Λύκε, λύκε είσαι εδώ;

Αναμενόμενο. Μια κοινωνία τόσο ταραγμένη, φοβισμένη, τρομοκρατημένη, τόσο
αλλοπαρμένη, αναμενόμενο είναι από τη μια να επιδίδεται σε πρωταθλητισμό βίας
και από την άλλη να εναποθέτει τις ελπίδες της στον αγνό χριστιανισμό.
Σκοτώνω, γδέρνω και στη συνέχεια γονυπετής εκλιπαρώ άφεση αμαρτιών. H κατάληξη
αυτής της απίστευτης αντίφασης είναι αποτυπωμένη στον νωτιαίο, ιδεολογικό,
μυελό του «Village». Της τελευταίας θεοκρατούμενης αλληγορίας του M. Νάιτ
Σιάμαλαν. Από την πολυπλοκότητα της «Έκτης αίσθησης» στο παραμύθι της
Κοκκινοσκουφίτσας. Το αστέρι του αμερικανικού μεταμοντέρνου θρίλερ έπιασε
πάτο.

Προκειμένου ο θεατής να συναντηθεί με το πνεύμα του νηπιαγωγού Σιάμαλαν, που
το επίπεδό του κυμαίνεται μεταξύ δογματικού προτεσταντισμού, επιστροφής στη
φύση, ενάρετου χιπισμού και Κοκκινοσκουφίτσας, πρέπει απαραιτήτως να
αποστασιοποιηθεί από τη σοβαροφάνεια της σκηνοθεσίας. Διότι η δύναμή του στις
σιωπές και οι υπόγειοι κραδασμοί που κινητοποιεί απλώς με την ένταση του
βλέμματος και με την επιδέξια μείξη μουσικής – εικόνας είναι απλησίαστοι για
τα μέτρα της αμερικανικής οθόνης. Αν κοντά σε όλα αυτά βάλει κανείς το πλάγιο,
τεθλασμένο καδράρισμα και τα δοκιμασμένα υποκριτικά εργαλεία του Γουίλιαμ
Χαρτ, του Γιοακίν Φίνιξ, ακόμα και της Σιγκούρνι Γουίβερ, ε, τότε ο αθεόφοβος
μπορεί ακόμα και το IQ του Αϊνστάιν να ξεγελάσει. Σε μια τέτοια περίπτωση,
λοιπόν, που κάποιος καταφέρει και ξεφύγει από τον πειρασμό, έκπληκτος θα
αναρωτηθεί «παιδιά τώρα τι βλέπω»; Θα σας πω εγώ:

«Σκοτεινό χωριό». Αγνό παρθένο μαλλί…

Στον σημερινό χρόνο, αλλά σε απροσδιόριστο γεωγραφικό τόπο. Κάπου στην
αμερικανική ενδοχώρα, σε ειδυλλιακό greenfield, περικυκλωμένο από «νεκρό»
δάσος. Κοινότητα θεοσεβούμενων, ειρηνικών πλασμάτων, εντελώς όμοιων και
φτυστών με τους επίσης ενάρετους αποίκους από γουέστερν του Τζον Φορντ, τα
θύματα των κανίβαλων Ερυθρόδερμων. Περίπου σαν το μικρό σπίτι στο λιβάδι.
Φόβος και τρόμος τα τέρατα του δάσους. Τόσο για τη σωματική ακεραιότητα των
κατοίκων όσο και για τον χριστιανικό παρθενικό τους υμένα. H απομόνωση είναι
αναγκαστική. Όσο εκείνοι αποφεύγουν το δάσος τόσο εκείνα (τα τέρατα) δεν
πλησιάζουν την κατοικημένη περιοχή. Όμως ήγγικεν η στιγμή της θεϊκής
δοκιμασίας. Οι ιθαγενείς παραβιάζουν την ανακωχή. Πλησιάζουν, χλιμιντρίζουν,
απειλούν. Οι χριστιανοί (μέσα στο κλουβί) αναστατώνονται, τρομοκρατούνται,
σταυροκοπιούνται. Και μέσα στην αναστάτωση ο τρελός του χωριού από ζηλοφθονία
μαχαιρώνει τον αντίζηλό του και διαπράττει μέγιστη αμαρτία. H στιγμή είναι
κρίσιμη. Το παλικάρι για να σωθεί πρέπει κάποιος να θυσιαστεί. Ο κλήρος πέφτει
στην κοπελιά του την τυφλή. Έτσι ένα αγνό, αόμματο, θηλυκό πλάσμα παίρνει πάνω
της την δοκιμασία του χωριού. Με κίτρινη στολή και με ένστικτο Τειρεσία
αποφασίζει να διασχίσει το… ναρκοπέδιο, να φτάσει στην πόλη και, αν τα
καταφέρει, να επιστρέψει με το γιατρικό!

