ANTIΓONH BAΛAKOΥ «Aναίρεσα πολλά και τόλμησα»

«”Φαταούλικο” μέσο η τηλεόραση! Είναι φοβερό να έχεις παίξει εκατό, εκατόν είκοσι ρόλους – ούτε ξέρω πόσοι είναι… – στο θέατρο και να σε “ανακαλύπτουν” από το “Περί ανέμων και υδάτων”… Δεν μετάνιωσα που το έκανα γιατί μου άρεσε, αλλά να σου λένε στον δρόμο: “Σας είχαμε δει στην «Γκόλφω» και σας βλέπουμε πάλι τώρα”», λέει η Αντιγόνη Βαλάκου ανάμεσα σε γέλια και οργή

Κλείνει πενήντα τέσσερα ολόκληρα χρόνια στο θέατρο! Ακαταπόνητη! Ορελί τον
χειμώνα στην «Τρελή του Σαγιό» του Κοραή Δαμάτη στο Εθνικό, έχοντας μόλις
ερμηνεύσει το κομμάτι της Μαργαρίτας Λυμπεράκη «Το μυστήριο» στο Φεστιβάλ
Μονολόγων της Πολιτιστικής Ολυμπιάδας, με ανανεωμένο το ενδιαφέρον του μεγάλου
κοινού στο πρόσωπό της από τη συμμετοχή της επί δύο χρόνια στη σειρά «Περί
ανέμων και υδάτων» του Mega, η Αντιγόνη Βαλάκου ετοιμάζεται να «επιστρέψει»
στη «Ρόουζ» – ο μονόλογος μιας Εβραίας που έχει επιζήσει του Ολοκαυτώματος,
ζει στις ΗΠΑ και μιλάει για τη ζωή της και το σκοτεινό σήμερα στο Ισραήλ και
την Παλαιστίνη κηρύσσοντας με τόλμη τη συμφιλίωση. Μια ερμηνεία, σε σκηνοθεσία
και πάλι Κοραή Δαμάτη, που σημάδεψε και την ίδια και όσους την είδαμε.

Γεννήθηκε στην Καβάλα η Αντιγόνη Βαλάκου. Από αστική οικογένεια, παιδί
χωρισμένων γονιών, δεν θέλει να πει πολλά για τα παιδικά της χρόνια – φαίνεται
να την έχουν πληγώσει. «Δεν είχα τόσο την αίσθηση της οικογένειας. H μητέρα
μου δούλευε, μεγάλωσα κυρίως με συγγενείς…».

Στα δεκατέσσερα θα «κατεβεί» στην Αθήνα. H απόφαση είναι δική της: «Ήθελα να
γίνω ηθοποιός. “Θεατρίνα”. Ποτέ δεν κατάλαβα το γιατί – ποια ήταν τα
ερεθίσματα… Ίσως ο κινηματογράφος που έβλεπα…». Πηγαίνει στο Γυμνάσιο και
παράλληλα φοιτά στη Δραματική Σχολή του Βασίλη Ρώτα. Το 1949 κάνει το
ντεμπούτο της στο «Νυφιάτικο τραγούδι» του Νότη Περγιάλη. Πατέρας της στο
έργο, ο Αιμίλιος Βεάκης. «Ήταν τύχη μοναδική. Ένα παιδί στο ξεκίνημά του να
έχει το προνόμιο να βρεθεί πλάι σε έναν τέτοιο γίγαντα. Σίγουρα δεν είχα
απόλυτη συνείδηση του γεγονότος τότε…».

Λευκό παντελόνι, ένα κίτρινο πουκάμισο ριχτό πάνω της, μικροκαμωμένη,
ευκίνητη, μαλλιά κομμένα κοντά, τα γαλάζια μάτια της λαμπερά… Την παρατηρώ:
διατηρεί ακέραιη τη νεανικότητά της.

Λίγο αργότερα έρχεται το Εθνικό και ο Αλέξης Σολομός που της εμπιστεύεται την
Περντίτα στο «Χειμωνιάτικο παραμύθι» του Σαίξπηρ. Ο Δημήτρης Ροντήρης που
αναλαμβάνει, στο μεταξύ, τις τύχες του Εθνικού την κρατάει και της δίνει
μεγάλες ευκαιρίες. Το ’56, ο Κώστας Μουσούρης τής προσφέρει μια ακόμα
μεγαλύτερη: Άννα Φρανκ στο «Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ». Ένας θρίαμβος! H
παράσταση παίζεται δύο σεζόν – μέγα γεγονός για εκείνη την εποχή – και η
Αντιγόνη Βαλάκου, που ήδη ο ανερχόμενος τότε κινηματογράφος έχει αρχίσει να
την κάνει ευρύτερα γνωστή, αναγνωρίζεται ως πρωταγωνίστρια. Το 1958 θα κάνει
τον πρώτο της θίασο.

