«Ούτε με μακαρονάδα τσάμπα δεν έρχονται…»

Κώστας Ευριπιώτης, Πέτρος Ξεκούκης και Μάρκος Λεζές εις… μύστακα έναν στην επιθεώρηση «Το Νου Δου… της χαράς» του «Άλσους»: πόσο αντέχει ακόμα η θερινή σεζόν;

Πέρσι έφτασε στο ναδίρ. H θερινή θεατρική σεζόν της Αθήνας. H φθίνουσα εδώ και
χρόνια εικόνα της έφαγε γροθιά κατάμουτρα. Πανωλεθρία! Ευρωεκλογές,
Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Ποδοσφαίρoυ, στο οποίο μάλιστα συμμετείχε ώς το τέλος
η Ελλάδα, με… χαριστική βολή τους Ολυμπιακούς – και Παραολυμπιακούς –
Αγώνες, όλοι κολλημένοι στις τηλεοράσεις ή να αναζητούν ζωντανές «ολυμπιακές
συγκινήσεις», ε, ποιος να πάει στο θέατρο; Έτσι τα καλοκαιρινά θέατρα της
Αθήνας και του Πειραιά πείνασαν, υπέφεραν… Όσα λειτούργησαν – πέντε
συνολικά.

Διότι υπήρχαν και προνοητικοί θεατρικοί επιχειρηματίες. Που δεν τα
λειτούργησαν. Ο Γιώργος Λεμπέσης, ειδικά, που εγκατέλειψε το «Αθήναιον», το
οποίο λειτούργησε – εξίσου ανεπιτυχώς – ως κινηματογράφος και το «Λαμπέτη» που
δεν το άνοιξε καθόλου.

Φέτος, μπορεί το «Μετροπόλιταν», κάτω από τον επικρεμάμενο κίνδυνο – που
τελικά αποσοβήθηκε – της οικοπεδοποίησής του, να παρέμεινε με την αυλαία
κατεβασμένη, «Αθήναιον» – με άλλο παραγωγό – και «Λαμπέτη» όμως λειτούργησαν,
ενώ αποτόλμησε, ύστερα από κάποια χρόνια, να επαναλειτουργήσει ως θερινό και
το «Μινώα» με τη συρόμενη στέγη. Άρα φέτος άνοιξαν επτά κεντρικά θέατρα (ενώ
λειτούργησαν και δύο περιορισμένου αριθμού παραστάσεων – στο Μαρούσι και στου
Ζωγράφου) έναντι των πέντε περσινών.

Αλλά μη βιαστείτε να καταλήξετε σε αισιόδοξα συμπεράσματα. Περί ανάκαμψης της
καλοκαιρινής θεατρικής σεζόν… Το «Μινώα» έκλεισε πριν αλέκτορα φωνήσαι.
Είναι ζήτημα αν έδωσε δέκα παραστάσεις. Και στα υπόλοιπα η κατάσταση στα
ταμεία, αν δεν είναι μελαγχολική, σίγουρα δεν γεννάει και τον ενθουσιασμό.
Όταν το «Δελφινάριο» των 1.200 – πια – θέσεων και του λαοφιλούς Μάρκου
Σεφερλή, που το έχει ουσιαστικά μετατρέψει σε αναψυκτήριο με τραπεζάκια στη
θέση της μέχρι τώρα πλατείας και με κρασί δωρεάν, κάνει, βραδινή Σαββάτου, 600
εισιτήρια και πανηγυρίζει, ε, τότε, το μέλλον των καλοκαιρινών θεάτρων δεν
προοιωνίζεται ιδιαίτερα ενθαρρυντικό…

«Και μακαρονάδα τσάμπα, και πάστα σοκολάτα τσάμπα να τους δίναμε δεν
μπαίνουν…», λέει ο Γιώργος Λεμπέσης («Λαμπέτη»), πάντα πραγματιστής.

Δεκαπέντε ήταν το καλοκαίρι του 1963 τα θερινά θέατρα. Όταν τα χειμερινά, στα
σαράντα και κάτι χρόνια που έχουν κυλήσει, έχουν πενταπλασιαστεί ή και
επταπλασιαστεί, ενώ τα θερινά έχουν μείνει λιγότερα από τα μισά, ακολουθώντας
μοίρα τρισχειρότερη από των θερινών κινηματογράφων, αυτό κάτι λέει. Ή μάλλον
κραυγάζει: θερινή θεατρική σεζόν τέρμα!

Ο Γιώργος Λεμπέσης είναι κάθετος: «Σε δέκα χρόνια θα έχουν εξαφανιστεί
τα θερινά θέατρα. Γιατί το θέατρο, το καλοκαίρι, μας είναι ασύμφορο πια. Πώς
να κάνω μια μεγάλη παράσταση; Θα μπω μέσα. Χωρίς δεύτερη σκέψη. H σεζόν δεν
κρατάει τόσο ώστε να κάνω απόσβεση. Και απ’ την άλλη δεν μπαίνει ο κόσμος στο
θέατρο».

Το περίεργο είναι ότι η θερινή ζωή της Αθήνας, με υπαίθρια θέατρα ξεκίνησε τον
19ο αιώνα. Και για πολλές δεκαετίες, το θέατρο στις δόξες του τα καλοκαίρια
ήταν. Από τη δεκαετία του ’70 αρχίζει σταδιακά η κάμψη για τα θερινά θέατρα.
Οι διακοπές που έγιναν «must», και για τις ασθενέστερες οικονομικά τάξεις, η
πόλη που έγινε ακόμα λιγότερο υποφερτή με τους καύσωνες, οι οικονομικές
δυσκολίες, τα θέατρα και τα φεστιβάλ που ξεπετάχτηκαν από τη δεκαετία του ’80
σε νταμάρια, λόφους και πάρκα στις γειτονιές της Αθήνας, με τις δεκάδες
εκδηλώσεις, μουσικές, χορευτικές και θεατρικές, οι οποίες περιοδεύουν στο
Λεκανοπέδιο, εξασθένησαν την κυρίως θεατρική ζωή της πόλης και τη μετατόπισαν
από το κέντρο στην περιφέρεια.