Να το μεταφράσω; Όλα απλοϊκά διά γυμνού οφθαλμού. Επίγειος παράδεισος το
λιβάδι. Πεντακάθαρη ψυχή οι ενάρετοι άποικοι. Από Αρχαία Ρώμη, Αθήνα, Βίβλο
και Γηραιά Αλβιώνα τα ονόματα των ηρώων Ήβη, Λούσιος, Εδουάρδος και Νώε. Το
τέρας είναι φυσικά ο Σατανάς. Αμαρτία η ερωτική αντιζηλία. Θεϊκή δοκιμασία η
μαχαιριά. Απόστολος του θεού η τυφλή… Κιτρινοσκουφίτσα. Μάτια της το θάρρος,
η αφοσίωση, η αγάπη, η αγνότητά της. Κόλαση η πόλη. Ακόμα και με χρώμα έχει
βάψει την ιδεολογία του. Σαν τους ποδοσφαιριστές. Του Διαβόλου το κόκκινο, του
παρθενικού υμένα το κίτρινο. Με την AEK και εναντίον… Ολυμπιακού. Να το
εξηγήσω; Μα, είναι αυτονόητο. Όπου φύγει φύγει από τις πόλεις. Έγκλημα, βία,
τρομοκρατία. Επομένως, επιστροφή στη φύση. Όχι όπως οι χίπις. Αλλά
πεντακάθαροι, κίτρινοι και αγνοί. Διότι ο Θεός διαρκώς καραδοκεί. Να κάνω τον
σταυρό μου; Άσε, μια άλλη φορά!

Και οι καμήλες έχουν καρδιά!

Έτριβα τα μάτια μου. Μερικά από τα πιο πανάσχημα – με τα δικά μας, δυτικά
κριτήρια – πλάσματα του πλανήτη να «πειράζουν» και να ενεργοποιούν τις πιο
βαθιά κοιμισμένες ευαισθησίες μας. Και το καλύτερο; Ανθρώπινα και τετράποδα
«υλικά» ντοκιμαντέρ να δημιουργούν συνθήκες ανθρωπολογικής, ουμανιστικής,
συγκινησιακής μυθοπλασίας. E, είναι απίστευτο!

Τίτλος αυτής της απίστευτης συνάντησης «H ιστορία της καμήλας που δάκρυσε».
Ονόματα των επίσης απίστευτων σκηνοθετών, η 34χρονη κοπελιά από την Μογγολία
Μπιαμπασούρεν Νταβά και ο συνομήλικός της από τη Φλωρεντία Λουίτζι Φαλόρνι.
Δεν τελειώσαμε. Κρατηθείτε. Σε αντίθεση από τον μεγαλόσχημο, θεοσεβούμενο
νηπιαγωγό M. Νάιτ Σιάμαλαν του «Village», οι δύο αυτοί ταπεινοί
μισοντοκιμαντερίστες, μισοανθρωπολόγοι, πρώτα προσγειώνουν τη ματιά τους και
μέσω αυτής μάς απογειώνουν. Διότι όπως λέει και ο Θεούλης, οι έσχατοι έσονται
πρώτοι. Ως εξής:

«H ιστορία της καμήλας που δάκρυσε». Όλα τα πλάσματα έχουν καρδιά

Σε μια κουκκίδα της Ερήμου Γκόμπι της Μογγολίας, οικογένεια βοσκών βρίσκεται
μπροστά σ’ ένα απρόοπτο. Καμήλα λεχώνα, ύστερα από επώδυνη γέννα, αρνείται να
χουχουλιάσει και να ταΐσει το μωρό της. Αφού πρώτα μεταχειρίζονται όλα τα
κόλπα για να την ξεγελάσουν, στο τέλος εγκαταλείπουν και καταφεύγουνστην
ανθρώπινη μουσική. Ο συνδυασμός βιολιού και ανθρώπινης μελωδικής φωνής θα
προκαλέσει αληθινή μαγεία. H ψυχική πληγή θα θεραπευτεί, η καμήλα θα δακρύσει
και με το αίμα και την σάρκα της θα συμφιλιωθεί. Ελάχιστο σεναριακό ψαχνό,
αλλά πολιτιστικά, αισθητικά και αισθηματικά εξαιρετικό. Υπάρχουν λόγοι γι’
αυτό.