Δυσκολίες, ανταγωνισμούς, μικρότητες, υπονομεύσεις συναντήσατε τότε, στα
πρώτα σας βήματα;

«Ήταν και πιο έντονα αυτά τα φαινόμενα τότε απ’ ό,τι σήμερα. Γιατί ο χώρος
ήταν πιο “στενός”. Δεν υπήρχαν πολλά περιθώρια. Το να “επιβιώσεις” ήθελε
αγώνα. Οι άνθρωποι που είχαν τη θέση τους την υπερασπίζονταν. Πρώτα απ’ όλα
δεν δείχνανε εύκολα τα μυστικά τους στο νέο. Αλλά άμυνα ήταν, όχι μιζέρια».

Το ’72 ο Σπύρος Ευαγγελάτος εισέρχεται στην Επίδαυρο με το Εθνικό και με την
«Ηλέκτρα» του Σοφοκλή. Στον επώνυμο ρόλο η Αντιγόνη Βαλάκου, η «απόλυτη
ενζενί» ώς τότε. Απόφαση τουλάχιστον τολμηρή. H ερμηνεία της είναι ένας
σταθμός. «Μια ρήξη ήταν πάνω απ’ όλα. Με τον χώρο που είχε μια άρνηση να με
δει σε ένα άλλο είδος, αλλά με τον εαυτό μου κυρίως. Τα εκφραστικά μου μέσα
δεν συνιστούσαν ό,τι καλύτερο για την τραγωδία. Και μάλιστα για την τότε
νοοτροπία. Αναίρεσα πολλά και τόλμησα. Πιστεύω πάνω απ’ όλα στη δύναμη ψυχής.
Που μπορεί να καλύψει “αποστάσεις”».

Τελικά, όμως, η αδύναμη ενζενί που σας νομίζαμε, κ. Βαλάκου, επιβίωσε και
ως ηθοποιός και ως πρωταγωνίστρια και ως άνθρωπος. Άρα κρύβατε και κρύβετε
δυνάμεις…

Γελάει. «Έτσι φαίνεται… Και πάντα, ξέρετε, μόνη έπαιρνα τις αποφάσεις μου».

«Με παραφύλαγε η Ρόουζ…»

«Αυτός ο ρόλος, η Ρόουζ, ήρθε και με βρήκε. Με ξάφνιασε, με γοήτευσε και με
τρόμαξε. Δεν ήταν καθόλου εύκολο… Ένας μονόλογος θηριώδης – δύο ώρες στη
σκηνή. Αλλά είναι μια μοναδική προσωπικότητα αυτή η γυναίκα… Εκτός από το
ταλέντο, το χάρισμα της επιβίωσης που έχει, προχωράει και σε μια κριτική στα
γεγονότα που σφράγισαν τον 20ό αιώνα. Ο συγγραφέας, ο Μάρτιν Σέρμαν, αν και
Εβραίος παίρνει μια τόσο αντικειμενική στάση στα πράγματα… Από την άλλη, η
γλώσσα του είναι εντελώς σύγχρονη και το χιούμορ του μέσα σ’ αυτό το τραγικό
“οδοιπορικό” είναι σωστικό – το απογειώνει.

Θέλω να σας εξομολογηθώ και κάτι. Τη Ρόουζ δεν την “ξαναπαίζω”. Τη συνεχίζω.
Γιατί δεν με άφησε ποτέ. Με παραφύλαγε, με καταδίωκε… Ένας από τους λόγους
που κάνω την παράσταση πάλι είναι για να την “ξορκίσω”. Στην αρχή με είχε
κατακυριεύσει – δεν μπορούσα να δω τίποτα άλλο. Στη συνέχεια έκανα κόπο για να
την “απομονώσω”. Ξυπνούσα το πρωί και μου έρχονταν φράσεις της Ρόουζ, έπεφτα
το βράδυ να κοιμηθώ, το ίδιο… Ήθελε να “ζήσει”. Για μένα, φέτος, είναι ένα
πείραμα: έχει τόση δύναμη “ζωής”; Θα το δούμε.

Το βλέπω τώρα το κείμενο και σκέφτομαι: “Θεέ μου, πώς μπορεί ο λόγος αυτός, ο
καταιγιστικός, να έχει τόση αλήθεια, τόση ζωντάνια;”. Και επιπλέον, δυστυχώς,
το έργο, με τον πόλεμο που συνεχίζεται, είναι πιο επίκαιρο απ’ ό,τι πριν από
δύο χρόνια, όταν το πρωτόπαιξα».