Aπαγορευμένες όλες οι λωρίδες!

Σε απλά ελληνικά, τώρα θ’ αφήσουμε τον (Ολυμπιακό) γάμο να πάμε για πουρνάρια;
Μεταξύ μας; Κανένα πρόβλημα. Αφού εννιά στις δέκα φέρουν πιστοποίηση
«σκουπίδια». Επομένως, ούτε μισό δάκρυ για την επερχόμενη ανυπαρξία. H οποία
άρχισε από την έναρξη της θερινής περιόδου. Καλοκαίρι σού λέει είναι, δώσε
mousaka και ας είναι από κουρκούτι. Πώς γίνεται με την ξενοδοχειακή και
σιτιστική… βούτα; Έτσι ακριβώς. Το κατακάθι του εσπρέσο στην τιμή των 7
ευρώ!

Πάμε παρακάτω. Στην πραγματικότητα αυτή η εβδομάδα, η τελευταία πριν από το
μεγάλο Ολυμπιακό σόου, με παρόντα τον Τζορτζ Μπους senior (παρακαλώ), δεν
είναι τόσο «κάτω». Και οι τρεις πρεμιέρες είναι φορτωμένες με καλλιτεχνικές,
κοινωνικές και πολιτικές σοβαρές προθέσεις. Πρώτη εξ αυτών, το «Ricordati di
me» («Απιστίες») του Γκαμπριέλε Μουτσίνο. Με τρία χαρίσματα, αλλά και με
περισσότερα προβλήματα: η μηχανή γλιστράει ανάμεσα στο πολυπρόσωπο καστ σαν
χέλι. Οι ερμηνείες – με καλύτερη όλων τη Λάουρα Μοράντε – ταιριάζουν γάντι
στους χαρακτήρες. Και από τις ελάχιστες φορές, η Μόνικα Μπελούτσι χωρίς ίχνος
γυμνής επιδερμίδας. Σε κόντρα ρόλο, σαν απόηχος Σοφίας Λόρεν από το «Stazione
terminal» του Ντε Σίκα. Ρομαντική, φευγάτη, αποφασισμένη. Το φλιπσάιντ της
«Μαλένας» και το μοναδικό πλάσμα απ’ όλο αυτόν τον μεταμοντέρνο συρφετό που
αντιστέκεται στη συμφιλίωση με την πραγματικότητα του… Fame story και την
αποσύνθεση!

«Απιστίες»: H μία κοινοτοπία πάνω στην άλλη

Το σενάριο του Μουτσίνο ακολουθεί τον κατακερματισμό ιστοριών shortcuts και
βρίθει από κοινότοπες αλήθειες, που περιλαμβάνονται συνήθως σε σοβαροφανείς
τηλεοπτικές σειρές: μεσοαστική οικογένεια σε κατάσταση ολοσχερούς διάλυσης. Οι
δύο σύζυγοι παραδομένοι στην εργασιομανία και τη ρουτίνα. Τα παιδιά τους στον
προθάλαμο της μετάλλαξης. H κόρη να βγάζει τις κιλότες της και να τις
ανταλλάσσει για μια θέση στο γυαλί, ακόμα και ως χιλιοστή φωνή. Και ο γιος να
ψάχνει την «ταυτότητά» του και ναρκωτικά. Στο μεταξύ ο σύζυγος (Φαμπρίτσιο
Μπεντιβόλιο) σε μια στιγμιαία έκρηξη αντίδρασης επιστρέφει προς τα πίσω, προς
το ρομαντικό του παρελθόν και πέφτει στην αγκαλιά τού παλιού του φλερτ (Μόνικα
Μπελούτσι). Να τολμήσουμε να φύγουμε, της λέει, να φτιάξουμε μια νέα ζωή.
Ταυτοχρόνως, η σύζυγος (Λάουρα Μοράντε) με την ίδια στιγμιαία έκρηξη
αντίδρασης επιστρέψει στις θεατρικές της ανησυχίες, αρχίζει πρόβες και
ερωτεύεται τον σκηνοθέτη. Τζίφος. Εκείνος πάνω στην κάψα της εξομολόγησης την
προσγειώνει ως εξής: «Μα, αγαπητή μου, όλοι ξέρουν πως είμαι… γκέι»!

