Aνάσταση χωρίς βεγγαλικά!

Οι πρεμιέρες είναι προγραμματισμένες για την Κυριακή του Πάσχα, επειδή οι
περισσότερες αίθουσες τη M. Παρασκευή και το M. Σάββατο θα κατεβάσουν τα ρολά.
Επομένως πριν από την έξοδό σας καλό θα είναι να συμβουλεύεστε τον αυτόματο
τηλεφωνητή του κινηματογράφου της προτιμήσεώς σας!

Τον ξέρατε τον μεσιέ Φρεντερίκ Σεντορφέρ; Ούτε οι πατριώτες είχαν ακούσει τ’
όνομα του. Μέχρι που η κραταιά γαλλική κινηματογραφική «μηχανή» – η οποία
επενδύει σε οτιδήποτε «υποσχόμενο» και «πεινασμένο» – αποφάσισε να επενδύσει
έναν τόνο ευρώ προκειμένου ο εν λόγω μαέστρος να διευθύνει μια από τις
πολυπληθέστερες και ακριβότερες «ορχήστρες» στην πρόσφατη ιστορία του Film
Francais. Το αποτέλεσμα ακούει στο όνομα «Agents secrets», δηλαδή
«Κατάσκοποι», με πρώτα βιολιά το δημοφιλές ζεύγος Βενσάν Κασέλ – Μόνικα
Μπελούτσι. H φόρμουλα λοιπόν διέθετε όλες τις προδιαγραφές για λαϊκό
προσκύνημα. Μυστικοί πράκτορες, συνωμοσίες, δολοπλοκίες, εξωτικά μέρη.
Perfect!

Ένα εμπόδιο όμως τους έκοψε τη φόρα. Το γνωστό και μη εξαιρετέο. Αλλά,
για να καταλάβετε, ας τα πάρουμε από την αρχή. Μια ομάδα πρακτόρων των
γαλλικών μυστικών υπηρεσιών αναλαμβάνει ν’ ανατινάξει σαπιοκάραβο που
μεταφέρει πολεμικό φορτίο Ρώσου μεγιστάνα προορισμένο για τις ανάγκες των
επαναστατών της Ανγκόλας που στο μεταξύ έχουν βάλει χέρι στα πλούσια
αδαμαντωρυχεία της χώρας. H αποστολή, με τη βοήθεια της μπέιμπι σίτερ των
παιδιών του Ρώσου, στέφεται με επιτυχία, αλλά στη συνέχεια, ένας ένας οι
πράκτορες αποδεκατίζονται. Και το μυστήριο είναι το απλούστερο: Άραγε ο
«δολοφόνος» είναι του Ρώσου, των Αμερικανών ή των ίδιων των γαλλικών μυστικών
υπηρεσιών;

Όπως είναι φανερό (διά γυμνού οφθαλμού) η εν λόγω σεναριακή πλοκή
εδράζεται σε δύο διαφορετικές υποκατηγορίες της «κατασκοπευτικής περιπέτειας».
H μία μάλιστα είναι η πλήρης αναίρεση της άλλης. Το πρώτο μέρος (της αποστολής
και της ανατίναξης με υποβρύχιο εξοπλισμό) παραπέμπει σε πλαστικές αμερικανιές
επιπέδου «Mission impossible». H δεύτερη (της υπονόμευσης και του αόρατου
πολέμου των μυστικών πρακτόρων) θυμίζει αμυδρά «Τρεις μέρες του Κόνδορα».
Μπέρδεμα!

