«Pαδιοπειρατές» στο Ίντερνετ

«Εκτός από τη μουσική και τις συνεντεύξεις καλλιτεχνών αναφέρομαι σε διάφορα προβλήματα που με απασχολούν, νέα που έχω ακούσει ή απλώς γκρινιάζω αν η εβδομάδα μου ήταν χάλια», λέει ο James, podcaster του μουσικού «Ανεξάρτητου Μήλου»

Στα ψηφιακά κύματα του κυβερνοχώρου εκπέμπουν οι σημερινοί ραδιοπειρατές. Με
ελάχιστα χρήματα και στοιχειώδεις τεχνικές γνώσεις όποιος θέλει μπορεί να
στήσει το δικό του podcast, μία προηχογραφημένη ραδιοφωνική εκπομπή, δηλαδή,
που μεταδίδεται μέσω Ίντερνετ και μπορεί να αναπαράγεται από τον ακροατή όποτε
θέλει.

Τα πρώτα ελληνικά podcast έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους στο Διαδίκτυο –
από τον Ιανουάριο το πρώτο, μετά τον Αύγουστο τα υπόλοιπα. Τα περισσότερα
έχουν θέμα τη μουσική, ελληνική και ξένη. Ένα ασχολείται με την τεχνολογία,
άλλο με το σινεμά και όλα σχολιάζουν την επικαιρότητα. Παραγωγοί τους ή
podcaster είναι φοιτητές και επαγγελματίες, 20άρηδες και 30άρηδες, άντρες και
γυναίκες. Κάποιοι άρχισαν από τον γραπτό λόγο στο Ίντερνετ με δικό τους blog
(ηλεκτρονικό ημερολόγιο) και μεταπήδησαν στον προφορικό, το podcast ή
συνδυάζουν και τα δύο.

«Δεν υπάρχουν τραγούδια που “πρέπει” να παίξεις, δεν υπάρχουν πράγματα που δεν επιτρέπεται να πεις. Δεν έχεις συγκεκριμένο χρόνο να καλύψεις, ούτε συγκεκριμένη δομή να ακολουθήσεις. Κάνεις αυτό που σου αρέσει», λέει ο Παναγιώτης Βρυώνης, παραγωγός ενός τεχνολογικού podcast

Ας δούμε όμως πρώτα τι ακριβώς είναι το podcast, όπως εξηγεί ο 32χρονος
Παναγιώτης Βρυώνης, ο πρώτος Έλληνας podcaster, που παράγει την εκπομπή
vrypan. net. radio. «Φαντάσου ότι έχεις χιλιάδες ραδιοφωνικούς σταθμούς και
ένα πρόγραμμα που σου επιτρέπει να επιλέγεις τις εκπομπές που σου αρέσουν και
στις ηχογραφεί αυτόματα. Φαντάσου επίσης ότι ακούς τις εκπομπές αυτές σε μία
συσκευή που σου επιτρέπει να σταματάς την εκπομπή όποτε θέλεις και να την
προχωράς μπρος-πίσω, όπως κάνεις όταν βλέπεις μία βιντεοκασέτα. Μπορείς να
γυρίσεις πίσω και να ξανακούσεις κάτι που δεν πρόσεξες, να προχωρήσεις γρήγορα
μπροστά για να περάσεις ένα κομμάτι που δεν είναι ενδιαφέρον. Φαντάσου ακόμη
ότι το κόστος παραγωγής είναι τόσο μικρό που σχεδόν ο καθένας μπορεί να
φτιάξει τη δική του και να μιλάει για αυτά που τον ενδιαφέρουν: τον
επαγγελματικό του χώρο, το χόμπι του, τα προβλήματά του, οτιδήποτε.

Οι εκπομπές είναι ηχογραφημένες σε μορφή ΜΡ3. Μέσα από κάποιο podcatcher, έτσι
λέγονται τα προγράμματα που διευκολύνουν την όλη διαδικασία, επιλέγεις τις
εκπομπές που σου αρέσουν και κάθε φορά που μία νέα είναι διαθέσιμη, την
κατεβάζει μέσω Internet στον υπολογιστή σου. Από εκεί και πέρα μπορείς να
διαλέξεις πώς θα ακούσεις τις εκπομπές σου. Ένας τρόπος είναι ένα ΜΡ3 player
όπως ένα iPod. Ένας άλλος να γράψεις την εκπομπή σε ένα CD ήχου και να την
ακούσεις σε οποιοδήποτε CD player. Ένας άλλος να την ακούσεις κατευθείαν από
τον υπολογιστή».