Μοιάζει με φινάλε, αλλά ο Μουτσίνο έχει αποφασίσει να μετατρέψει την ταινία
του σε τηλεοπτική σειρά. Εκεί λοιπόν που η κατάσταση είναι άκρως επικίνδυνη
για την πλασματική, οικογενειακή συνύπαρξη κι εκεί όπου ο πάτερ φαμίλιας
σχεδιάζει και ανακοινώνει την αποχώρησή του και την επιστροφή του στην
Μπελούτσι για το ξεκίνημα μιας νέας ζωής, εκεί λοιπόν καταφθάνει ως από
μηχανής θεός το τυχαίο αυτοκινητικό δυστύχημα. Θεού θέλημα. Ο σύζυγος στην
Εντατική, η σύζυγος στο πλευρό του ως μετανοούσα Μαγδαληνή και τα παιδιά να
κάνουν τον σταυρό τους. Γιατί ναι μεν η κόρη γουστάρει να κάνει το βρακί της
ό,τι θέλει, αλλά από το μυαλουδάκι της ούτε που περνάει η υποψία πως η ενότητα
της αγίας οικογένειας μπορεί να γκρεμιστεί!

Εν ολίγοις, όσο πιο χειραφετημένη, στα λόγια, είναι η σημερινή δυτική κοινωνία
τόσο περισσότερο ανασφαλής, συντηρητική και φοβισμένη είναι στη ζωή. Αυτό
είναι και το ελάχιστο, ζουμερό επίπεδο απ’ όλη αυτή τη φλυαρία. Με την εξής
κατάληξη. Επίσης αντάξια της… χειραφετημένης εποχής μας. Απ’ όλη αυτήν τη
βαθιά κρίση, το μοναδικό πλάσμα που ολοκληρώνει και πετυχαίνει τον στόχο του
και που με τις πράξεις του και την ιδεολογία του σφραγίζει την οικογένεια, τον
περίγυρο και όλη τη σημερινή κοινωνία, είναι η δεκαεπτάχρονη Βαλεντίνα….
Καλομοίρα. Έτσι φθάνουμε στη μετάλλαξη και τον εφιάλτη. Μάνα και πατέρας
(αμφότεροι με καλλιτεχνικές, σοβαρές, ανησυχίες) να χειροκροτούν τις φωνητικές
και χορευτικές επιδόσεις της κορούλας τους στο… ξέκωλο γυαλί!

Μεγάλη χαμένη ευκαιρία

Με τις ίδιες (όπως στις «Απιστίες») δομικές και σεναριακές ασθένειες και το
πολιτικό θρίλερ «Φάκελος Galindez» του Ισπανού Γκεράρντο Χερέρο. Δηλαδή
σοβαρό, αλλά φλύαρο και κουραστικό.

Στα χέρια ενός έμπειρου σεναριογράφου και ενός σκηνοθέτη με την ικανότητα να
διαχειρίζεται την αφηγηματική λιτότητα και πυκνότητα, τούτη εδώ η ιστορία, που
βασίζεται σε ένα αληθινό και ανατριχιαστικό «περιστατικό», μπορεί να κέρδιζε
τις εντυπώσεις των κριτικών και τα εισιτήρια των θεατών. Δηλαδή, καθώς μια
Αμερικανίδα ιστορικός του 1988 σκαλίζει τον φάκελο ενός «εξαφανισμένου» από το
1956 Βάσκου πολιτικού, αρχίζει να αισθάνεται την καυτή ανάσα μιας αδιόρατης
απειλής.

«Φάκελος Galindez»: Ο Χάρβεϊ Καϊτέλ της CIA σκοτώνει ανθρώπους, ο σκηνοθέτης την υπομονή των θεατών!

