Γυμνοί ανάμεσα σε λύκους!

Ένας εξ αυτών ο νεαρός Ντέιβιντ Γκόρντον Γκριν του «Κύματος οργής» (Undertow)
που – λόγω κάποιας ποιητικής και ελεγειακής ομοιότητας – ο Τέρενς Μάλικ, του
«Badlands» και της «Λεπτής κόκκινης γραμμής», δέχτηκε ευχαρίστως να του
υπογράψει την παραγωγή.

H εκκίνηση της ιστορίας «φέρει» στον πυρήνα της τη βιβλική κατάρα και το
προπατορικό αμάρτημα από την αδελφοκτονία Άβελ με Κάιν. Ως εξής: Αδελφός από
τη φυλακή επισκέπτεται το αγροτικό σπιτικό του αδελφού του, χήρου με δύο μικρά
παιδιά. H επίσκεψη είναι προμελετημένη και δολοφονική. Ο «Άβελ» (Τζος Λούκας)
επιστρέφει για να αρπάξει το μερίδιο από τα χρυσά νομίσματα της κληρονομιάς
του νεκρού πατέρα και για να εκδικηθεί την αρπαγή της γυναίκας του, όσο αυτός
ήταν στη φυλακή, από τον αδελφό του τον… Κάιν (Ντέρμοτ Μαλρόουνι). H
κατάληξη αυτονόητη και προαποφασισμένη. Με βαμμένα τα χέρια από αδελφικό αίμα,
τρέχει και καταδιώκει τους δύο μοναδικούς μάρτυρες, τα ανίψια του (Τζέιμι
Μπελ, Ντέβον Άλαν), με σκοπό να τα σκοτώσει κι αυτά, για να πάρουν στον τάφο
τους το άγριο μυστικό του. Έτσι, τα δύο μικρά, γυμνά από προστασία, αρχίζουν
την περιπλάνηση σε μια χώρα έρημη από πολιτισμό, αφιλόξενη στην ανθρωπιά, μόνο
για λύκους αληθινή φωλιά.

Προφανής ο ιδεολογικός στόχος του Ντέιβιντ Γκόρντον Γκριν. Δηλαδή, αργά
και επαγωγικά να κλιμακώσει τη βιβλική «κατάρα». Από την οικογένεια στο χωριό,
από το χωριό στην πόλη και από την πόλη σε ολόκληρη τη χώρα. H ισορροπία της
οικογένειας επισφαλής. Το κύτταρο νοσηρό και κακοφορμισμένο. Επομένως, ο
οικογενειακός καρκίνος είναι μεταστατικός. Απλώνεται σαν αόρατο δίχτυ και
ναρκοθετεί το υπόστρωμα αυτής της έρημης χώρας. Προφανείς και οι αναφορές του.
Αισθητικές και ποιητικές. Τόσο από τον Έλιοτ, όσο και από τον Τέρενς Μάλικ,
αλλά και τον Βέντερς και, φυσικά, από την πλούσια αμερικανική παράδοση των
Road movies. Χωρίς στέγη, χωρίς νόμο, περιπλανώμενοι, άοπλοι ανάμεσα σε
ξένους!

«Κύμα οργής». Ορφανοί από μάνα, πατέρα και motherland Αμερική!

H πραγμάτωση αυτού του πολλαπλού στόχου απαιτούσε σκηνοθέτη πολλών καρατίων.
Τέτοιες ταινίες δεν είναι του σεναρίου, των διαλόγων και των χαρακτήρων, αλλά
της περιπλανώμενης… νεκρολογίας. Θυμηθείτε (ας πούμε) το περυσινό
αριστούργημα «H επιστροφή», όπου από το πρώτο μέχρι το τελευταίο λεπτό ο Ρώσος
πρωτοεμφανιζόμενος σκηνοθέτης, σαν πρίμα μπαλαρίνα των Μπαλσόι, ισορροπούσε
ανάμεσα στον ρεαλισμό και την ποίηση. Δύσκολα πράγματα, τρομερά δύσκολα.
Σχεδόν δυσεύρετα. Γιατί η εικόνα χωρίς να το «λέει» και να το φωνάζει, πρέπει
να αποπνέει δράμα, ενώ την ίδια στιγμή, στο ίδιο δευτερόλεπτο, οι σχέσεις να
τραμπαλίζονται σε μια αόρατη κόκκινη κλωστή. Έτσι, ο θεατής να αισθάνεται
άβολα στο κάθισμά του κι έτσι τα μέσα του να γίνονται ηχείο βουβό, που ο
εκκωφαντικός ήχος του τύμπανου της καρδιάς του πάει να το σπάσει!

