|
|
|
Στον «Βασιλιά Ιωάννη» του «Αμόρε» (στη φωτογραφία ο Γιώργος Συμεωνίδης και ο Φάνης Μουρατίδης) θα παίζουν έξι μόνον ηθοποιοί. Που σημαίνει ότι ο σκηνοθέτης – μεταφραστής Νίκος Χατζόπουλος (ένθετη φωτογραφία) προχώρησε σε μια δραματουργική επεξεργασία του κειμένου, με περικοπές, αφαίρεση κάποιων ρόλων αλλά όχι και μετατόπιση σκηνών
|
«Έχει δει κανείς τον “Βασιλιά Ιωάννη”;», ρωτούσαν οι τέσσερις τού «Ολόκληρος ο
Σαίξπηρ σε μια ώρα». Και «τραβολογούσαν» επί σκηνής όποιον θεατή τύχαινε να
πει «ναι». Ένα από τα βασικά αστεία της παράστασης. Γιατί; Μα, διότι το
ιστορικό αυτό έργο – πλήρης τίτλος «H ζωή και ο θάνατος του βασιλιά Ιωάννη» –
είναι από τα σπανιότερα παιζόμενα του Σαίξπηρ. Σχεδόν άγνωστο. Και στην
Ελλάδα, βέβαια, άπαιχτο.
Χάρη όμως – σε ποιον άλλο; – στο «Θέατρο του Νότου» και στον Νίκο Χατζόπουλο
που το πρότεινε, το μετέφρασε και το σκηνοθετεί θα το γνωρίσουμε φέτος.
«Μέχρι και τον 19ο αιώνα παιζόταν πολύ. Από τον 20ό παίζεται πολύ σποραδικά.
Ίσως γιατί είναι ένα έργο χωρίς θετικούς ήρωες», μου λέει ο Νίκος Χατζόπουλος.
Είναι το δεύτερο μόλις έργο που σκηνοθετεί μετά το «Γυναίκα διάβολος» του
Σένχερ που είχε ανεβάσει και πάλι στον Εξώστη. Αρχιτέκτονας, απόφοιτος του
Μετσόβιου, από τους ιδρυτές της Ομάδας «Κατοικείν», που ανακάλυψε ότι το
θέατρο τον ενδιαφέρει σοβαρά στα είκοσι οκτώ του, απόφοιτος της δραματικής
σχολής Βεάκη του 1981, στο θέατρο χάρη στον Νίκο Χαραλάμπους, διευθυντή του
ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας που τον πήρε κοντά του ως βοηθό σκηνοθέτη και τον… εξώθησε
στη σκηνή το 1984, ο Νίκος Χατζόπουλος, υπολογίσιμος ηθοποιός του ουσιαστικού
θεάτρου, στην ομάδα του «Αμόρε» από το 2001, τα τελευταία χρόνια έχει,
παράλληλα, αρχίσει να επιδίδεται με την ίδια επιτυχία στη μετάφραση και στη
σκηνοθεσία.
«Στο έργο ο Σαίξπηρ παρουσιάζει απροκάλυπτα το συμφέρον, την τύχη, τα
πείσματα και την ανωριμότητα των ηγεμόνων ως τα μόνα κίνητρα της Ιστορίας.
Κανένα υψηλό ιδανικό, καμιά αίσθηση μοίρας, κανένα “μεταφυσικό πλαίσιο”,
κανένας ηρωισμός. Μια αλληλουχία γεγονότων που φαίνεται τυχαία αλλά που την
κινεί ο μηχανισμός της εξουσίας».
Ο βασιλιάς Ιωάννης ο Ακτήμων (1199 – 1216) διαδέχεται τον άκληρο αδελφό του
Ριχάρδο A’ τον Λεοντόκαρδο που του άφησε τον θρόνο με διαθήκη ενώ σύμφωνα με
τον νόμο της διαδοχής έπρεπε να τον διαδεχθεί ο Αρθούρος Πλανταγενέτης, γιος
του μεγαλύτερου από τον Ιωάννη αδελφού τους, «πατώντας επί πτωμάτων και
δημιουργώντας πολιτικές συνθήκες δυσάρεστες που στρέφονται εναντίον του».