Οι πόρτες κλειστές, τα στόματα «σφραγισμένα» και οι υπόνοιες πολλές. Πρώτον, ο
Γκαλίντεζ, αν και αντιφρονών προς το φρανκικό καθεστώς, ήταν συνεργάτης του
FBI. Εξαιρετικό! Δεύτερον, αν και άνθρωπος του FBI και των μυστικών υπηρεσιών,
εν τούτοις θύμα (ένα από τα χιλιάδες θύματα) της CIA στη Λατινική Αμερική του
1956. Ο λόγος είναι απλός. Ο Γκαλίντεζ, υπογράφοντας βιβλίο εναντίον του
δικτάτορα Τρουχίλο του Αγίου Δομίνικου, έβαλε τον εαυτό του σε μεγάλο μπελά.
Το καθεστώς, με τη συνεργασία των αμερικανικών υπηρεσιών, τον απάγει από το
διαμέρισμά του στη Νέα Υόρκη, τον βασανίζει και τον εκτελεί. Περίφημα. Και
όμως, ο φάκελος, 32 χρόνια μετά την «εξαφάνιση», εξακολουθεί να είναι
απαγορευμένος. Και όσοι αποτολμήσουν να τον ανοίξουν εκθέτουν τη σωματική τους
ακεραιότητα σε θανατηφόρο… ατύχημα. Φανταστείτε πως ακόμα και σήμερα ο
φάκελος Γκαλίντεζ (όπως και της Κύπρου) είναι επτασφράγιστο μυστικό!

Ο Χερέρο σκηνοθετεί την ιστορία όσο βαριά και ασήκωτα μπορούσε. Περίπου σαν
τους επηρμένους Έλληνες του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Επίπεδη ανάπτυξη, φλύαρη
αφήγηση και αυτονόητες υπογραμμίσεις. H παραγωγή, κοντά σε όλα, διαπράττει και
την γκάφα του ισπανόφωνου μεταγλωττισμού. Δηλαδή Αμερικανοί ομιλούν ισπανικά.
Ο Χάρβεϊ Καϊτέλ ως «αόρατος» και κυνικός αρχιπράκτορας της CIA και η Σάφρον
Μπάροουζ, το αθώο υποψήφιο θύμα, μια νεαρή ιστορικός που διακατέχεται από τη
μέγιστη αυταπάτη πως η μελέτη της Ιστορίας είναι πράξη επιστημονική και
καθόλου πολιτική!

Τόσο κοντά, τόσο μακριά

Πιο ισορροπημένος αλλά και πιο χαμηλόφωνος και ως εκ τούτου αντιεμπορικός ο
«Χαρταετός» («Le Cerf-Volant») της Ράντα Σαχάλ Σαμπάγκ, από πατέρα Λιβανέζο
και μητέρα από το Ιράκ. Χαρταετός των χαμηλών πτήσεων, κοντά στην Ποίηση και
τον Άνθρωπο!

Περίπου σαν προσωπικό βίωμα, σαν μαρτύριο και σαν πνοή. Μια δεκαπεντάχρονη,
δοσμένη για γάμο και παγιδευμένη από τις αυταρχικές παραδόσεις, σχεδιάζει να
διασχίσει τα συρματοπλέγματα που χωρίζουν το χωριό στα δύο. Από εδώ οι
ελεύθεροι Λιβανέζοι, από εκεί οι άλλοι υπό ισραηλινή κατοχή. Στην άλλη πλευρά
ο εξάδελφός της και στη μέση ο εχθρός. Έλα όμως που η καρδιά φράγματα και
σύνορα δεν γνωρίζει και έλα που φλερτάρει με έναν «ανώνυμο» εχθρό!

«Ο χαρταετός»: Λίβανος – Ισραήλ σε απόσταση αναπνοής!

H ταινία κέρδισε τις περισσότερες εντυπώσεις από τις «άγνωστες» και
τριτοκοσμικές ταινίες του φεστιβάλ της (περυσινής) Βενετίας. Δικαιολογημένα.
Σαν αραβική αλληγορική ποίηση, με καθαρότητα, καημό και αίσθημα. Απλά
πράγματα, απλές εικόνες, απλές σχέσεις. Πίσω απ’ όλα αυτά, η επίγεια κόλαση. H
αθωότητα κόντρα σε όλες τις προκαταλήψεις και τα δεσμά. Ό,τι πρέπει προς
ελάχιστη επιβεβαίωση για τη φιλία των λαών. Σκουριασμένο το σύνθημα, αλλά
διαρκώς επίκαιρο και αληθινό. Και όπως έλεγε ένας σοφός του 17ου αιώνα: «Το
αληθινό μεγαλείο ενός λαού βρίσκεται στον πολιτισμό του, όχι στη στρατιωτική
του υπεροχή»!