Το αποτέλεσμα μοιρασμένο στα δύο. Το πρώτο μέρος εντελώς επίπεδο και
περιγραφικό. Σαν ιστορία εκδίκησης με μοναδικό δόλωμα τη σύγκρουση των αδελφών
και το επερχόμενο φονικό. Δηλαδή, ο θεατής να περιμένει πότε και ποιος από
τους δύο θα το κάνει και με ποιο εργαλείο θα το διαπράξει. Ειλικρινά, μου
είναι εντελώς αδιάφορο. Όμως το δεύτερο, εκεί όπου ο Γκριν εγκαταλείπει την
συνηθισμένη και τόσο κλισαρισμένη σκηνοθεσία, όταν τα παιδιά την κοπανάνε και
τον ίσκιο τους από τον φόβο τους κοιτάνε, ο Γκριν «φεύγει» και τις αρετές του
ξεδιπλώνει. Νοσηρή η περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Φορτωμένη κι αυτή από αόρατο
αίμα. Εχθρικές – χωρίς να γίνεται τίποτα και από κανέναν – οι ανθρώπινες,
μηχανοκίνητες σκιές. Δύο ορφανά, πλάσματα χωρίς στον ήλιο μοίρα, να τρέχουν,
να κοιμούνται, να ζητιανεύουν πάνω σε αόρατες, αμερικανικές νάρκες. Μόνοι,
ευάλωτοι, γυμνοί ανάμεσα σε αδελφοκτόνους λύκους. Γη επαγγελίας χωρίς ίχνος
ελπίδας!

Το παιδί που μεγαλώνει σαν… αρκούδα

Από τις πιο ευχάριστες εκπλήξεις. Την συγκεκριμένη μάλιστα, από τη Δανία, με
τον τίτλο «Το παιδί που ήθελε να γίνει αρκούδα», την συνιστώ στα παιδιά ως τον
πιο ευφάνταστο, αγαπησιάρικο μποναμά!

Όλα και όλοι ζωγραφισμένοι σε ακουαρέλες, υπό την εποπτεία του μάγου Γιάνικ
Χάστρουπ, που αν ήταν Αμερικανός, της Disney και του Χόλιγουντ, θα τον ήξερε
και η κουτσή Μαρία. Αυτό είναι, φίλοι μου, το αποτέλεσμα της παγκόσμιας…
δημοκρατίας. Τέλος πάντων. Ακούστε και κρίνετε:

«Το παιδί που ήθελε να γίνει αρκούδα». Ζωγραφίζοντας με τόλμη οικολογία και πατροκτονία!

Αρκούδα, περίλυπη από τον χαμό του μονάκριβου μωρού της, πάνω στην απελπισία
της αρπάζει νεογέννητο οικογένειας κυνηγών και στη συνέχεια με την ιπτάμενη
προσοχή μιας… κουρούνας, το μεγαλώνει, το φροντίζει και το προστατεύει από
τους πεινασμένους λύκους. Το μωρό γίνεται αγόρι και μεγαλωμένο με τις
συνήθειες και τα πρωτόγονα αλλά αληθινά αισθήματα μιας αρκούδας
συμπεριφέρεται, αναγνωρίζει και μιλάει μόνο… αρκουδίσια. Όμως, ο πατέρας του
δεν τα βάζει κάτω και στο τέλος εντοπίζει τη φωλιά και ορμάει εναντίον της
«μάνας» του παιδιού του. Εκείνη, χωρίς δεύτερη σκέψη, προκειμένου το μωρό της
να προφυλάξει, στο τέλος από το όπλο του ανθρώπου-κυνηγού πέφτει νεκρή. Αυτό
που κοπάδια πεινασμένων λύκων δεν μπόρεσαν, το έκανε στο τέλος ο πολυμήχανος
Οδυσσέας.

