«Aπαγορεύεται διά νόμου να είναι τις βλαξ…»

H μηνιαία απουσία συσσώρευσε πολλές περιοδικές εκδόσεις. Για να προλάβει η
στήλη θα δημοσιεύει επί δύο – τρεις εβδομάδες περισσότερα απ’ ό,τι συνήθως,
φυσικά πιο συνοπτικά.

Αφιέρωμα στη μετανάστευση και τους μετανάστες από τη «Λέξη». Μαρτυρίες,
μνήμες, διηγήματα και ντοκουμέντα συνθέτουν αυτό το πολυσέλιδο αφιέρωμα που
παρουσιάζει το «φαινόμενο» στις δύο αντίθετες πορείες: H Ελλάδα χώρα εξαγωγής
αλλά και χώρα εισαγωγής μεταναστών. Λίγα από τα πολλά ονόματα που συμβάλλουν:
Βασιλικός, Πατρίκιος, Μηλιώνης, K. X. Μύρης, Μανιώτης, Μπουκάλας, Λάδης,
Γκουρογιάννης. Συγκλονιστικό το αφήγημα του γεωπόνου και συγγραφέα Ραϋνόλδου
Δημητριάδη [1863 – 1919 (;), 1922 (;)] με τίτλο «Εντυπώσεις μετανάστου», που
εισάγει και παρουσιάζει ο Γιώργος Ζεβελάκης. Ο Δημητριάδης παρουσιάζει Έλληνες
«προς τον νέο κόσμο της χρυσής Δύσεως», στις ΗΠΑ δηλαδή, όπου γινόταν η
«ζωολογική διαλογή». Ιδού: «Όχι μόνον οι πάσχοντες εκ δεινών μεταδοτικών
νοσημάτων και εκ φθίσεως είναι απαράδεκτοι, αλλά στέλλονται οπίσω και οι
τυφλοί, οι χωλοί, οι ανάπηροι, οι πάσχοντες τους οφθαλμούς. H ζωολογική αύτη
διαλογή επεκτείνεται και επί του βαθμού της νοημοσύνης. Απαγορεύεται διά νόμου
να είναι τις βλαξ ή ηλίθιος. Επίσης τιμωρείται δι’ αποπομπής αν είναι γέρων,
δηλαδή άνω των 45 ετών…».

Το διήγημα σήμερα

Με τη συμμετοχή 51 γνωστών συγγραφέων, διαφόρων ηλικιών και λογοτεχνικών
τάσεων, το «Δέντρο» αφιερώνει το μεγαλύτερο (160 σελίδες!) μέρος του
τεύχους στη «μικρή φόρμα», στο ελληνικό διήγημα σήμερα, καταγράφοντας «την
κινητικότητα της συγκεκριμένης γραφής, τη συγκεκριμένη στιγμή». Επισημαίνοντας
– σωστά – το περιοδικό ότι το διήγημα και η ποίηση είναι «υποτιμημένη και
περιθωριοποιημένη υπόθεση», φροντίζει μ’ αυτό το τρίτο αφιερωματικό τεύχος
(προηγούμενα τεύχη 121 – 122 και 123 – 124) στο διήγημα και την απόλαυση της
ανάγνωσης με τα πρωτότυπα κείμενα και τη χορήγηση πολύτιμου υλικού στους
ερευνητές και τους κριτικούς.

ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑΣ. Περιεκτικό αφιέρωμα εξήντα σελίδων στον Μένη Κουμανταρέα
(γεν. Αθήνα 1931) περιλαμβάνει το «K» των Εκδόσεων Αλεξάνδρεια, που με
το όγδοο τεύχος του έχει κερδίσει μία από τις καλύτερες θέσεις στον χώρο των
λογοτεχνικών περιοδικών. Την επιμέλεια του αφιερώματος έχει η Τιτίκα
Δημητρούλια, η οποία υπογράφει και το πρώτο κείμενο («Για μια αισθητική της
εφηβείας»). Ο Βαγγέλης Χατζηβασιλείου γράφει για τη «σταθερή γραμμής μιας
αφανούς τριλογίας» του συγγραφέα («Βιοτεχνία υαλικών», «H κυρία Κούλα», «Το
κουρείο»). Ο Θανάσης Νιάρχος για το «Δυο φορές Έλληνας», ο Αλέξης Ζήρας
αναλύει τις αφηγηματικές και τυπολογικές εγγραφές στα πεζά του Κουμανταρέα, ο
Ηλίας K. Μαγκλίνης υποστηρίζει ότι με τον «Πλανόδιο σαλπιγκτή» και το «H μέρα
για τα γραπτά κι η νύχτα για το σώμα», «έχουμε τρόπον τινά μια άτυπη
αυτοβιογραφία του Κουμανταρέα». Ακολουθούν ένα κείμενο από καρδιάς του Βασίλη
Βασιλικού για τον αδελφικό του φίλο, βιογραφικό σημείωμα του τιμωμένου από τον
Ευγένιο Ζαφειρίδη και μια αρκετά ενδιαφέρουσα – παλαιότερη – συνομιλία Πέτρου
Πολυμένη – Μένη Κουμανταρέα.

APXAIA ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. Στο αφιερωματικό τεύχος για την τεχνολογία των
κλασικών και ελληνιστικών χρόνων, η «Αρχαιολογία» μάς δίνει τη
δυνατότητα να μάθουμε και συχνά να θαυμάσουμε τα μέσα και τις μεθόδους εκείνης
της εποχής σε πολλούς τομείς. Ο M. Κορρές απαντάει στην απορία όλων των μη
ειδικών, πώς μετακινούσαν, πώς μετέφεραν τα τεράστια βάρη (π.χ. ογκόλιθοι). Το
περίφημο υδραγωγείο του Ευπαλίνου στη Σάμο, η οικοδομική τέχνη των ναών, ο
μηχανισμός των Αντικυθήρων, η αρχαία ύδραυλις είναι μερικά από τα πολλά θέματα
του εξαίρετου αφιερώματος, που επιμελήθηκε η αρχιτέκτων και αναπληρώτρια
καθηγήτρια στο ΑΠΘ Κλαίρη Παλυβού.

ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ: Ένα άγνωστο στους πολλούς κείμενο του Άγγελου Σικελιανού
δημοσιεύει η «Πνευματική Ζωή». Ο ποιητής απευθύνει, το 1922, στον τότε βασιλιά
ένα «Ανοιχτό υπόμνημα», 57 σελίδων, γεμάτο από σκληρούς χαρακτηρισμούς
για τον Ελευθέριο Βενιζέλο και ύμνους για τον «μεγαλειότατο». Ένα κείμενο στ’
αλήθεια απίστευτο για τον μετέπειτα Σικελιανό.

ΤΑΞΙΔΙΑ: Με ένα θαυμάσιο θαλασσινό οδοιπορικό στα μικρονήσια του Ιονίου
κυκλοφόρησε το «Ελληνικό Πανόραμα». Διαβάστε ακόμα: Για τα βορινά χωριά
της Χίου, τη χερσόνησο Λιχάδα της Εύβοιας, τη Μαρώνεια και τα υπέροχα
μικρονήσια των Δωδεκανήσων.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«H ΛΕΞΗ»: Διον. Αιγηνίτου 46, Αθήνα 115 28. Τηλ. 210-7222.855.

«ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ»: Διον. Αιγηνίτου 34, Αθήνα 115 28. Τηλ. 210-7245.553.

«K»: Σόλωνος 133, Αθήνα 106 77. Τηλ. 210-3806.305.

«ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ»: Πλατεία Καρύτση 10, Αθήνα 102 37. Τηλ. 210-3253.246

«ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ»: Χατζοπούλου 49, Καλλιθέα 176 71. Τηλ. 210-9588.333

«ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ»: Ανοίξεως 11, Θεσσαλονίκη 552 36. Τηλ.
2310-331.315.