H Μελίνα και ο σουλτάνος

Προσπερνάω δύο επανεκδόσεις. Και του «Ξαφνικού έρωτα» του Γιώργου
Τσεμπερόπουλου με την Μπέτυ Λιβανού στην πιο δραματική της στιγμή, αλλά και
την «Εκδίκηση του Ροζ Πάνθηρα» που την τρώμε κάθε τόσο με τηλεοπτικό κουτάλι.
Όμως η ευχάριστη έκπληξη που ένιωσα από τα χαμόγελα του σαραντάχρονου
«Τοπκαπί» του Ζυλ Ντασσέν με αναγκάζει σε προσωρινή στάση. Για δύο λόγους: ο
πρώτος, επειδή πιστεύω πως είναι πιο διασκεδαστικό από το θρυλικό «Ποτέ την
Κυριακή». Ο δεύτερος, η… Μελίνα!

Όχι μόνη, αλλά πλαισιωμένη από τη μισή αφρόκρεμα της κινηματογραφικής
οικουμένης του ’60. Κρατηθείτε: Μαξιμίλιαν Σελ, Πίτερ Ουστίνοφ (με
υποψηφιότητα B’ ρόλου), Ρόμπερτ Μόρλεϊ, Ακίμ Ταμίροφ, αλλά και Τίτος Βανδής.
Το στόρι μοιάζει με κωμικό φλιπσάιντ του «Ριφιφί» (το οποίο παρεμπιπτόντως
βρίσκεται μέσα στις top γκανγκστερικές ταινίες όλων των εποχών και αδημονώ πώς
και πώς να το ξαναδώ, ελπίζοντας στην ευαισθησία των Ελλήνων διανομέων).
Έχουμε και λέμε. Μια κοσμοπολίτικη παρέα της καλής ευρωπαϊκής κοινωνίας
σχεδιάζει να αφαιρέσει από το μουσείο της Κωνσταντινούπολης ένα αντικείμενο
αμύθητης αξίας, με την ονομασία Τοπκαπί.

«Τοπκαπί» Melina forever!

H σύνθεση των φιλόδοξων… πορτοφολάδων αποτελείται από τους εξής ειδικούς: ο
Μόρλεϊ, με τρόπους βρετανικής αφρόκρεμας, ως ειδικός στις ηλεκτρονικές…
μηχανορραφίες, ο Ζιλ Σίγκαλ, ως ακροβάτης (περίπου σαν πρόγονος του Τομ Κρουζ
στο «Mission impossible»), ο Ουστίνοφ, ως σοφέρ λιμουζίνας, ο Ταμίροφ μάγειρας
και φυσικά η Μελίνα με τον Σελ σε ρόλο αφεντικών. Όμως το σχέδιο πάει για
φούντο, όταν (πρώτο) ένας Τούρκος εκλαμβάνει την παρέα ως τρομοκράτες και όταν
(δεύτερο) ο Ταμίροφ αρχίζει να υποπτεύεται τη Μελίνα και τους άλλους σαν
πράκτορες της Σοβιετικής Ένωσης και της KGB!

Αν και η ηχητική μπάντα, το φόντο και η εποχή έχουν τοποθετηθεί στο αρχείο της
Ιστορίας, εν τούτοις μερικές από τις ατάκες, η πλοκή και το καστ εξακολουθούν
να προκαλούν ατμόσφαιρα ευθυμίας και χαράς. Τουτέστιν, εξέρχεσαι με χαμόγελο
ξεκούραστου τουρίστα που μόλις επέστρεψε από τους θησαυρούς του… Μωάμεθ A’!