Mεγάλος Aδελφός στο κινητό

Γυρνώντας στο σπίτι με το τρένο, έπειτα από μια βόλτα για ψώνια στο Μανχάταν
με τις φίλες της, η 15χρονη Μπρίτνι Λουτς διακατεχόταν από την αλλόκοτη
αίσθηση ότι ο πατέρας της την παρακολουθούσε. Πράγματι, θα μπορούσε να είναι
έτσι. Ο πατέρας της, Κέρι Λουτς, εφοδίασε πρόσφατα τις δύο κόρες του με κινητά
τηλέφωνα που του επιτρέπουν να βλέπει σε ηλεκτρονικό χάρτη πού βρίσκονται
οποιαδήποτε στιγμή. Νωρίτερα την ίδια ημέρα είχε παρακολουθήσει την Μπρίτνι να
μπαίνει στον Μεγάλο Κεντρικό Σταθμό. Αργότερα, καλώντας τον χάρτη στην οθόνη
του κινητού του, είδε ότι η κόρη του βρισκόταν στην περιοχή του Σόχο στο
Μανχάταν.

Δεν την παρακολουθούσε συνεχώς, ήξερε όμως ότι όταν θα επέστρεφε θα του έλεγε
μόνη της όλη την αλήθεια. Ο 46χρονος δικηγόρος K. Λουτς είναι ιδιαίτερα
προστατευτικός με τις κόρες του από τότε που η σύζυγός του πέθανε. «Ξέρουν ότι
νοιάζομαι. Και ξέρουν ότι τις παρακολουθώ», λέει.

Την παρακολούθηση επιτρέπει η εμπορική ανάπτυξη μιας τεχνολογίας επίβλεψης που
υπήρχε αλλά χρησιμοποιούνταν μόνο για την παρακολούθηση στρατιωτών και
φυλακισμένων. Τώρα την υιοθετούν γονείς και εργοδότες, άλλοτε για λόγους
ασφαλείας, άλλοτε για να βάζουν σε θέση συνεχούς απολογίας τούς
παρακολουθούμενους και άλλοτε απλώς από μια έφεση στην… κατασκοπεία.

Νομικοί επισημαίνουν ότι υπάρχει ασάφεια ως προς το ποιοι μπορούν να αποκτούν
πρόσβαση σε τέτοιου είδους ευαίσθητες πληροφορίες. Και αρκετοί χρήστες
υποστηρίζουν ότι η τεχνολογία αυτή απειλεί την αυτονομία που έως τώρα
θεωρούνταν δεδομένη. Ο μηχανισμός παρακολούθησης, λένε, φτάνει για να ελέγχει
εξονυχιστικά ακόμη και μικρής σημασίας αποφάσεις – πού θα φάει κάποιος, πότε
θα κάνει διάλειμμα, πόσο γρήγορα οδηγεί. «Συχνά κάνω τη σκέψη ότι ο πατέρας
μου γνωρίζει πού ακριβώς είμαι τη συγκεκριμένη στιγμή και πιθανόν να μην
επιδοκιμάζει τις κινήσεις μου», λέει η Μπρίτνι. «Αναρωτιέμαι τι θα συμβεί όταν
θα αρχίσω να οδηγώ».

Το σύστημα παρακολούθησης έχει αρχίσει να διαδίδεται ευρέως, καθώς πολλά
κινητά έχουν πλέον ενσωματωμένη τη σχετική τεχνολογία. Απόφαση της
ομοσπονδιακής κυβέρνησης λέει ότι, το αργότερο το 2005, τα ασύρματα δίκτυα θα
μπορούν να εντοπίζουν αυτόματα τους χρήστες που καλούν την Αστυνομία, κάτι που
σημαίνει ότι ήδη εκατομμύρια τηλέφωνα παρακολουθούν τους ιδιοκτήτες τους.
Αναλυτές θεωρούν ότι το 2005 περίπου 42 εκατ. Αμερικανοί θα κάνουν χρήση
κάποιου είδους τεχνολογίας εντοπισμού.

Πολλές εταιρείες ασύρματης τηλεφωνίας δουλεύουν ήδη το σύστημα GPS (Global
Positioning System), το οποίο λάνσαρε ο αμερικανικός στρατός τη δεκαετία του
’70. H πλέον συνήθης χρήση του συστήματος έως τώρα αφορούσε την παρακολούθηση
ποινικών που είχαν αποφυλακιστεί υπό όρους. Μάλιστα, η νέα γενιά των συσκευών
παρακολούθησης δεν περιορίζεται στα κινητά. Υπάρχουν ειδικά βραχιόλια που
κλειδώνουν στον καρπό ή και μικρά κουτιά που τοποθετούνται διακριτικά σε
αυτοκίνητα.

Πολλά ερωτήματα

«Πηγαίνουμε προς έναν κόσμο όπου η τοποθεσία στην οποία βρισκόμαστε θα
μπορεί να είναι γνωστή οποτεδήποτε από κάποιο ηλεκτρονικό μηχανισμό», λέει ο
Λάρι Σμαρ, διευθυντής στο Ινστιτούτο Τηλεπικοινωνιών και Πληροφορικής της
Καλιφόρνιας. Τα ερωτήματα είναι πολλά. Θα μπορεί η Αστυνομία να παίρνει
πληροφορίες από ιδιωτικές εταιρείες τηλεφωνίας; Θα μπορεί μια αλυσίδα καφέ να
στέλνει μήνυμα στο κινητό μας όταν περνάμε κοντά από κατάστημά της; H σχετική
τεχνολογία επιτρέπει για παράδειγμα σε έναν γονέα την εξής επιλογή: να δέχεται
ηλεκτρονική προειδοποίηση κάθε φορά που το παιδί του απομακρύνεται από το
σπίτι ή το σχολείο σε ακτίνα μεγαλύτερη, για παράδειγμα, των τετρακοσίων
μέτρων. Όπως συμβαίνει πάντοτε με την τεχνολογία, οι συνέπειές της δεν είναι
ούτε μόνο θετικές ούτε μόνο αρνητικές. Οι συγγενείς ενός ηλικιωμένου που
πάσχει π.χ από Αλτσχάιμερ αλλά είναι ακόμη ικανός να κυκλοφορεί δεν θα
καρδιοχτυπούν κάθε φορά που βγαίνει από το σπίτι, μήπως και χαθεί.

Επιμέλεια: Μανώλης Πιμπλής