Έφυγε το βάρος της… νταλίκας

Χυμώδης ταξιθεσία για το ελληνικό σινεμά. Μόνο που το «βαρύ πυροβολικό» του (Αγγελόπουλος, Βούλγαρης, Μπουλμέτης…) λείπει από την αίθουσα του «Ολύμπιον» της Θεσσαλονίκης

Να τα πάρω από την αρχή. Σάββατο πρωί οκτώμισι και με το πρώτο πλάνο της
ταινίας «Ο Χάρος βγήκε παγανιά» χτυπάει το τηλέφωνο, το σηκώνει και λέει – ο
Στάθης Ψάλτης: «Γραφείο τελετών, λέγετε». Το επόμενο πράγμα που άκουσα από
συνάδελφο, ο οποίος λόγω καθήκοντος ακολούθησε τον σκηνοθέτη στη νεκροφόρα,
ήταν «τα είπε όλα, πάμε να φύγουμε». Δεν έφυγα. Έμεινα και μπήκα! Δεν μπορεί,
κάποιος συνωμοτεί εναντίον των κριτικών και του ελληνικού κινηματογράφου. Πάμε
παρακάτω.

Ο νταλικέρης. Το παρακάτω, μόνον στα χαρτιά ήταν ελπιδοφόρο. Δηλαδή,
Περικλής Χούρσογλου και «Μάτια από νύχτα». Στα χαρτιά… μάτια και νύχτα έτσι;
Διότι στο τέλος μέτρησα περίπου τέσσερις ιστορίες. H πρώτη, όπου η περιθωριακή
Εκάβη Ντούμα γίνεται εύκολη λεία για τους κυνόδοντες των εμπόρων ναρκωτικών,
αλλά και των φιλήσυχων μικροαστών. H δεύτερη, όπου ένας «χαμένος» σαραντάρης –
πενηντάρης νταλικέρης (Γιάννης Καρατζογιάννης) ερωτεύεται μια περιπλανώμενη
και ελεύθερη θηλυκή ύπαρξη (την Ντούμα). H τρίτη, στην οποία λαμβάνει χώρα
ρομαντικό ειδύλλιο ανάμεσα στον ίδιο νταλικέρη και τη σαραντάρα – πενηντάρα
ζαχαροπλάστισσα Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη. Και η τέταρτη, όπου η ίδια μαραμένη
ζαχαροπλάστισσα πετάει από πάνω της το βάρος της νταλίκας και βρίσκει στο
πρόσωπο της Ντούμα την κόρη που δεν έκανε για να περάσει τον υπόλοιπο χρόνο
της ζωής της. Ελπίζω ο Χούρσογλου μέχρι να βγάλει την ταινία στις αίθουσες να
καταλήξει ποια εκ των τεσσάρων ιστοριών του κάνει!

Κάπως έτσι ολοκληρώθηκε η πρώτη ημέρα των προβολών και κάπως έτσι ένα Σάββατο
του Νοεμβρίου μεταλλάχθηκε σε Μεγάλο Σάββατο. H κατάσταση θύμιζε κηδεία με
νταλίκα και άρχισαν να με ζώνουν τα φίδια. Δηλαδή δεν πάμε κι εμείς – είπα από
μέσα μου – να διεκδικήσουμε μερίδιο από τα επιδόματα «βαρέων και ανθυγιεινών
επαγγελμάτων»; Βιάστηκα. Και βιάστηκα, διότι αγνόησα τον παράγοντα… Ελλάς. H
κουκίδα που άλλοτε γίνεται horror (τρόμος) και άλλοτε χώρα. Από την πανωλεθρία
στον θρίαμβο. Σε διάστημα μερικών ωρών.

Το πρώτο θετικό μήνυμα δεν ήταν ελληνικό, αλλά Κυπριακό. Και ο τίτλος
«Kalabush» δεν είναι κυπριακός, αλλά αραβικός. Meaning (που σημαίνει)…
χειροπέδες. Και αν ήμουν ελληνικό παράρτημα της πολυεθνικής Village – της
εταιρείας που έκανε την «Πολίτικη κουζίνα» – το πρώτο πράγμα που θα έκανα θα
ήταν να σχηματίσω τον αριθμό των δύο «πανούργων» Κυπρίων με τα ονόματα Άδωνις
Φλωρίδης και Θεόδωρος Νικολαΐδης και να τους έθετα το εξής απλό ερώτημα
εντελώς ωμά: «Είστε να μου πουλήσετε τα δικαιώματα για να κάνω το ριμέικ της
ταινίας σας;».

