Mαγική, ερωτική, υπνοβασία!

«Το όνειρο του σκύλου» του Άγγελου Φραντζή, μιας διακριτικής παρουσίας που
μέσα στις εκκωφαντικές αρπαχτές γίνεται ακόμα πιο σιωπηρή, μοιάζει με
αποφασισμένη, συνειδητή απόπειρα… αυτοκτονίας. Την εποχή της ευκολίας, του
ερασιτεχνισμού, του τηλεοπτικού συρμού και της κουρελούς, εκείνος καταφεύγει
στον εφιάλτη, το όνειρο, την ασάφεια, τον σουρεαλισμό και το σκοτάδι.
Διαπράττει εν γνώση των συνεπειών (ταμείων και κριτικών) τα πιο απαγορευμένα,
ακατάλληλα, αντιεμπορικά και ακατανόητα πράγματα. Κόντρα στο ρεύμα. Θεματικά,
αισθητικά, μετωπικά. Και το εξηγώ:

Μάνι μάνι, από την πρώτη σκηνή, ο Φραντζής ανοίγει την όρεξη στο σασπένς και
βγάζει την «ταυτότητα» και τον μαγικό του γρίφο. Σ’ ένα ατελείωτο μονοπλάνο,
σχεδόν σε στυλ Κιούμπρικ γυρισμένο, μια γυναίκα με περούκα περιφέρεται σε
θεοσκότεινους διαδρόμους και θαλάμους, προσπερνάει κάμποσους περίεργους,
μυστηριώδεις τύπους και στο τέλος, στην άκρη αυτού του απέραντου λαβύρινθου, η
μηχανή «συλλαμβάνει» δολοφόνο να βγάζει πιστόλι και να πυροβολεί τον στόχο. H
συνέχεια είναι ακόμα περισσότερο αινιγματική. Ένας άντρας με μια φωτογραφία,
που πάνω της απεικονίζεται το πρόσωπο της ίδιας γυναίκας, ψάχνει τον άγνωστο
έρωτά του μέσα στο σκοτάδι. Ένας άλλος… αναζητεί μια κοπέλα που πάσχει από
υπνηλία, ενώ την άλλη στιγμή μια ηθοποιός που πάσχει από την ίδια υπνηλία
υποδύεται τον ρόλο της «ωραίας κοιμωμένης του δάσους» σε παράσταση θεάτρου.
Κοντά σε όλα αυτά, ένας μπάτσος προσπαθεί να κολλήσει τα κομμάτια κάποιου
παζλ, ενώ ενδιαμέσως μια πόρνη σαν μάγισσα του δάσους «εξαφανίζει» με μαγικό
ραβδάκι τους πελάτες! Μα, επιτέλους τι συμβαίνει;

Εκ πρώτης όψεως το… ακατανόητο. Ασύνδετες σκηνές, τεχνητό σκοτάδι,
αλλοπρόσαλλες καταστάσεις, ανύπαρκτα πλάσματα, σουρεαλιστικές συμπτώσεις.
Τίποτα το λογικό, το επαγωγικό, το ορατό, το προβλέψιμο. Σας είπα. Δεν είναι
ταινία να περάσει η ώρα, να αρπάξουμε το «μήνυμα», να ταυτιστούμε, να
αποκοιμηθούμε. Ξεχάστε το, αλλάξτε προορισμό. Το εξηγώ για να μην παρεξηγηθώ.
Είναι από τις ταινίες που κάνουν face control. Είσαι για μια βόλτα στο
φεγγάρι; Ωραία πέρασε. Είσαι για την πλάκα; Ούτε να το σκέφτεσαι. Και δεν
είναι η πρώτη φορά. Έχει ξαναγίνει από μεγάλες υπογραφές, του Ντέιβιντ Λιντς
λόγου χάριν. Αλλά εκεί είναι το καθιερωμένο, το πιστοποιημένο, το
αναγνωρισμένο. Επομένως; Αφού σου λέει είναι του Λιντς ε τότε είναι σπουδαίο.
Και όταν τον ρωτάς τι έχει καταλάβει, εισπράττεις μουγκαμάρα. Ατελείωτη
Ελλάδα!

