Mε ήθος και φινέτσα

H συνολική εικόνα της έκθεσης είναι «αραχνο-ΰφαντη» και καταθέτει ένα ήθος εντελώς του παλιού καλού καιρού, των μαστόρων που σέβονταν πρώτα την τέχνη τους και μετά τον μηχανισμό εντυπώσεων

Σ’ άλλες χώρες οι καλλιτεχνικές παρέες εξακολουθούν να είναι κοινός τόπος, σ’
εμάς τώρα πια σπανίζουν. Βέβαια τα πράγματα δεν είναι δύσκολα όπως το 1917 που
οι Παρθένης, Μαλέας, Λύτρας, Βυζάντιος κ.ά. έστησαν την Ομάδα «Τέχνη» για να
προωθήσουν την κοινή τους άποψη, ούτε όπως όταν εμφανίστηκαν η «Στάθμη», ο
«Αρμός», οι «Διαδικασίες-Συστήματα» ή τα γκρουπ με επικεφαλής τεχνοκριτικούς,
χωρίς την παλιά ρομαντική νοοτροπία της φιλικής παρέας. Τώρα καθένας ακολουθεί
τις δημόσιες σχέσεις του και συνήθως ενοχλείται αν κληθεί να εκθέσει μαζί με
άλλους.

Μας φάνηκε λοιπόν σαν αρχαία ανάμνηση η κοινή φωτογραφία πάνω στην έντυπη
πρόσκληση. H πολύ γνωστή – αλλά σπάνια τη συναντάμε σε γκαλερί – σχεδιάστρια
κοσμημάτων Πιερέτα (Λορεντζάτου) και οι γνωστότατοι επίσης – αλλά πιο τακτικοί
– Νίκος Αλεξίου, Μανόλης Ζαχαριουδάκης και Μανόλης Χάρος.

Βέβαια οι τρεις τελευταίοι υπήρξαν καλλιτεχνική ομάδα πριν από 15
χρόνια, συμμετείχαν ως γκρουπ σε διάφορες μπιενάλε. Πόσο άλλαξαν από τότε που
η παρέα ξεκινούσε την τροχιά της; Τι κοινό έμεινε;

Ο Αλεξίου άλλαξε υλικά αλλά όχι και όραμα, αφού οι τωρινές ρυθμικές κατασκευές
του από λεπτεπίλεπτα χαρτάκια και ξυλαράκια, όσο κι αν θεωρητικοποιούνται μέσα
από θεολογικές βάσεις (σειραϊκές προσευχές, ανάλογες με τον εκστασιακό
πουαντιγισμό του N.Γ. Πεντζίκη) πάλι μας θυμίζουν εκείνες τις ομόκεντρες και
αναλόγως εφήμερες «ανατριχίλες» στην επιφάνεια του νερού τις οποίες τότε
(«Γκαλερί 3») προκαλούσε με μηχανικούς δονητές. Το εφετζίδικο στοιχείο
εξαφανίστηκε από το έργο του, η ταπεινότητα τον ανέδειξε και το ιδεολογικό
υπόστρωμα από τους πυθαγορείους ή τον Πλάτωνα καταξιώνει τον Αλεξίου ως μια
καλλιτεχνική δύναμη σύγχρονη και ταυτόχρονα ρωμαίικη.

Ταπεινός και εργατικότατος επίσης ο Ζαχαριουδάκης, ελαχιστοποίησε τα έντονα –
ως άκουσμα – γνωρίσματα των αρχικών θεμάτων του σε λεξιλόγιο εικαστικού
ψελλίσματος, με νόημα προσωπικό και βιωμένο. Ξεκίνησε με πολλές ιστορικές
αναφορές σε παλιούς πολιτισμούς και στον κόσμο των ηλεκτρονικών μίντια,
οδηγήθηκε σε γραφή που τα συμπυκνώνει σε μορφοπλαστικό ίχνος απλό, σαν του
Νικολάου ή του Βουρλούμη. Στους πίνακές του βλέπουμε γυναίκες-μούσες, σε τοπία
ονειρικά – σαν του Στέρη – αλλά με αθωότητα τοιχογραφίας σπηλαίων, άλλωστε το
υπόστρωμα συχνά είναι ένας χειροποίητος σοβάς από χαρτόμαζα.

