Η μαγειρική ως χόμπι και ως δουλεία

Ο Μιχάλης Μητρούσης και η Ρουμπίνη Βασιλακοπούλου στις «Επικίνδυνες μαγειρικές»

Ο Ανδρέας Στάικος είναι μια ιδιότυπη περίπτωση μέσα στη σημαντικότατη ομάδα
των 15 περίπου δρώντων δραματουργών μας. Ιδιότυπη και στη θεματική που
επιλέγει κάθε φορά αλλά κυρίως στη φόρμα που καλλιεργεί. Θητεύοντας στα χρόνια
της μύησής του στο θέατρο στη Γαλλική Σχολή, συνέπεσε η Γαλλία να προσπαθεί να
ξεπεράσει τα αδιέξοδα που δημιούργησε ο κορεσμός και η υπερκατανάλωση του
λεγόμενου Θεάτρου του Παραλόγου. Εξάλλου Μπέκετ και Ιονέσκο δεν γεννιούνται
από τη μια ώρα στην άλλη. Έτσι, όπως γίνεται συχνά, άρχισε η επιστροφή σε
παλιότερες φόρμες και, κατά τα μεταμοντέρνα αιτήματα, στις πιο εξεζητημένες ή
ανεκμετάλλευτες.

Ο Στάικος παραβρέθηκε στην αναστήλωση του Μαριβό και γενικά του θεάτρου
Μπαρόκ και Ροκοκό. Κεντρικό μοτίβο αυτής της δραματουργίας ο αιώνιος έρωτας
αλλά κοιταγμένος από λοξές γωνίες, μέσα από κάτοπτρα, μέσα από πρίσματα και
παραμορφωτικούς φακούς. Ο Στάικος έπιασε το μήνυμα και αντί να γίνει ένας
οπαδός, πρωτοπόρησε στη γλώσσα μας και στο παρθένο έδαφος μιας τέτοιας
θεματικής, αφού η Ελλάδα, λόγω ιστορικών συνθηκών, δεν αφομοίωσε, ούτε
χρειάστηκε άλλωστε, αυτές τις φόρμες και τα συμφραζόμενα ιδεολογήματά τους,
την ειρωνεία, την ανατροπή, τον κυνισμό, την κρυπτικότητα και τη μετωνυμία.

Ο Στάικος με το πρόσφατο μυθιστόρημά του «Επικίνδυνες μαγειρικές», που
πολυμεταφράστηκε σύντομα (σε 14 γλώσσες) και μια θεατρική του διασκευή
παίχτηκε στην Κομεντί Φρανσέζ παραπέμποντας ευθέως στις «Επικίνδυνες σχέσεις»
του Λακλό (που έχει μεταφράσει εξαίσια) έγραψε, διασκευάζοντάς το για την
ελληνική σκηνή, ένα έξοχο ερωτικό παιχνίδι, πάνω στο αιώνιο ερωτικό τρίγωνο
(μία γυναίκα, δύο άντρες) ταυτίζοντας την ερωτική βουλιμία με τη γαστριμαργική
με τρόπο ειρωνικό, ερεθιστικό, ανατρεπτικό αλλά συνάμα και γοητευτικό. Στο
θαυμάσιο αυτό κείμενο η μαγειρική, οι συνταγές υποκαθιστούν όλη την
παραδοσιακή διαδικασία της ερωτικής και σεξουαλικής στρατηγικής: προσέγγιση,
φλερτ, αγγίγματα, θωπείες, συνεύρεση, οργασμός, χαλάρωση. Ακόμα ο Στάικος με
βαθιά γνώση των δυο απολαύσεων γνωρίζει τις κλιμακώσεις και τις δοσολογίες που
έρωτας και φαγητό φτάνουν στον κορεσμό, στη ναυτία, στους ιλίγγους και στην
απέχθεια πρώην προσφιλών φαγητών και εράσμιων σωμάτων.