«Το όνειρο του σκύλου»: Ο Ρωμαίος, η Ιουλιέτα και τα σκοτάδια

Ας τα πάρουμε από την αρχή. Να διεισδύσουμε, να «διαβάσουμε» τη δεύτερη, την
από πίσω όψη. Το επιχειρώ. Μια πόλη μέσα στο σκοτάδι. Ένας τόπος χωρίς
συγκεκριμένη γεωγραφική μορφή. Δηλαδή ένας μη-τόπος, μια ουτοπία ονειρική.
Κομμάτια, θραύσματα εφιάλτη. Προσδιορισμένος αυτός ο εφιάλτης από τρία
δεδομένα. Ημίφως (τα όρια ρεαλιστικού-φανταστικού) το πρώτο. Αναζήτηση ενός
ξένου, άγνωστου συντρόφου, το δεύτερο. Συνεχής ροή κινηματογράφησης μέσα σε
δαιδαλώδεις απροσδιόριστους χώρους, το τρίτο. Όλα παραπέμπουν στο φανταστικό.
Όχι το γενικό και αυθαίρετο «φανταστικό», αλλά το ονειρικό-εφιαλτικό. Όπως
δηλαδή ένας εξ ημών «βλέπει» στον ύπνο του τον κόσμο. Το α-συνείδητο ενός
ταραγμένου, ανήσυχου πλάσματος σε διαρκή αντιδικία με το συνειδητό. Απίστευτα
πράγματα. H συνείδηση (το ρεαλιστικό) βλέπει παντού σκοτάδι. Έτσι δεν λέμε,
έτσι δεν είναι; Νάρκες, σκουπίδια, υλικά κατεδαφισμένων οικοδομών, παραλυσία.
Από την άλλη, το μη συνειδητό αναλαμβάνει ρόλο πλοηγού. Να βρει το ταίρι του,
να αναπνεύσει, να υπάρξει, να επιβεβαιωθεί, να διασταυρωθεί, να λυτρωθεί. Έτσι
όσο ο συνειδητός, διαμαρτυρόμενος καλλιτέχνης εκτοξεύει φούμο στον καμβά τόσο
ο εσωτερικός πλοηγός του, αυτό το μικρό ανθρωπάκι που εξακολουθούμε να έχουμε
μέσα μας, αυτή η ελπίδα, αντιστέκεται στην παρακμή και σαν υπνοβάτης τον έρωτα
ακολουθεί. Με άλλα λόγια, όλα τα γενικά μαύρα και άραχνα, αλλά όσο αναπνέω
τόσο θα αγαπώ!

Επανέρχομαι και για μια ακόμα φορά το εξηγώ. «Το όνειρο του σκύλου» δεν είναι
ταινία με ιστορία (άλφα, βήτα, γάμμα). Εντελώς ποιητική, ονειρική αυθαιρεσία
είναι. Γι’ αυτό και η αφήγηση είναι αποσπασματική και χαοτική. Γι’ αυτό και το
σκοτάδι. Γι’ αυτό και το μαγικό ραβδάκι. Γι’ αυτό και τα ατελείωτα μονοπλάνα.
Γι’ αυτό και η υπνηλία της ωραίας του δάσους. Αλλά και γι’ αυτό η αισθητική
της είναι εντελώς ομοιογενής. Τίποτα και κανένας συντελεστής έξω από το κλίμα.
Σαν εναέρια, μαγική ισορροπία. Όλοι και όλα να υπακούουν στις επιθυμίες του
μάγου. Αυτό είναι το υπέρτατο και το σπουδαίο. Μια ελληνική ταινία με
γυρισμένη την πλάτη στον νατουραλισμό, την ευκολία και τη συνηθισμένη ιστορία.
Μια ελληνική ταινία σκέτο ποίημα!

Φορμαλιστικές παραισθήσεις

Καλή, πολύ καλή σκηνοθεσία, νοσηρή, αλλά εντελώς αδιάφορη ιστορία. Ιδού ο
«Άγρυπνος» (The machinist) του Μπραντ Άντερσον και του σεναριογράφου Σκοτ Άλαν
Κόζαρ.