«Κατάσκοποι»: Διάδοχος του Μπελμοντό ο Βενσάν Κασέλ. Μάτα Χάρι η Μόνικα Μπελούτσι (ένθετη φωτογραφία)

Το εμπόδιο λοιπόν στον δρόμο του Σεντορφέρ ήταν η έλλειψη ομοιογένειας.
H επιδημία που σαρώνει τον κινηματογραφικού πλανήτη. Επί μία ώρα
(χρονομετρημένη) ο θεατής παρακολουθεί το χειρουργικό νυστέρι να κόβει και να
ράβει. Οι σκηνές διαδέχονται η μία την άλλη, τα πρόσωπα πηγαινοέρχονται σε
διαφορετικούς χώρους, ο ρυθμός είναι συντονισμένος με τη… βόμβα, αλλά το
φιτίλι δεν ανάβει. Πώς το λένε; Περιμένεις, περιμένεις, αλλά τίποτα δεν
συμβαίνει.

Οπότε ερχόμαστε στο δεύτερο, το πιο ενδιαφέρον μέρος, εκεί όπου ο σκηνοθέτης
πρέπει να δικαιώσει την ίντριγκά του. Πάλι τα ίδια. Κανένας αιφνιδιασμός,
καμία πρωτοτυπία, ούτε μεγάλη ανατροπή. Όλα σχεδόν προφανή και αναμενόμενα. Κι
όμως οι Γάλλοι είχαν λάβει όλες τις προφυλάξεις και είχαν φροντίσει να
καλύψουν τα νώτα τους. Ακολούθησαν τη γραμμή του «αμερικανικού ρεαλισμού»,
επέλεξαν το καλύτερο καστ (με πρώτο και άριστο τον Βενσάν Κασέλ, τον
πρωταθλητή της σύγχρονης γαλλικής οθόνης) και φρόντισαν την παραγωγή ως κόρη
οφθαλμού. E τότε; Είναι απλό. Χωρίς ομοιογένεια, κέντρο βάρους, ταυτότητα και
πρωτοτυπία, η «ομάδα» πέφτει στην… καλοντυμένη αδιαφορία. Γιατί φοβούμαι
πολύ πως και οι αμερικανόπληκτοι θα βαρεθούν και οι «κουλτουρόπληκτοι» θα
αναρωτηθούν: E και;

Ποτ πουρί θρίλερ τρόμου

Ο Ματιέ Κασοβίτς μπορεί να κέρδισε διαβατήριο για το Χόλιγουντ, έχασε όμως την
ευκαιρία να υπογράψει ένα δεύτερο, μετά τα «Πορφυρά ποτάμια», εντυπωσιακό
θρίλερ!

Είναι κανόνας. Σχεδόν εννιά στους δέκα ταλαντούχους νέους αρχίζουν την καριέρα
τους σαν… επαναστάτες αλλά στη συνέχεια καταλήγουν διεκπεραιωτές του
συστήματος. Όπως έλεγαν οι παππούδες μας: Αλίμονο σ’ εκείνον που δεν ήταν
κομμουνιστής στα νιάτα του! H κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας. Και το λέω
αυτό, γιατί στο φεστιβάλ των Κανών του 1995 ένας επιδέξιος και άτακτος
πιτσιρικάς με το όνομα Ματιέ Κασοβίτς αναστάτωσε το σύμπαν και ανάγκασε την
Επιτροπή να του υποβάλει τα σέβη της τιμώντας τον με το βραβείο σκηνοθεσίας! Ο
λόγος ήταν ένας και θρυλικός: με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, «Το
μίσος», επί μιάμιση ώρα είχε στριμώξει την ανεργία, την περιθωριοποίηση και τη
γαλλική αστυνομία στο κανναβάτσο. Τους χόρευε στο ταψί. Περασμένα μεγαλεία…

Από τότε μέχρι σήμερα μεσολάβησαν πολλά. Και πάνω απ’ όλα μεσολάβησε το
Χόλιγουντ. Το οποίο εκτίμησε δεόντως τις αρετές του τριαντάρη Γάλλου
(ιδιαιτέρως στα «Πορφυρά ποτάμια») και χωρίς δεύτερη σκέψη τού πρότεινε μια
πρώτης τάξεως μεταγραφή. Κάπως έτσι προέκυψε ένα από τα πιο χορταστικά ποτ
πουρί θρίλερ τρόμου με τον βαρύγδουπο και πιασάρικο τίτλο «Gothika». Δηλαδή,
σκοτάδι, φαντάσματα, ψυχιατρική πτέρυγα κρατουμένων, ψυχαναλυτές, φόνοι,
οράματα. Τα συνηθισμένα.