H συνέχεια, αν και αρκουδίσια, είναι εντελώς, μα εντελώς ανθρώπινη και
συγκινητική. Το παιδί όχι μόνο δεν δέχεται την οικογενειακή θαλπωρή, αλλά
διαρκώς ένα πράγμα επιθυμεί. Πότε επιτέλους στη… μάνα και το σπίτι του να
πάει να φωλιάσει και τον κόσμο των ανθρώπων πίσω του ν’ αφήσει. Γιατί, αν και
λένε πως το αίμα νερό δεν γίνεται, εντούτοις περισσότερο από τους φυσικούς
γονείς, αυτούς που με τόση ανιδιοτέλεια σε λάτρεψαν, αυτούς περισσότερο απ’
όλους αγαπάς. Όπως θα ‘λεγε και το τραγούδι, το σπέρμα και το ωάριο φεύγουν, η
αγάπη μένει!

Στο τέλος σε απογειώνει

Ο Μάρκος Γκαστίν, σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ «Μασσαλία, μακρινή κόρη», είναι
Ελληνογάλλος με τα όλα του. Χωρισμένος στα δύο λόγω κληρονομιάς. Το πρώτο
μέρος επίπεδο, απρόσωπο, φλύαρο, δηλαδή τηλεοπτικό και ελληνικό. Το δεύτερο
συμπυκνωμένο, συγκινητικό, κινηματογραφικό, δηλαδή γαλλικό. Στην αρχή
βαριέσαι, αλλά στο τέλος σε στέλνει στο κέντρο της καρδιάς!

Ο κύκλος των χαμένων ποιητών. Όπου κι αν ταξιδέψω, η Ελλάδα με πληγώνει. Ας τα
πάρουμε από την αρχή. Γιατί αυτό το εθνολογικό, ανθρωποκεντρικό και εντελώς
νοσταλγικό οδοιπορικό, που αρχίζει από τη Μασσαλία της Γαλλίας και τελειώνει
στην Κάλυμνο και τα Δωδεκάνησα, είχε προϋποθέσεις να μεταμορφωθεί σε Ιθάκη και
Οδυσσέα, να γίνει αληθινός ποιητικο-κινηματογραφικός θησαυρός.

Ο Γκαστίν λοιπόν, στο πρώτο μέρος καταγράφει πορτρέτα Ελλήνων της ομογένειας
που από την καταστροφή της Χίου και πέρα έχουν καταλάβει περίοπτη θέση σ’ αυτό
το μεγάλο λιμάνι της Γαλλίας. Κυρίως Καλύμνιοι, Σύμιοι και άλλοι φυγάδες της
τουρκοκρατούμενης Ελλάδας αλλά και της νεοελληνικής, αιώνιας… σουλτανίας. Το
τι λαμβάνει ο ανυποψίαστος θεατής, μοιάζει με δωρεά γνώσεων και εθνικής
αυτογνωσίας. Έλληνες της διασποράς να διατηρούν οικογένεια, αξίες, παραδόσεις,
τόσο αφοσιωμένα και πιστά, όσο ελάχιστοι από εμάς. Αληθινοί Έλληνες, οι
ομογενείς της ξενιτιάς. Λογικό. Ο ξεριζωμός και η νοσταλγία εξαερώνουν τη
μιζέρια και εξοντώνουν τον μετεμφυλιακό εφιάλτη. Ωραία στα λόγια, αλλά στην
πράξη φλύαρα και επαναλαμβανόμενα. Αντί ο Γκαστίν να διαχειριστεί το υλικό του
με οικονομία και επιδεξιότητα, καταλήγει στην εύκολη και τόσο ελληνική
συνήθεια της επανάληψης και της πολυλογίας.

«Μασσαλία, μακρινή κόρη». Το καλύτερο ελληνικό ντοκιμαντέρ, αν και… κουτσό!

Στο δεύτερο μέρος, ο ίδιος Γκαστίν εγκαταλείπει την ελληνική πλευρά του,
πιάνει την γαλλική και αρχίζει να «μαζεύει», να δημιουργεί άξονα και να
απογειώνει το «θέμα» του κατ’ ευθείαν στην καρδιά. Με κέντρο βάρους το
χαρακωμένο και τόσο λαμπερό πρόσωπο μιας Ελληνογγαλλίδας, που ύστερα από τόσα
χρόνια επισκέπτεται τα άγια χώματα να βρει το αίμα της, καταφέρνει, με υλικό
από ντοκουμέντο και ρεπορτάζ, να πλησιάσει τα όρια μιας συγκινητικής ιστορίας
με υπόθεση, δράση, πρωταγωνιστές και προμηθεϊκές συγκρούσεις. Μετεξεταστέος ο
Μάρκος, αριστούχος ο Γκαστίν. Και το ερώτημα που λογικά θα πρέπει να τον
βασανίζει και να τον ακολουθεί, είναι το εξής: Δεν το κατάλαβε από την αρχή;
Κι αν όχι, δεν μπορεί, θα το κατάλαβε στο τέλος. E! τότε γιατί δεν τόλμησε να
το επαναδομήσει, να γυρίσει μερικές ακόμα σκηνές, ώστε να σκηνοθετήσει, ισάξιο
με το «Πολεμόντα» του Μαυρίκιου, εθνολογικό ντοκουμέντο; Πουρκουά, Marcos?