Διότι εν αντιθέσει με την μόδα της περιρρέουσας φυσιολατρίας και ζωοφιλίας, οι
δύο σκηνοθέτες από το πουθενά τολμούν και αποδεικνύουν την ανθρώπινη υπεροχή.
Όχι εκείνη του κέρδους, της απληστίας και της άσκεφτης τεχνολογίας, αλλά της
πηγαίας νοητικής διαδικασίας. Από μόνο του το ένστικτο, δηλαδή ο πόνος της
καμήλας, είναι μια ζωική επιλογή. Με την ανθρώπινη παρέμβαση (της αισθητικής
και του ουμανισμού), το ένστικτο μετουσιώνεται σε λύτρωση, συμβίωση και ανοχή.
Με άλλα λόγια (απ’ αυτή τη μικρή ιστορία), Αρμονία. Που πάει να πει πως ναι
μεν η καμήλα έχει αισθήματα και καρδιά, αλλά για να συμφιλιωθεί με τον πόνο
της πρέπει πρώτα να… εξανθρωπιστεί! Σε ό,τι ιερό πιστεύω. Ποτέ μου άλλοτε
δεν έχω δει ένα αληθινό περιστατικό να μετασχηματίζεται σε παραμύθι και ένα
σχεδόν… τίποτα να κάνει έρωτα με την ευαισθησία μου. Μια χούφτα βοσκοί από
τη Μογγολία και μερικές πανάσχημες καμήλες με διπλή καμπούρα ταπείνωσαν τη
δυτική μου υπεροψία!

Όσο υπάρχουν φαντάσματα

Παραλίγο, παρά κάτι και παρά τρίχα. Στο τσακ που λένε. Αν ο Γάλλος Σαμιουέλ
Μπενσετρί τού «Janis and John» (Τζάνις Τζόπλιν και Τζον Λένον) κατάφερνε τον
σουρεαλισμό στον ρεαλισμό (και τούμπαλιν) να μπολιάσει, τότε η μαγεία της
Αμελί για δεύτερη φορά θα έβγαινε σε κυκλοφορία!

Ας τα πάρουμε απ’ την αρχή. Ασφαλιστής και οικογενειάρχης (Σερζί Λοπέζ)
επισκέπτεται εξάδελφο προκειμένου να τον ξεγελάσει κι έτσι να εξασφαλίσει το
ποσό που χρωστάει από τις απάτες με τους πελάτες. Ο εξάδελφος κολλημένος με τη
δεκαετία του ’60 με κάθε τι υλικό που άφησε πίσω της και που εκείνος το
αγόρασε πληρώνοντας για το «Imagine» παραγωγής Παραγουάης ακόμα και 50.000
γαλλικά φράγκα, είναι το πιο αθώο, ανυποψίαστο και εύκολο θύμα. Έτοιμος να
πιστέψει πως τα ινδάλματά του ζουν και βασιλεύουν και πως από πλανήτες
εξωγήινων επιστρέφουν. Αρκεί να επισκεφτούν το στέκι του και ο ίδιος με τα
μάτια του να τους δει και να δακρύσει. Όπερ και εγένετο. H αφασική σύζυγος του
ασφαλιστή (Μαρί Τρεντινιάν), η οποία ούτε κατ’ όνομα γνωρίζει την ύπαρξη της
Τζόπλιν, και ένας ασήμαντος, άνεργος ηθοποιός (Φρανσουά Κλουζέ) χτυπούν την
πόρτα του θύματος (Κριστόφ Λαμπέρ) ενδεδυμένοι σε στυλ Τζάνις και Τζον!

«Janis and John». Το μεγαλείο της τρέλας

H συνέχεια είναι ακόμα πιο δυναμωτική. Αντί ο εξάδελφος να πέσει θύμα αυτής
της εξωφρενικής απάτης, συμβαίνει τα δύο ομοιώματα να την πατήσουν.
Οικειοθελώς. Διότι η χαρωπή νοικοκυρούλα, υποδυόμενη τη μυθική απελευθερωμένη
και αχαλίνωτη Τζόπλιν, σπάει τα δεσμά με τη ρουτίνα. Και ο Τζον επιτέλους
βρίσκει ένα ρόλο αντάξιο του ταλέντου του. Έτσι ως ομοιώματα αποφασίζουν να
γράψουν ένα καινούργιο «Imagine», για να ταρακουνήσουν τον κόσμο που υποφέρει
από τον πόλεμο και την πείνα!