Συνηθισμένο φορμαλιστικό πόνημα φιλόδοξων, ταλαντούχων σκηνοθετών. Δεν ξέρουν
τι να πουν, αλλά ξέρουν πως να το αφηγηθούν. Το πρόβλημα της εποχής μας. H
επιδημία των σημερινών καλλιτεχνών. Ζωγράφοι στην εικόνα, σκόνη στην
εγκεφαλική ουσία. Κατάληξη; Ωραία, ε και λοιπόν!

«Άγρυπνος»: Με βαθιά ροχαλητά

Τα δεδομένα του ήρωα είναι σωματικά, οργανικά και ως εκ τούτου ψυχολογικά.
Χειριστής τόρνου υποφέρει από αϋπνία και ανορεξία. Ούτε κοιμάται ούτε τρώει. H
σωματική κατάρρευση συνοδεύεται από ψυχική διάλυση. Αντί να βλέπει ανθρώπους,
«βλέπει» παραισθήσεις. Συγκεκριμένα «βλέπει» δύο πλάσματα της φαντασίας του.
Έναν κάποιον Ιβάν και μια σερβιτόρα. Ο πρώτος είναι η προσωποποίηση της
απειλής. H σερβιτόρα του έρωτα. Από παραίσθηση σε παραίσθηση και από απειλή σε
απειλή, η κλιμάκωση καταλήγει σ’ ένα ψυγείο που κολυμπάει στο αίμα. Άραγε ο
τύπος είναι δολοφόνος ή μπας και το αίμα προέρχεται από τους εφιάλτες του;

Για να ολοκληρώσω. Δέκα (στα δέκα) στη φωτογραφία. Οκτώ στην σκηνοθεσία. Εφτά
στην ερμηνεία του Κρίστιαν Μπέιλι, αλλά μόνο άσο στην ιστορία. Έλεος όταν
βγάζεις μεροκάματο στα μηχανουργεία, όχι Ιβάν και σερβιτόρες, ούτε τη μύτη σου
βλέπεις!

Κατανάλωση… σκουπιδιών

«Super size me» ελευθέρως πάει να πει… Φουσκώστε με!

Από τα πιο νόστιμα «πιάτα» που έχουν σερβιριστεί ποτέ στο τραπέζι του
Ντοκιμαντέρ. Ειδικά παρασκευασμένο για άτομα με IQ μπιφτεκιού. Δηλαδή
Αμερικανούς. Να πέφτεις χάμω από τα γέλια και τα δυνατά χαχανητά. Επειδή το εν
λόγω IQ αρνείται να καταλάβει το αυτονόητο, το παγκοίνως γνωστό. Πως δηλαδή η
συστηματική, αχαλίνωτη κατανάλωση σκουπιδιών McDonland’s (και του υπόλοιπου,
ακόμα και ελληνικού συρφετού), καθώς και η… απορρόφηση σε συστηματική βάση
τόνων Coca-Cola προκαλεί έμφραγμα σε όλα τα όργανα και φορτώνει τους ιστούς με
τόνους λίπους. Ως εκ τούτου ο εν λόγω κινηματογραφιστής με το όνομα Μόργκαν
Σπέρλοκ αναγκάστηκε να μεταβληθεί σε πειραματόζωο. Πώς το λένε; Όπως συμβαίνει
σε αμερικανικές, τηλεοπτικές εκπομπές με περίεργα και εξωπραγματικά συμβάντα.
Άλογο ας πούμε κάνει έρωτα σε κότα. Μωρό καταβροχθίζει κομμάτια από την μπότα
του κοιμώμενου μπαμπά!

Έτσι λοιπόν ο φίλος ο Μόργκαν, αφού πρώτα «πέρασε» από πάσης φύσεως εξετάσεις,
αφού μετρήθηκαν όλοι οι δείκτες και αφού εξασφάλισε ιατρικά πιστοποιητικά
υγείας «ταύρου», στη συνέχεια και επί έναν μήνα βάλθηκε να καταναλώνει, ως
μοναδική, αποκλειστική τροφή king size χάμπουργκερ και Κόκα-Κόλα. Να ξεράσω;
Κάτι χειρότερο. Στο τέλος ο άνθρωπος παραλίγο να τεζάρει. Δεν είναι μόνο τα
δέκα επιπλέον κιλά. Δεν είναι μόνο η διαρκής αδιαθεσία. Είναι πως το συκώτι
του άρχιζε να μοιάζει με σοταρισμένα εντόσθια πλαστικής κότας!