Στο εξωτερικό, τα διαθέσιμα podcast είναι αρκετές χιλιάδες. Προγράμματα όπως
το iTunes – το ηλεκτρονικό κατάστημα της Apple, κάνει την εύρεση και την
ακρόασή τους πολύ εύκολη υπόθεση. Στην Ελλάδα τώρα, το podcast, όπως και κάθε
τι σχετικό με το Ίντερνετ, υποφέρει από την ακρίβεια των γρήγορων συνδέσεων.
Με ένα απλό μόντεμ, το να κατεβάσεις ένα επεισόδιο απαιτεί πολύ χρόνο. Με το
DSL όλα γίνονται πιο γρήγορα. Από τις μετρήσεις που κάνουν οι Έλληνες
παραγωγοί, την κάθε εκπομπή τους ακούν από 10 μέχρι 100 άτομα. Δοκιμάζοντας
μάλιστα την αγγλική γλώσσα, διαπίστωσαν ότι τις αγγλόφωνες εκπομπές τις ακούν
τριπλάσιοι χρήστες από το εξωτερικό.

Αυτό που επισημαίνουν όλοι οι podcaster είναι πως δεν μπορούν να παίζουν ό,τι
μουσική θέλουν λόγω πνευματικών δικαιωμάτων. Ο 30χρονος James παράγει το
podcast «Ανεξάρτητο Μήλο» με ανεξάρτητη μουσική, ελληνική περισσότερο και
λιγότερο ξένη. «Δεν έχουμε τη δυνατότητα να παίζουμε μουσική από μεγάλα
συγκροτήματα, το οποίο δεν είναι και τόσο κακό, μιας και μας δίνεται η
ευκαιρία να ακούσουμε κάτι διαφορετικό από αυτά που ακούμε καθημερινά από το
ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Παίζουμε μόνο μουσική την οποία οι δημιουργοί
τους έχουν δώσει την άδεια να παίζεται ελεύθερα».

Ο Zip3 είναι υπεύθυνος για την δημιουργία και προώθηση του τρίτου
ελληνικού podcast, του Nostos Radio. Άλλοι συντελεστές του σταθμού είναι η
Βάσω, ο Γιάννης, ο Βαβίλης και η Βάσω, όλοι τους 22 ετών. Το πρόβλημα της
αναμετάδοσης μουσικής λύνεται μέσω ιστοσελίδων όπως το Internet Archive, που
περιέχουν τραγούδια αποδεσμευμένα από πνευματικά δικαιώματα. «H εκπομπή μας
έχει ρόλο καθαρά ψυχαγωγικό για αυτό προσπαθούμε να διατηρούμε ένα χαλαρό
κλίμα και να αναφερόμαστε σε ευχάριστα γεγονότα και θέματα».

Πώς γίνεται ένα podcast

To iPod είναι το ΜΡ3 player που «βάφτισε» το νέο είδος εκπομπής, δίνοντάς του το όνομα podcast

H διαδικασία χρειάζεται κάποιες στοιχειώδεις γνώσεις γύρω από το Ίντερνετ. Ο
Zip3 εξηγεί: «Ο μόνος εξοπλισμός που χρειάζεται ένας σταθμός podcasting είναι
ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής και ένα μικρόφωνο (που κοστίζει μόλις πέντε
ευρώ). Από εκεί και πέρα, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να έχει ορισμένα
προγράμματα τα οποία μπορεί να κατεβάσει και από το Ίντερνετ εντελώς δωρεάν.
Για τη δημιουργία εκπομπών ο χρήστης θα πρέπει να κάνει την ηχογράφηση και αν
επιθυμεί επεξεργασία ήχου για καλύτερα αποτελέσματα. Μετά ανεβάζει τις
εκπομπές στο Internet Archive με ένα ειδικό πρόγραμμα. Τέλος, κάνει post στο
blog που αναφέρει τη δημιουργία της νέας εκπομπής, πληροφορίες για αυτήν (π.χ.
το μέγεθός της, τη διάρκειά της, ίσως τα θέματα που συζητώνται για τη
διευκόλυνση του ακροατή κ.λπ.) και το link στο Internet Archive όπου είναι
διαθέσιμη η εκπομπή». Υπάρχει και η δυνατότητα αυτόματης ενημέρωσης του
ακροατή για κάθε νέο επεισόδιο.

Ελληνικές εκπομπές

http: //vrypan.net/radio

Εκπομπές για Ίντερνετ, τεχνολογία και επικαιρότητα

http: //aneksarthtomhlo.libsyn.com

Ανεξάρτητη ελληνική και ξένη μουσική σκηνή

http: //www.geocities.com/Nostos-Radio

Εναλλακτική μουσική ελληνική και ξένη

http: //www.cinemascope.gr/cinemacast

Το πρώτο ελληνικό podcast για τον κινηματογράφο

http: //beast.podzone.org

Εκπομπή με ξένη μουσική του Ράδιο Ηχώ από τον Νομό Δράμας