Υπέρβαρο, ξανθό ανέκδοτο!

Όλα τα περίμενα, αλλά να φλερτάρουν και να διεκδικούν αμφότεροι – Χιου Γκραντ
και Κόλιν Φερθ – μια υπέρβαρη Ρενέ Ζελβέγκερ στα κιλά χαζοχαρούμενης μπούλας
με το όνομα «Bridget Jones», ε! αυτό είναι από τ’ Άγραφα και εντελώς αφασικό!

Κι όμως, το κόλπο είναι μέχρι κεραίας μελετημένο και άκρως αποδοτικό. H φενάκη
της κινηματογραφικής κολακείας αξίζει όσο κανένα bodyline και καμία διατροφική
συνταγή. Διότι, έστω για δύο ώρες, απαξάπασες που νομίζουν ότι στον ήλιο μοίρα
δεν έχουν, θα βαυκαλίζονται με την εξής ουτοπία: Αφού μπορεί αυτή η χαζοβιόλα,
ε! τότε μπορώ κι εγώ. Λίγο το έχεις αυτό;

«Bridget Jones: H επόμενη σελίδα». Αυτοί (Κόλιν Φερθ – Χιου Γκραντ) τι να κάνουν, λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων θα «πάνε». Εγώ ούτε μόνος στη μέση του ωκεανού μαζί της!

Όχι λίγο. Εντελώς αόρατο και μηδαμινό. Ως εκ τούτου, τρία τα συμπεράσματα: No
ταινία, no κωμωδία, but άφθονη κολακευτική ανοησία. Δηλαδή, μετά τον θρίαμβο
της πρώτης Μπρίτζετ επανακάμπτει με την «Επόμενη σελίδα» (The edge of reason)
δεύτερη και χειρότερη. Όπου από τη μια ο Κόλιν Φερθ την έχει κορόνα στο κεφάλι
του (και στο κρεβάτι του) και από την άλλη ένας επιπόλαιος και νάρκισσος Δον
Ζουάν (ο Χιου Γκραντ), προκειμένου να την αποσπάσει και να την απογειώσει,
είναι αποφασισμένος όλες τις κακές του συνήθειες να τις κόψει! Εν κατακλείδι.
Και στη μέση του Ειρηνικού να ήταν, ούτε που θα την κοίταγα. Φίλες μου, ένα
σας λέω. Όχι σαν παρηγοριά, αλλά από προσωπική και ανδρική ματιά. Δεν έχετε
ακούσει τα ανέκδοτα που λένε για τις ξανθές; Λοιπόν, μπροστά στη φωτογραφική
ομορφιά, μόνο η προσωπικότητα είναι η αληθινή, η… αιώνια ομορφιά!

Ινδικό μελόδραμα και χίπις

«Γη ποτισμένη με ιδρώτα» (Mother India): Τρίωρο μελόδραμα από την Ινδία
του ’50 με την πασίγνωστη Ναργκίς του ’50 σε ρόλο Νίκου Ξανθόπουλου «Ο
Γολγοθάς ενός αθώου». Μουσική στην διαπασών να γρατσουνίζει τα αυτιά και
εικόνες να καταρρέουν από ανελέητη, γραφική και σιδερωμένη φτωχολογιά!

«Festival express»: Ντοκιμαντέρ του Μπομπ Σμίτον με άχρηστο υλικό από την
ατελείωτη περιοδεία – εντός τρένου – διάσημων ονομάτων του ροκ του 1970. Από
Τζάνις Τζόπλιν, Γκρέιτφουλ Ντεντ μέχρι Μπαντ, οι πιο γνωστοί. Ένα τραγούδι,
λίγη κουβεντούλα και μπόλικο τσιγαριλίκι. Παιδιά, αν αγαπάτε το ροκ, μη
φτύνετε πάνω τους τάφους των «νεκρών».