«Gothica»: H Χάλι Μπέρι σε παγίδα φαντασμάτων

Συνηθισμένο και το εμπόδιο που αντιμετώπισε ο Κασοβίτς στην ταχύτατη
αμερικανική ανέλιξή του. Δηλαδή το σενάριο. Μια νεαρή έγκλειστη (Πενέλοπε
Κρουζ), φορτωμένη με τόνους ψυχολογικών βαριδίων, «βλέπει» τον διάβολο να
καταλαμβάνει και να βιάζει το κορμί της. Μια δεύτερη (η πρωταγωνίστρια η Χάλι
Μπέρι) που έχει αναλάβει τη θεραπεία της πρώτης και που είναι παντρεμένη με το
αφεντικό της «πτέρυγας», έναν κοντό, ευτραφή και κακομούτσουνο μαύρο (!),
πέφτει στον δρόμο της πάνω σε μια γυναικεία οπτασία, χάνει τις αισθήσεις της
και την επομένη ξυπνάει έγκλειστη κι αυτή στο κελί, κατηγορούμενη για τον φόνο
του άντρα της!

Σε ανάλογες περιπτώσεις οι σεναριογράφοι και δάσκαλοι του «είδους» ακολουθούν
μια καθαρή γραμμή και στο τέλος εξηγούν το αίνιγμα είτε ως σκευωρία
(ρεαλισμός) είτε ως φαντασία (μεταφυσική). Το παράδειγμα της «6ης αίσθησης»
είναι κρυστάλλινο. Με ρεαλιστικούς, αφηγηματικούς, όρους περιγράφεται μια
εξωφρενική αλλά εντελώς αλληγορική ιστορία. Ο Σεμπάστιαν Γκουτιέρεζ, ο
άνθρωπος που εμπνεύστηκε το «Gothika» και το παρέδωσε στον Κασοβίτς για να το
βγάλει από την… τρύπα, ενέπλεξε το ρεαλιστικό με το μεταφυσικό. Λίγο από το
ένα, λίγο από το άλλο. Και τώρα – θα είπε ο Γάλλος – τι κάνουμε;

Απλό. Τα δίνουμε όλα. Και τα έδωσε. Προσπέρασε το στόρι, το οποίο του
χρησίμευσε ως πρόσχημα, έβαλε το μοτέρ στην πρίζα, σανίδωσε το γκάζι και
φουλάρισε τη μηχανή. Ευκαιρία, σου λέει, για επίδειξη σκηνοθεσίας. Αν οι
Αμερικανοί μπορούν, εγώ ακόμα καλύτερα μπορώ. Έτσι άρχισε η αναπαραγωγή όλων
των κλισέ που περιλαμβάνονται στα πιο δημοφιλή θρίλερ τρόμου. Από τον
«Εξορκιστή» μέχρι το «Ring»! Επί μιάμιση ώρα όλα στην τσίτα. Κάμερα, φωτισμοί,
μοντάζ, μουσική. Στην τσίτα και τα νεύρα του θεατή. Τα λεπτά περνούν, οι
οπτασίες μπερδεύονται, η ιστορία ανακυκλώνεται και στα μισά του δρόμου
αρχίζεις να αισθάνεσαι εξεταστής. Τώρα τι βλέπω; Ταινία ή μάθημα σκηνοθεσίας;
Ωραία, αφού είμαι βαθμολογητής, άριστα στον Γάλλο, μετεξεταστέα η ταινία!

Τι έκανε στην Κατοχή η Γαλλία

Επίδειξη αιλουροειδούς σκηνοθεσίας και από τον βετεράνο σκηνοθέτη του
καλύτερου «Σιρανό», Ζαν Πολ Ραπενό. Είπαμε, αυτή η κινηματογραφική εβδομάδα
που αρχίζει την Κυριακή του Πάσχα συμπίπτει με την Ανάσταση της Γαλλίας!