Μέχρις εδώ όλα βαίνουν καλώς και σουρεαλιστικώς. Από τη στιγμή όμως που το
σενάριο αρχίζει να ακολουθεί τεθλασμένη πορεία, να σπάει σε κομμάτια και νέοι
ήρωες (Ζαν Λουί Τρεντινιάν) να μπαινοβγαίνουν, η ιστορία επιμηκύνεται,
προσπερνάει τον αρχικό στόχο, τα πράγματα θολώνουν και η ταινία, στο δεύτερο
ημίχρονο, χάνει κάθε επαφή με την αύρα της Αμελί. Πάντως, για να είμαι
ειλικρινής, το τελικό αποτέλεσμα δεν είναι εντελώς απογοητευτικό. Οι
χαρακτήρες, οι μεταμορφώσεις, οι εξωφρενικές καταστάσεις και κυρίως η τόσο
απαραίτητη σε όλους μας δύναμη των θρυλικών φαντασμάτων της ροκ ακολουθούν και
στοιχειώνουν τον θεατή ακόμα και μετά την έξοδό του απ’ αυτό το πιο τρελό
επεισόδιο που επινοήθηκε ποτέ από τη γαλλική οθόνη!

Ιστορίες με… καρφίτσες

Δύο. Επιπέδου σπάνιας ταινιοθήκης. Με φρέσκιες κόπιες και με την ακόλουθη
(αξιολογική) σειρά:

«Το τέλος του καλοκαιριού» Προ-κύκνειο άσμα (1961) του θρυλικού Ιάπωνα
Γιασουζίρο Ότσου (Όζου) που άφησε την τελευταία του πνοή στα εξήντα
(1903-1963). H ζωντανή ενσάρκωση της συνέπειας και του απόλυτου ήθους της
κάμερας, του φακού και της ίδιας σκηνής. Δεκάδες ταινίες με την ίδια πάνω κάτω
ιστορία από την ίδια θέση μηχανής (ελάχιστα από κάτω προς τα πάνω).

«Το τέλος του καλοκαιριού». Πεθαίνοντας σαν παλιά Ιαπωνία

Το στόρι στην κόψη της μετάβασης από την παράδοση στην αμερικανοκρατία, από
την ταπεινότητα στο κέρδος, από τον έρωτα στο συνοικέσιο και από τον άνθρωπο
στο χρήμα. Πώς να σας το πω. Αν ο Μπαλζάκ ζούσε και ήταν Γιαπωνέζος, θα
υπέγραφε τις ίδιες ιστορίες. Όμως είμαι υποχρεωμένος να προειδοποιήσω. Επειδή
ο σημερινός θεατής μπορεί να τα εκλάβει όλα αυτά ως ακίνητα και αποξηραμένα,
επειδή τίποτα δεν συμβαίνει και επειδή επί 103 λεπτά θα βλέπει το ίδιο πλάνο,
καλύτερα δύο φορές να το σκεφτεί!

«Matador» Λόγω επίκαιρης και φρέσκιας «Κακής εκπαίδευσης», επιστροφή στον
Πέδρο Αλμοδόβαρ του 1986. Της πρώτης περιόδου, δύο χρόνια πριν από την έλευση
του κεραυνού «Γυναίκες στα πρόθυρα νευρικής κρίσης». Όπου μια φαμ φατάλ
σκοτώνει με καρφίτσα τον εραστή της και στη συνέχεια πέφτει πάνω σε ταυρομάχο
δίχως κοχόνες. Με τον Αντόνιο Μπαντέρας που, λίγο αργότερα λόγω αλμοδοβαρικής
επιτυχίας, εφόρμησε να κατακτήσει το Λος Άντζελες.

Τα Oscar της εβδομάδας

Ταινίας: H… Καμήλα (της Μογγολίας, όχι του Μπάκιγχαμ)

Ντοκιμαντέρ: «H ιστορία της καμήλας που δάκρυσε»

Ερμηνείας: H ίδια… καμήλα!

Μεταφυσικής: «Σκοτεινό χωριό»

Κοκκινοσκουφίτσας: Το ίδιο χωριό

Θεού: M. Νάιτ Σιάμαλαν

Ημι… Αμελί: «Janis and John»

Μελέτης: «Το τέλος του καλοκαιριού»

Απο… ταυροποίησης: «Matador»