H ομορφιά βρήκε συνωστισμό

Το σπανιότερο και ευγενέστερο έργο της αρχαίας κεραμικής, αληθινοί πίνακες ζωγραφικής που ενέπνευσαν τον Πικάσο, οι λευκές αττικές λήκυθοι τελούν εν… συνωστισμώ στην επανέκθεση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου

Ένας ποταμός από 2.400 αγγεία, 1.670 χάλκινα αγάλματα και αντικείμενα και η
αίθουσα της Θήρας, που παρέμεναν κλειστά για χρόνια, παραδόθηκαν χθες στο
κοινό με το άνοιγμα των ανακαινισμένων χώρων του Εθνικού Αρχαιολογικού
Μουσείου. Το καινούργιο περιτύλιγμα και κάποιες αλλαγές δεν αλλάζουν τη γεύση
από συνωστισμό στις βιτρίνες και την πληκτική χρονολογική διαλογή των
εκθεμάτων. Τα αριστουργήματα κερδίζουν τις εντυπώσεις, αλλά θα περάσουν χρόνια
για να γίνει το μουσείο πλήρες και συναρπαστικό.

«Δεν θεωρούμε ότι τελειώσαμε και επαναπαυόμαστε. Μένει να ολοκληρώσουμε τις
εκθέσεις με τα σύνολα, τα γυάλινα αντικείμενα, τα κοσμήματα, τα
μικροαντικείμενα. Κυπριακές αρχαιότητες, οι τερακότες, οι αιγυπτιακές
αρχαιότητες, η έκθεση του ιδιωτικού βίου, μεγάλες ιδιωτικές συλλογές, όπως η
συλλογή Βλαστού και Σταθάτου, πρέπει κάποια στιγμή να εμφανισθούν στο κοινό»,
είπε χθες ο διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Νίκος Καλτσάς. Που
ανέλαβε και έφερε εις πέρας μόλις σε δυόμισι χρόνια το διπλό δύσκολο έργο της
ανακαίνισης και εξυγίανσης των χώρων του σεισμόπληκτου μουσείου, με την
επανέκθεση των αρχαιοτήτων.

Σειρά έχει τώρα η ανακαίνιση μιας πτέρυγας που κατείχε μέχρι πρόσφατα
το Νομισματικό Μουσείο με προϋπολογισμό 3 εκατ. ευρώ αλλά το πάγιο και
διαχρονικό αίτημα παραμένει.

Αν δεν υπάρξει επέκταση του μουσείου – υπόγεια στον κήπο εμπρός ή αλλού – δεν
υπάρχει δυνατότητα για αξιόλογα εκπαιδευτικά προγράμματα, περιοδικές εκθέσεις,
εκδηλώσεις, θεματικές εκθέσεις και μεγάλα κεφάλαια του αρχαίου ελληνικού
πολιτισμού. Λόγου χάριν, ο δημόσιος βίος, η φιλοσοφία, η τεχνολογία, οι
τέχνες, οι προσωπικότητες θα εξαντλούνται σε κάποια βιτρίνα ή σε μια προσωρινή
περιοδική έκθεση.

«H φιλοσοφία των μόνιμων εκθέσεων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, η
κεντρική ιδέα στον τρόπο παρουσίασης, δεν άλλαξε και δεν αλλάζει. Γίνεται
κατανοητή με την πληροφόρηση», τόνισε ο κ. Καλτσάς. «Το Εθνικό Αρχαιολογικό
Μουσείο είναι το μεγαλύτερο μουσείο της χώρας και ένα από τα δέκα μεγαλύτερα
μουσεία στον κόσμο. Είναι το μουσείο του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού με
αντικείμενα από όλες τις περιοχές του ελλαδικού χώρου για να φανεί στο σύνολό
του ο ελληνικός πολιτισμός».

Για να ολοκληρωθεί η φιλοσοφία του χρειάζεται έργα από τις περιοχές, λ.χ. της
Μακεδονίας και Θράκης, που λείπουν επειδή την εποχή της δημιουργίας του ήταν
υπό τουρκική κατοχή. Στην κεραμική αυτών των περιοχών απεικονίζεται με
επιστημονική ακρίβεια η ιστορία της αρχαίας ελληνικής κεραμικής. H στενότητα
του χώρου επιτρέπει λίγα μόνο «ανοίγματα» για να προβληθούν περίοπτα τα πιο
σημαντικά αγγεία της γεωμετρικής, αρχαϊκής, κλασικής και ελληνιστικής εποχής.