Θα μου πείτε γιατί… ριμέικ (ξαναγύρισμα); Γιατί το υλικό αυτής της τρελής,
ποιητικής και ενίοτε σουρεαλιστικής κωμωδίας είναι ακατέργαστο. Με μια σοβαρή
παραγωγή, με ξεσκόνισμα του σεναρίου και μ’ ένα πιο έμπειρο μάτι μπορεί να
μεταμορφωθεί στην πιο παρανοϊκή και ταυτόχρονα ουμανιστική κομεντί όλων των
ελληνικών εποχών. Ανώτερη – πολύ ανώτερη – από το «Bαλκανιζατέr». Είπα
«μπορεί». Λοιπόν δύο Βούλγαροι (εκ των οποίων ο ένας βιολιστής) και ένας
Σύρος, ο Μουσταφά, που έχει εκλάβει την Κύπρο ως Νάπολι, ενώνουν τη βαλκανική
μούρλια ενός Κουστουρίτσα με την παραφροσύνη τού «Ένας τρελός, τρελός, τρελός
κόσμος». Και αυθορμήτως, πράγμα που σπανίως μου συμβαίνει τελευταίως σε
ελληνική κωμωδία, γέλασα τουλάχιστον δέκα φορές (ιδιαιτέρως στις ατάκες με το
άπαικτο μείγμα βουλγαρο-κυπριακο-αγγλικών, όπως «Where are you going… ρε;»).
Αλλά και επίσης αυθορμήτως η ερμηνεία του Μάριου Ιωάννου, δηλαδή του…
Μουσταφά, με κατέλαβε εξαπίνης και μ’ έκανε να πιστέψω πως επιτέλους
ελληνόφωνοι κωμικοί αρχίζουν να παίζουν με το σώμα και τα μάτια τους. Μπράβο του.

ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Θάνος Αναστόπουλος

Μαθήματα εικαστικής και ηχητικής κομψότητας παρέδωσε με την ταινία του «Όλο το βάρος του κόσμου» ο 38χρονος Θάνος Αναστόπουλος

Ένας πρωτοεμφανιζόμενος, ηλικίας 38 ετών, με το όνομα Θάνος Αναστόπουλος
παρέδωσε μαθήματα εικαστικής και ηχητικής κομψότητας και με την ταινία του
«Όλο το βάρος του κόσμου» πέταξε από πάνω μου όλο το βάρος της μιζέριας. Έξι
πρόσωπα «εχόντων» (πώς το λένε, ευκατάστατων), που τραμπαλίζονται στα
μικρομέγαλα υπαρξιακά τους αδιέξοδα, λυτρώνονται από το «μαγικό» άγγιγμα
ισάριθμων περιθωριακών και μη προνομιούχων. Το εγχείρημα του Αναστόπουλου
είναι από τα δυσκολότερα στοιχήματα και η έκβαση της μίξης αφήγησης και
εικαστικής ποίησης κρίνεται από απειροελάχιστες ισορροπίες. Έτσι και
σκοντάψεις, σε πήρε και σε σήκωσε. Αν και δεν απέφυγε εντελώς τις
πεπονόφλουδες, η εικαστική επεξεργασία και η σπάνια για τα ελληνικά δεδομένα
«αρχιτεκτονική» του ήχου εκτινάσσουν αυτή την ταινία στο βάθρο ενός αληθινού
ευρωπαϊκού και ουμανιστικού εκσυγχρονισμού.

Είπαν…

Ευάγγελος Βενιζέλος:

«Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης είναι ένα μικρό τοπικό επαρχιακό φεστιβάλ που
αρκείται στην προβολή της εγχώριας παραγωγής και οργανώνει μία συζήτηση μεταξύ
μας χωρίς επαφή γι’ αυτά που συμβαίνουν διεθνώς; Ευτυχώς όχι. Είναι ένας
μικρομέγαλος θεσμός που ανοήτως επιχειρεί να συγκριθεί με τα Φεστιβάλ των
Καννών, Βενετίας, Βερολίνου; Ευτυχώς όχι. Είναι ένα φεστιβάλ που απευθύνεται
στους νέους σκηνοθέτες με την πρώτη ή τη δεύτερη ταινία τους. Ένα φεστιβάλ που
παρακολουθεί τα σύγχρονα ρεύματα, αλλά που δεν γυρίζει την πλάτη σε ταινίες
που συναντούν το ευρύ κοινό».

Αντώνης Κιούκας (αναπληρωτής διευθυντής του Φεστιβάλ):

«Το Φεστιβάλ δεν μένει στάσιμο, μοιάζει σαν εκείνα τα υπέροχα περιφερόμενα
τσίρκο».

INFO

Στον Μίκη Θεοδωράκη και στα 50 χρόνια της κινηματογραφικής του καριέρας θα
είναι αφιερωμένη η φετινή τελετή απονομής των Κρατικών Βραβείων Ποιότητας
Κινηματογράφου την Κυριακή (21.00) στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.