Το «Bon voyage», που ελληνικώς παραφράστηκε «Γοητευτικοί ταξιδιώτες», μοιάζει
με μικρόκοσμο της Γαλλίας στην πιο κρίσιμη στιγμή. Οι μεραρχίες του μικρού
Αδόλφου δρασκέλιζαν χωρίς εμπόδιο το κατώφλι του Παρισιού στις αρχές
καλοκαιριού του 1941. Ρε παιδιά, πού είναι οι Παριζιάνοι; A, δεν ξέρεις,
πετάχτηκαν μέχρι το μπιστρό να βάλουν κάτι στο στομάχι τους!

Ο Ραπενό, προκειμένου να χλευάσει πλαγίως την παροιμιώδη (στον πόλεμο) γαλλική
υποταγή, αναποδογυρίζει τη σειρά των πραγμάτων. Έτσι, κέντρο βάρους της
γερμανικής επέλασης είναι ένα… μπερδεμένο ερωτικό γαϊτανάκι. Με φόντο τον…
χαμό της Κατοχής και με ορίζοντα (που λένε και οι πολιτικοί) την Αντίσταση!
Καλό; Όχι, δεν είναι. Για έναν απλό λόγο: επειδή ακόμα και σήμερα προφανώς η
αλήθεια (τι έκανες στον πόλεμο Γαλλία;) εξακολουθεί να είναι ταμπού της
κοινωνίας. Δηλαδή το μπέρδεμα δεν προέκυψε από προσωπικό χιούμορ και στυλ αλλά
από υπολανθάνουσα αυτολογοκρισία.

«Γοητευτικοί ταξιδιώτες»: Ο κόσμος καίγεται αλλά οι Γάλλοι χτενίζονται

Τρεις άντρες γύρω από το φουστάνι μιας μεγαλομπεμπέκας σταρ της γαλλικής
οθόνης του ’40 (Ιζαμπέλ Ατζανί). Ο πρώτος (Ζεράρ Ντεπαρντιέ) είναι υπουργός,
δηλαδή χρεοκοπημένος. Ο δεύτερος (Πίτερ Κόγιοτ) είναι πράκτορας των Γερμανών,
δηλαδή εχθρός. Ο τρίτος είναι νέος, ρομαντικός και φυσικά στο τέλος
αντιστασιακός. Παράλληλα μ’ αυτό το ατελείωτο πηγαινέλα – όπου στο βάθος όλοι
τρέχουν ως παλαβοί, σπεύδοντας να απολαύσουν το τελευταίο λουκούλλειο γεύμα
τους (!) ενώ στο κέντρο της εικόνας οι τρεις άντρες διασταυρώνουν τις
επιθυμίες τους γύρω από τα καπελίνα και την καρδιά της σταρ – ένας γέρος
επιστήμονας που έχει ανακαλύψει το βασικό στοιχείο για τη δημιουργία μιας
ατομικής βόμβας προσπαθεί με μια χούφτα αντιστασιακούς και με μια νέα, τολμηρή
κοπελιά να το φυγαδεύσει προς την ελεύθερη Αγγλία! Εν ολίγοις, όλα μέσα. Και
γραφική λατρεία των Γάλλων για καλοπέραση και μπουλβάρ και πολεμική περιπέτεια
και ταινία εποχής και ρομάντζο.

Το τελικό αποτέλεσμα είναι ταυτόσημο μ’ εκείνο του Ματιέ Κασοβίτς στο
«Gothika». Ένας εξαιρετικά επιδέξιος σκηνοθέτης σε καταιγιστική επίδειξη
αρετών πίπτει στα πεδία των μαχών! Γίνεται; Φυσικά γίνεται. Μπορεί να είσαι το
πιο γρήγορο πιστόλι της Άγριας Δύσης, αλλά αν τα εξάσφαιρα είναι άσφαιρα τότε
καταλήγεις στα θυμαράκια. Εμείς στην Ελλάδα το λέμε και αλλιώς. Ουκ εν τω
πολλώ το ευ!

