MAPΩ ΔΟYKA Οι Tουρκοκρητικοί άναψαν φωτιές

Ήταν άραγε λάθος να εκδοθεί το καινούργιο μυθιστόρημα της Μάρως Δούκα «Αθώοι
και φταίχτες» (Κέδρος), το οποίο ανοίγει το κεφάλαιο των Τουρκοκρητικών, σε
μια εποχή που «παίζεται» το Κυπριακό και έχουν αναθαρρήσει οι Τουρκοκύπριοι;

Στην ένσταση αυτή που προβάλλουν μερικοί αναγνώστες των «ΝΕΩΝ», η συγγραφέας
απαντά κατ’ αρχάς ότι ποτέ δεν θα σκεπτόταν το τάιμινγκ του βιβλίου της με το
Κυπριακό, «που αφορά πρώτα απ’ όλα την ίδια την Κύπρο». Φυσικά, παραδέχεται,
οι συνειρμοί είναι αναπόφευκτοι εφόσον η ιστορία είναι ζώσα. Οι όποιες
ομοιότητες όμως είναι εξωτερικές.

«Ήταν διαφορετικές οι συγκυρίες στην Κρήτη στις αρχές του 20ού αιώνα, άλλη η
ιδιαίτερη ιστορία της Κρήτης και άλλο το ευρωπαϊκό τοπίο» υπογραμμίζει η Μάρω
Δούκα. «Το βιβλίο ισομοιράζεται μεν ανάμεσα στη χριστιανική και στη
μουσουλμανική άποψη, στο παρόν και στο παρελθόν, αλλά πέρα απ’ αυτό, ο αγώνας
των Κρητών για την ανεξαρτησία τους ούτε διακυβεύεται ούτε αμφισβητείται.
Καταδεικνύεται όμως ότι με τις προτροπές των Άγγλων και των Μεγάλων Δυνάμεων
γενικότερα, ο αγώνας αυτός βραχυκύκλωνε ορισμένες φορές και προκαλούσε
βιαιότητες που δεν ανταποκρίνονταν, πιστεύω, στο λαϊκό αίσθημα του κοινού
χριστιανού που συμβίωνε με τους μουσουλμάνους. Και εδώ νομίζω ότι αποδίδω
δικαιοσύνη».

Το «Αθώοι και φταίχτες» ακολουθεί την αισχύλεια συνταγή εκθειάζοντας τους
αγώνες των Κρητών, διά στόματος του «εχθρού» τους. Ο κεντρικός ήρωας της Δούκα
είναι μουσουλμάνος (διεθνολόγος που ζει στην Αγγλία) αλλά αντιμετωπίζει με
νηφαλιότητα και ισότιμα τις δύο κοινότητες. Θα ήταν λάθος ωστόσο το
μυθιστόρημά της να κριθεί μόνο από το ιστορικό της σχόλιο και τις ιδέες που
πραγματεύεται. Διότι το βιβλίο αυτό είναι χορταστικό και εισχωρεί βαθιά στο
σήμερα, με ήρωες που πάλλονται, δράση γεμάτη σασπένς και ολοζώντανες εικόνες.