Στο μουσείο μπορεί να ανακαλύψει κανείς τα εκπληκτικά ακροκέραμα –
μάσκες και τα μοναδικά δείγματα από ζωγραφιστές πήλινες μετόπες του αρχαϊκού
ναού του Απόλλωνα στο Θέρμο, σε μια μικρή προθήκη τρεις – τέσσερις μικρούς
ξύλινους ζωγραφιστούς πίνακες από ένα σπήλαιο της Κορινθίας, που είναι οι
μακρινοί πρόγονοι της «εικόνας» και, τέλος, τις προθήκες που είναι αφιερωμένες
στην παραγωγή. Τη θέση των μεγάλων τοίχων που αφαιρέθηκαν κατέλαβαν ογκώδεις
προθήκες με τριπλά κρύσταλλα και φίλτρα για την προστασία των κεραμικών αλλά
και για τη δημιουργία «χώρων».

Έκαναν τη Θήρα… σινεμά

Εκεί που πρώτα «κατοικούσε» ο ήλιος, στην αίθουσα-κράχτη του δευτέρου ορόφου,
η έκθεση 270 αρχαιοτήτων και τοιχογραφιών από το προϊστορικό Ακρωτήρι της
Θήρας τυλίχτηκε στο τεχνητό ημίφως. Μικρές αμήχανα στημένες οθόνες μεταδίδουν
εικόνες από τις τοιχογραφίες που επέστρεψαν στο νησί του ηφαιστείου και μονάχα
η εμβληματική τοιχογραφία του δωματίου με την άνοιξη, τις αντιλόπες και τους
μικρούς πυγμάχους του 16ου αι. π.X., διχοτομημένη στο βάθος της αίθουσας των
200 τ.μ., παραμένει στον χώρο μαζί με περίπου διακόσια αγγεία, έπιπλα και
μικροαντικείμενα που εκπροσωπούν τον προϊστορικό πολιτισμό του Αιγαίου.

H Κυρά του βυθού μάς αποκαλύπτεται

Υπ’ αυτήν τη γωνία μπορεί να θαυμάσει κανείς την ομορφιά της χάλκινης Κυράς της Καλύμνου, που εκτίθεται για πρώτη φορά, καθώς έχει στηθεί πάνω σε δυσανάλογα ψηλό βάθρο

Ένα αριστούργημα της αρχαίας τέχνης, το χάλκινο άγαλμα της Κυράς της Καλύμνου
– που ανασύρθηκε από τον βυθό από ψαράδες πριν από 11 χρόνια και συντηρήθηκε
και αποκαταστάθηκε στα εργαστήρια του μουσείου – παρουσιάζεται τώρα στο κοινό
για πρώτη φορά.

Ο επισκέπτης μπορεί να ανακαλύψει την ψηλή πεπλοφόρο Δήμητρα (πιθανότατα) στο
βάθος της συναρπαστικής έκθεσης των 1.670 χάλκινων, σε τέσσερις αίθουσες του
ισογείου, μαζί με τον περίφημο μηχανισμό επιστημονικών μετρήσεων των
Αντικυθήρων (ένα αρχαίο… κομπιούτερ).

Βλέποντας το κεφάλι του πολεμιστή από την Ακρόπολη, τους Έρωτες και τους Θεούς
από ένα εργαστήριο χαλκοπλαστικής που βρέθηκε το 1954 στους Αμπελοκήπους
(εκτίθεται τώρα ως σύνολο για πρώτη φορά) και απολαμβάνοντας το τέλειο
«ταίριασμα» των πράσινων χαλκών με τις μεταλλικές βιτρίνες και το «υδάτινο»
χρώμα των τοίχων, αλλά και τον Έφηβο του Ζααρμπρίκεν (μοναδικό άγαλμα που
γλίτωσε παρά τρίχα από τα νύχια των αρχαιοκαπήλων), διερωτάται κανείς πώς
είναι δυνατόν να έχουμε στερηθεί τη γεύση και τη γνώση των χάλκινων
αριστουργημάτων του μουσείου – ως σύνολο – επί ένα τέταρτο του αιώνα.