Ινδιάνοι κατατροπώνουν… Βεδουίνους

T’ άλογο, τ’ άλογο, Ομέρ Βρυώνη! Διότι με το «Hidalgo» του Τζο Τζόνστον
θυμήθηκα τα κυριακάτικα πρωινά στο «Ράδιο σίτι». Δηλαδή το Τέξας μετακομίζει
στην καρδιά της αραβικής ερήμου και η Αμερική κατατροπώνει τα καθαρόαιμα άτια
των Βεδουίνων!

Θα μου πείτε, όλα γίνονται. Συμφωνώ. Όμως άλλα γίνονται ανιδιοτελώς και άλλα
πονηρώς. Δηλαδή ένας μιγάς (διασταύρωση Ερυθρόδερμου με Αγγλοσάξονα!) καβαλάει
το ινδιάνικο άλογό του και καταλήγει στον δυσκολότερο έφιππο αγώνα που
διεξάγεται ετησίως στην Αραβία και στον οποίο παίρνουν μέρος γαλαζοαίματοι με
επίσης γαλαζοαίματα αραβικά άλογα και με τρόπαιο μερικούς τόνους χρυσού! E
και; Τα αναμενόμενα. Ο εν λόγω ατρόμητος half Σιού και half Λευκός (Βίγκο
Μόρτενσεν) διασώζει τον Αρχιβεδουίνο (Ομάρ Σαρίφ) από αιμοδιψείς Άραβες,
ερωτεύεται την κόρη του, αποκρούει τα ερωτικά και χρηματικά δέλεαρ Λευκής
αριστοκράτισσας, διανύει και τρώει με το κουτάλι άπειρα χιλιόμετρα αραβικής
ερήμου και στο τέλος, ως άλλος Μπους, κατάγει περιφανή θρίαμβο στο γήπεδο των
καθυστερημένων μουσουλμάνων. Μέγας ο Αλλάχ, βάρβαρα τα έργα του!

Αντιαλκοολική εκστρατεία

Περιπτώσεις σαν το «Aberdeen» (Αντιμέτωποι με την αλήθεια) είναι προορισμένες
να συμπληρώνουν το πρόγραμμα τοπικών φεστιβάλ επιπέδου Θεσσαλονίκης.

Νέος σκηνοθέτης (ο Χανς Πέτερ Μόλαντ), νέα ανερχόμενη κινηματογραφία (η
Νορβηγία). Δύο πλεονεκτήματα που ενδιαφέρουν τους διευθυντές φεστιβαλικών
εκδηλώσεων. A, το είδες; Έχει ενδιαφέρον. Κάπως έτσι ο Μόλαντ προκάλεσε την
περιέργεια του σπουδαίου Τέρενς Μάλικ. Το αποτέλεσμα ήταν απρόσμενο. Ο Μάλικ
εμπιστεύτηκε το σενάριό του στον άγνωστο Νορβηγό και η ταινία (η επομένη μετά
το «Aberdeen») κατέληξε στο πρόσφατο φεστιβάλ του Βερολίνου αποσπώντας
εξαιρετικές εντυπώσεις. Θα τη δούμε του χρόνου, τον «χειμώνα».