Στον Χάρο η σεμνότητα δεν φαίνεται αμέσως, αφού τα πολύχρωμα τοπία του
είναι φανταχτερά σαν παιδικά αυτοκόλλητα «σκαλιστά» σε τετράδια: λουλούδια στα
πρώτα πλάνα, πεδιάδες ή ουρανοί σαν από παλιές γκραβούρες, κάστρα στον λόφο
στο βάθος, συνθέσεις που συναρμολογούν παιδικότροπες αναμνήσεις, με διάθεση να
τις αφήσει ατόφιες, χωρίς τον προκρούστειο γνώμονα της στιβαρής σύνθεσης.
Διακοσμητικός συχνά (αλλά και ο Γκίκας δεν ήταν το ίδιο;) προεκτείνει στο
κλίμα της εποχής μια δημιουργική διάθεση που τιμά τις ρίζες της, τον Θεόφιλο
π.χ. ή τον Σπ. Βασιλείου και τον A. Φασιανό στις καλές στιγμές τους.

H Πιερέτα είναι από τους ελάχιστους (μήπως η μόνη;) που προεκτείνει
δημιουργικά ένα καλλιτεχνικό είδος δύσκολο, με υψηλή παράδοση στον τόπο μας
(Ερ. Καρέρ στο «Μάτι», Ζολώτας, Λαλαούνης κ.ά.) και διεθνή καταξίωση. Τα
κοσμήματά της μοιάζουν σαν από ανασκαφή στο παλάτι κάποιας μαρμαρωμένης
βασιλοπούλας, κάπου από τις χώρες που είναι και λίγο πρωτοβυζαντινές και λίγο
περσικές. Φτιαγμένα με κατασκευαστική δροσιά – σχεδόν αφέλεια – που σέβεται τα
υλικά, ζητούν επαφή με επιδερμίδες-παλμογράφους μυθικών πολιτισμών.

H συνολική εικόνα της έκθεσης είναι «αραχνοΰφαντη». Οι τοίχοι και οι
χώροι δεν έχουν καμία σχέση με το «φωνακλάδικο» στυλ, τα έργα που τα τελευταία
χρόνια μάς επιτίθεται σαν γροθιές, αντίθετα έχουν εκθέματα που σε μυούν να
χαϊδεύεις με το μάτι. Μια κατάθεση αντιλήψεων και τεχνικών με κοινό
παρονομαστή, ένα ήθος εντελώς του παλιού καλού καιρού, των μαστόρων που
σέβονταν πρώτα την τέχνη τους και μετά τον μηχανισμό εντυπώσεων.

H κοινή αισθητική κατάθεση των τεσσάρων είναι τόσο σφιχτοδεμένη και
γοητευτική, που αντηχεί και ως πρόταση προς άλλους καλλιτέχνες και άλλες αίθουσες.

Με λίγα λόγια

* Ενδιαφέρει τον μέσο φιλότεχνο; 8

* Ενδιαφέρει τους ειδικούς; 7

* Ξεχωρίζει από άλλες εκθέσεις της εποχής; 7

* Τα έργα είναι από τα πιο αντιπροσωπευτικά των καλλιτεχνών 8

8, 9, 10 = Ζώνη υψηλών επιδόσεων

6, 7 = Αξιοσημείωτη εξέλιξη

5 = Τα συνηθισμένα

INFO

Αλεξίου N., Ζαχαριουδάκης M., Λορεντζάτου Π., Χάρος M., Αίθουσα Τέχνης Σκουφά,
Κολωνάκι, τηλ. 210-3603.541, μέχρι 12 Ιουνίου