«Γύρω γύρω από την Αθήνα παίζονται χίλια πράγματα, μεγάλα και σπουδαία τα
περισσότερα, που πάει ο κόσμος με τα παιδιά του και τα βλέπει γιατί είναι στη
γειτονιά του και γιατί το εισιτήριο είναι προσιτό. Δύσκολα πια μπαίνει να
θεατριστεί στα δικά μας τα θέατρα. Μόνον όταν ακούσει ότι κάτι αξίζει τόσο τον
κόπο. Ειδεμή δεν το κουνάει», εξηγεί ο κ. Λεμπέσης.

Το «Μόλις χώρισα», όμως, που παρουσιάζει στην ταράτσα του «Λαμπέτη» πάει,
τηρουμένων των αναλογιών πολύ καλά – από το καλοκαίρι του ’86 που είχε
ανεβάσει το «Όποιος γελάσει τελευταίος» του Νόελ Κάουαρντ με τον Αλέκο
Αλεξανδράκη και τη Βέρα Κρούσκα είχε να δει τόσα εισιτήρια. «Μα αυτό είναι η
εξαίρεση. Δεν είναι ο κανόνας».

Ξαναζεσταμένες κωμωδίες και πλέι μπακ

H σεξουάλα τού «Μόλις χώρισα» Άντα Λιβιτσάνου σέρνει από τη ζώνη με… κακούς σκοπούς τον πίτσα μπόι του έργου Δημήτρη Ζωγραφάκη: η απρόσμενη ταμειακή επιτυχία του αθηναϊκού καλοκαιριού, εξαίρεση στον κανόνα της φθίνουσας πορείας της καλοκαιρινής θεατρικής σεζόν

Πέρα από τις κακές περιρρέουσες συνθήκες, και οι θεατρικοί επιχειρηματίες οι
οποίοι μετονομάστηκαν σε παραγωγούς δεν έχουν καταφέρει να προτείνουν κάτι
καινούργιο που να κρατήσει το κοινό. Αποδυναμωμένες επιθεωρήσεις, χωρίς γερά
κείμενα και χωρίς ζωντανή ορχήστρα, παλιές, ξαναζεσταμένες κωμωδίες, άντε και
κανένα μιούζικαλ με πλέι μπακ μουσική, θίασοι χωρίς τα «ονόματα» του
παρελθόντος – ή και χωρίς καθόλου «ονόματα», μια και τα «ονόματα» προτιμούν τα
καλοκαίρια να ξεκουράζονται ή να ξεκινούν τα γυρίσματα για τις τηλεοπτικές
σειρές τους… Και το κοινό, αν ήταν να απομακρυνθεί μια φορά, απομακρύνθηκε
δέκα.

«Εμείς προσπαθούμε να κρατήσουμε αυτό το λαϊκό είδος θεάτρου που λέγεται
επιθεώρηση το οποίο, βέβαια, φθίνει…», «απολογείται» ο Θύμιος Τάγαρης.
«Πάντως δεν είναι καλό που δεν υπάρχουν πια περισσότερα καλοκαιρινά θέατρα.
Όπου υπάρχουν πολλά μαγαζιά πάει και πολύς κόσμος. Είναι νόμος της αγοράς. Θα
ήθελα να ήταν κοντά μας άλλα πέντε θέατρα. Να υπάρχει προσφορά. Τώρα είμαστε
σαν μονοπώλιο. Κι αυτό δεν είναι καλό για την αγορά του θεάματος».

Οι τελευταίοι των… Μοϊκανών συνεχίζουν πάντως. Αλλά πόσο θα κρατήσουν; «Θα
είμαι ο τελευταίος», λέει ο Βαγγέλης Λιβαδάς. «Σε τρία χρόνια κλείνω μισό
αιώνα θέατρο. Θα επιμείνω όσο μπορώ. Και όσο αντέξω».

«Μετατόπιση» στην περιφέρεια

Για τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος του κοινού στην περιφέρεια συμφωνούν όλοι.
«Καθημερινά υπάρχουν εκεί παραστάσεις. Με φτηνό εισιτήριο, γιατί
επιχορηγούνται από τους Δήμους, ή και δωρεάν»: η άποψη του Θύμιου Τάγαρη που
μαζί με τον αδελφό του Μάρκο διαχειρίζονται φέτος τις τύχες του «Αθήναιον»
αλλά για να βγουν οικονομικά τα Δευτερότριτα που το θέατρο αργεί κάνουν
παραστάσεις – τις λεγόμενες «αρπαχτές» – στην επαρχία με μερικούς από τους
πρωταγωνιστές του θιάσου τους και με ελαφρώς παραλλαγμένο τον τίτλο της
επιθεώρησης που παρουσιάζουν.

«Μα δεν είναι εφτά τα θέατρα της Αθήνας», παρεμβαίνει ο Βαγγέλης Λιβαδάς
του «Παρκ» και του «Σμαρούλα» που δηλώνει «καθόλου ευχαριστημένος» και από
το φετινό καλοκαίρι. «Σαράντα εφτά είναι. Γιατί δεν υπολογίζετε τα θέατρα της
περιφέρειας; Σ’ αυτά πάει ο κόσμος. Γιατί τις έχει τις παραστάσεις μέσα στο
σπίτι του».