«Αντιμέτωποι με την αλήθεια»: Το αλκοόλ βλάπτει την υγεία

Μέχρι τότε ξεχάστε τα όλα. Θα σας το θέσω διαφορετικά. Πόσο μπορεί να
επηρεάσει μια ιστορία που πηγαινοέρχεται μεταξύ ενός αλκοολικού και ρέμπελου
πατρός και μιας εργασιομανούς και σκληρής θυγατέρας που για να ανταποκριθεί
στις περιστάσεις καταναλώνει μπόλικες ποσότητες κόκας; Δεν καταλάβατε; Ωραία.
Λοιπόν, η μάνα από τη Σκωτία (Σάρλοτ Ράμπλινγκ) πνέει τα λοίσθια από καρκίνο
και τηλεφωνεί στην κόρη της (Λίνα Χέντι) να της προσκομίσει στο νοσοκομείο τον
πρώην Νορβηγό άντρα της (Στέλαν Σκάρσγκαρντ) που τον έχει παρατήσει εδώ και 15
χρόνια. H κόρη, που διάγει αναρριχόμενη επαγγελματική καριέρα, τα παρατάει
όλα, φτάνει στη Νορβηγία, ανασύρει τον πατέρα της από τον βούρκο του αλκοόλ
και τον πετάει σαν άδειο σακί στο πίσω κάθισμα μιας ολόφρεσκης «Volvo». Αυτό
ήταν. H συνέχεια είναι παραλλαγή της αφετηρίας. Ο Σκάρσγκαρντ να καταβροχθίζει
άπειρες ποσότητες αλκοόλ, η κόρη να σπάει μπουκάλια, το αυτοκίνητο να τρέχει
και ο πατέρας να πίνει, να αδειάζει και να λερώνει. A, ξέχασα. Ενδιαμέσως
πέφτουν και πάνω σε νεαρό Σκωτσέζο (Ίαν Χαρτ) προκειμένου η κόρη να καταλήξει
στο κρεβάτι με αρσενικό και ο πατέρας με αχθοφόρο και βοηθό. Όσο για την
Ράμπλινγκ, εκεί, εκεί, στην εντατική. Ρεκόρ. Είναι η σταρ που πρωταγωνιστεί με
την… τηλεφωνική φωνή!

Το φαινόμενο της ασυναρτησίας

Το πατατράκ της εβδομάδας φέρει τον βαρύγδουπο τίτλο «The butterfly effect».
Το λένε «Το φαινόμενο της πεταλούδας», αλλά στην πραγματικότητα είναι ο πλήρης
ορισμός της ασυναρτησίας. Χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα!

Ένας τύπος, που στο παρελθόν έχει δει τα μύρια όσα, επιστρέφει και τα…
διορθώνει! Κρατηθείτε. H επαναφορά γίνεται την ώρα που διαβάζει τα τετράδια
του ημερολογίου του. Καταλάβατε; Διαβάζεις, επιστρέφεις, διορθώνεις, αλλάζεις
κ.ο.κ. Να διαβάσει ο T. Παπαδόπουλος τη Μαύρη Βίβλο της Κύπρου για να την
επαναφέρει στην προ του 1974 κατάσταση. Γελάτε εσείς, αλλά τέτοιου είδους
χαοτικές ασυναρτησίες είναι κοινός τόπος των πολυκινηματογραφικών
συγκροτημάτων.

Μάλιστα το εν λόγω… χάος περιέχει μια εξαιρετική σειρά μαθημάτων για μικρά
παιδιά. Όπως ας πούμε παιδεραστία, ζωοκτονία, ανθρωποκτονία και άλλα τέτοια
θεάρεστα και αγαθά. Φίλοι μου, το δηλητήριο στάζει και οι αμνοί με το στόμα
ανοιχτό συμπληρώνουν το ποπ κορν και με… αρσενικό!

Τα Oscar της εβδομάδας

Ταινίας: Καμία

Σκηνοθεσίας: H Γαλλία!

Περιπέτειας: «Κατάσκοποι»

Σταρ: Βενσάν Κασέλ (κατάσκοπος)

Άγριας ομορφιάς: Μόνικα Μπελούτσι (κατάσκοπος)

Ποτ πουρί: «Gothica»

Διαβατηρίου Χόλιγουντ: Ματιέ Κασοβίτς (Gothica)

Ιπποδρόμου: «Χιντάλγκο, καλπάζοντας στην έρημο»

Υστερίας: «Γοητευτικοί ταξιδιώτες»