«Υπάρχουν στο έργο παλινδρομήσεις που θυμίζουν Μπρεχτ», λέει ο σκηνοθέτης.
«Γι’ αυτό θεωρώ και το έργο τόσο σύγχρονο. Δεν υπάρχουν “σαφείς” ήρωες. Και ο
ίδιος ο βασιλιάς Ιωάννης ενεργεί ανάλογα με τις συνθήκες – δεν έχει μια
“ραχοκοκαλιά” ηρωική. Που να τον κάνει αρεστό ή μισητό. Δεν είναι ούτε καλός
ούτε κακός. Ούτε οξυδερκής ούτε βλάκας. Είναι ένα “παζλ” ο χαρακτήρας του.
Αυτό, πολύ πιθανόν, να μην έκανε αρεστό στους θιάσους και στους πρωταγωνιστές
το έργο, να τους έφερνε σε αμηχανία».
Ο Νίκος Χατζόπουλος τονίζει ότι στο έργο περισσεύει το λυρικό στοιχείο αλλά
λείπει η δράση. «Σχεδόν όλα αναπτύσσονται διά του λόγου. Οι ηθοποιοί δεν έχουν
να παίξουν μια δράση αλλά να εξελίξουν μόνο μέσα από τον λόγο τη θέση τους».
«Να παιχτεί το έργο στον Εξώστη ήταν μια δική μου πρόταση», λέει. «Ήθελα να
γίνει ένας πειραματισμός: να βρούμε τα “κλειδιά” πώς μπορεί να παιχτεί σε
μικρό χώρο ένα έργο που χρειάζεται μεγάλο».
Δεν μετάνιωσε για την επιλογή του αυτή; «Έχω μετανιώσει πολλές στιγμές αλλά
και έχω αναθαρρήσει άλλες τόσες. Το αποτέλεσμα προέκυψε από δουλειά όλων μας.
Εγώ απλώς συντονίζω μια ομάδα. Δεν διεκδικώ ούτε το αλάθητο ούτε το χρίσμα του
μεγάλου σκηνοθέτη».
«Χειροποίητη» παράσταση
|
«H βασική μου ιδιότητα είναι του ηθοποιού», λέει ο Νίκος Χατζόπουλος
|
Το έργο ανεβαίνει χωρίς «να περιοριστεί στο σήμερα» αλλά «διαχρονικά έως
αχρονικά». «Έξι ηθοποιοί ενώπιον του κοινού αναλαμβάνουν να παρουσιάσουν το
έργο. Έχοντας μαζί τους ό,τι τους χρειάζεται. Δεν παριστάνουν ότι βρίσκονται
σε κάποιον άλλο χώρο και χρόνο και ότι οι θεατές τους βλέπουν από μια
κλειδαρότρυπα. Είναι μια παράσταση “χειροποίητη”». Τα σκηνικά είναι της Μαρίας
Βασιλάκη, τα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη και οι φωτισμοί του Λευτέρη
Παυλόπουλου. Παίζουν: Φάνης Μουρατίδης (Βασιλιάς Ιωάννης), Δέσποινα Κούρτη,
Μαρία Καλλιμάνη, Ελένη Κοκκίδου, Γιώργος Συμεωνίδης, Κοσμάς Φοντούκης.
INFO
Στον Εξώστη του «Αμόρε» από σήμερα, στις 21.00 (προπαράσταση με συζήτηση).
Εισιτήρια: 20, (φοιτητικό, σύλλογοι) 14, (προπαράσταση, ομαδικό, κάθε
Τετάρτη)12 ευρώ