«Super size me»: Ένα McDonald την ημέρα κάνει την υγεία πιο πέρα

Τα νούμερα και τα στοιχεία που εκτοξεύονται από αυτό το ντοκουμέντο διαθέτουν
γόμωση ατομικής βόμβα… τρομοκρατών. H παχυσαρκία είναι το ίδιο βλαβερή όπως
το τσιγάρο. Οι μισοί Αμερικανοί πάσχουν από υπέρβαρα κιλά. Το λόμπι τροφίμων
της Γερουσίας εμποδίζει κάθε περιοριστικό μέτρο (το φαντάζεστε; Εκλεγμένοι
αντιπρόσωποι του λαού ως δηλωμένοι υπάλληλοι μεγαλοεταιρειών τροφίμων). Δύο
στους τρεις καταβροχθίζουν τόνους σκουπιδιών. Το στομάχι δισεκατομμυρίων
πολιτών του πλανήτη έχει μεταβληθεί σε μπανανία των κάθε λογής McDonald’s.
Θησαυρίζουν σκοτώνοντας αργά και γλυκά. Ξέρετε τι σκέφτηκα μέσα στην πλάκα;
Λες αυτό που δεν έκανε ο Σαντάμ να το κάνει ο… McDonald; Να μας γλιτώσει από
τους ανεγκέφαλους του Μπους με χάμπουργκερ και Κόκα-Κόλα!

Λύκε λύκε είσαι εδώ;

Αρχίζει όπως η «6η αίσθηση», καταλήγει σαν τη «Λάμψη» του Κιούμπρικ.
Εξωτερικώς. Γιατί επί της ουσίας ούτε το ένα ούτε το άλλο. Απλώς, «λύκε, λύκε
είσαι εδώ;».

«Hide and seek» (Το κρυφτό) του Τζον Πόλσον περιλαμβάνει τρία πράγματα: Μια
ιστορία που μοιάζει με θρίλερ, ένα αίνιγμα που μοιάζει με αίνιγμα και έναν
Ρόμπερτ Ντε Νίρο που μοιάζει με Ρόμπερτ Ντε Νίρο. Σκέτος, διαρκής και
ανελέητος πιθηκισμός!

Ψυχολόγος και χήρος (από σύζυγο που έκοψε τις φλέβες της για ανεξήγητους
λόγους) καταφεύγει σε απομονωμένη εξοχική κατοικία, προκειμένου η ηρεμία και η
φύση να βοηθήσουν στην ψυχική αποκατάσταση της μικρής του κόρης. Εκείνη, όμως,
από το πρώτο βράδυ «βλέπει» Τσάρλι! Πάλι παραισθήσεις; Πάλι! Στον «Άγρυπνο» ο
τορναδόρος «βλέπει» Ιβάν από τη Ρωσία. Στο «Κρυφτό» ένα παιδί «κουβεντιάζει»
με τον… Τσάρλι.

«Το κρυφτό»: Ρόμπερτ Ντε Νίρο, ο μπαμπάς τρελάθηκε

Στην αρχή ο πατέρας (Ρόμπερτ Ντε Νίρο) δεν δίνει σημασία, στη συνέχεια
ανησυχεί και στο τέλος όταν το πρώτο γυναικείο πτώμα προσγειώνεται από το
παράθυρο, βρίσκει απέναντί του την Αστυνομία. Τσάρλι Τσάρλι είσαι εδώ; Να σας
πω. Στα πρώτα δεκαπέντε λεπτά «ήμουν εκεί», στην συνέχεια κάτι οι κοινοτοπίες,
κάτι η μανιέρα του Ρόμπερτ Ντε Νίρο… εγκατέλειψα!

Τα Oscar της εβδομάδας

Καλύτερης ταινίας: «Το όνειρο του σκύλου»

Σκηνοθεσίας: Άγγελος Φραντζής

Ντοκιμαντέρ: «Super size me»

Υγιεινής διατροφής: Το ίδιο… size

Ψυχιατρείου: «Το κρυφτό»

Μανιέρας: Ρόμπερτ Ντε Νίρο (κρυφτό)

Δίαιτας: «Άγρυπνος»