί της Μελίνας
Μάσχα. Παίζουν με σειρά εμφάνισης οι: Στράτος Σωπύλης, Δημήτρης Ήμελλος, Σοφία
Τσινάρη, Κανελλίνα Μενούτη, Ναταλία Στυλιανού, Σοφιάνα Θεοφάνους, Στέλιος
Ιακωβίδης, Ελένη Ρουσσινού, Νίκος Καρδώνης, Άρης Τρουπάκης, Βασίλης Ανδρέου,
Δημήτρης Μυλωνάς, Πέτρος Γιωρκάτζης.

Από καφετερίαν, ακαδημίαν

«Αυτοί, μουσιού, οι θαυμαστοί κήρυκες οι δικοί μας, χωρίς να μάθουν φυσικήν
και άλλας επιστήμας, με δύο τρία φραντζέζικα έλαβαν θεωρίαν κι ακαδημίαν
έκαμαν κάθε καφετερίαν» δείγμα της έμμετρης μετάφρασης με ρίμα – σφάλμα το
οποίο επεσήμανε ως βάρβαρον ο Αδαμάντιος Κοραής σε επιστολή του προς τον Χίο
λόγιο.

INFO

Από την Παρασκευή 10 Μαρτίου στην Πειραματική Σκηνή – «Από Μηχανής» (Ακαδήμου
13, Μεταξουργείο, τηλ 210-5131.131).