Στο θέατρο «Χυτήριο» μια ευλογημένη συμπαραγωγή του θεάτρου αυτού με το
ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, η νέα άλλά ώριμη πλέον σκηνοθέτις Αθανασία Καραγιαννοπούλου
έστησε μια ευφρόσυνη παράσταση με πεντακάθαρη μέθοδο, χωρίς συμβολισμούς και
νοηματοδοτήσεις. Γρήγοροι ρυθμοί, καταιγιστικοί, απότομες αλλαγές διαθέσεων,
από σκηνή σε σκηνή. Μια και ο Στάικος σοφά ακολουθεί τη σκηνική δομή ενός
κλασικού μπουλβάρ μετατοπίζοντας τη δράση από το διααμέρισμα του συζύγου στο
ενδιαίτημα του εραστή. Μάγειροι βεβαίως είναι οι δύο άντρες που, όπως
συμβαίνει στον έρωτα, πρέπει να εξάψουν την όρεξη, την προσοχή και να
δημιουργήσουν την επιθυμία στο θηλυκό να απολαύσει τα εδέσματά τους. Η ερωτική
στρατηγική μετατρέπεται σε γαστριμαργική άμιλλα και εν συνεχεία σε
ανταγωνισμό, αντιπαλότητα, μονομαχία, σύρραξη…

Η Καραγιαννοπούλου μέσα στο λιτό αλλά σημαίνον αφαιρετικά σκηνικό του Βέττα
και με τα κοστούμια της Σιούπη, με τον σοφό φωτισμό του Αλέκου Αναστασίου
καθοδήγησε τους τρεις ταλαντούχους ηθοποιούς σε μια «βουλιμική» υποκριτική.
Προσωπικά θα προτιμούσα μια παράσταση αρκούντως βουλεβαρδίρικη, σαλονίστικη,
όπου το τυπικό να ανατρέπεται από το σκανδαλώδες, εύρημα του Στάικου αλλά περί
ορέξεως…

Η Ρουμπίνη Βασιλακοπούλου είναι μια δαιμόνια ηθοποιός, γεμάτη ζωική
ενέργεια, ερεθιστική και ικανή να παίξει και την ερωτική πείνα και τη χόρταση
και τον κορεσμό. Έπλασε μια Νανά νευρώδη, γοητευτική, σατανική και τυραννική
διαπλέοντας ανάμεσα σε σάλτσες, τσιγαρίσματα, γέμισες και χωνευτικά. Ο
Μητρούσης ηθοποιός κλόουν και ταυτόχρονα ουσιώδης στις σχηματοποιήσεις του
έδωσε ένα πορτρέτο όπου ο μάγειρος, ο ζογκλέρ και ο «εραστής» δανείζονται ο
ένας τη μέθοδο του άλλου.

Ο Χριστόδουλος Στυλιανού λιτότερος αλλά προβάλλοντας τον ερωτικό πανικό,
οδηγήθηκε με σπουδαία τακτική σε μια σκηνική διαθεσιμότητα θαυμάσιας σκηνικής αποτελεσματικότητας.

INFO

«Επικίνδυνες μαγειρικές» στο θέατρο «Χυτήριο», Ιερά Οδός 44, τηλ. 210-3412.333.

Η Φαίδρα Δρούκα, η Βιβή Κόκκα, η Βασιλική Ανδρίτσου και ο Σπύρος Περδίου στην «Ωραία θυμωμένη»

Στο «Τρένο στο Ρουφ» η Τατιάνα Λύγαρη συνεχίζει με πείσμα, γούστο, φαντασία
και εφευρετικότητα την εκμετάλλευση της αισθητικής ενός ποιητικού, γοητευτικού
χώρου, όπως είναι ένα βαγόνι του Εξπρές Οριάν. Φέτος είχε στη διάθεσή της ένα
πανέξυπνο κείμενο της Λένας Διβάνη. Οι αναγνώστες των «ΝΕΩΝ» έρχονται τακτικά
σε επαφή με τα σαββατιάτικα ανατρεπτικά, ειρωνικά και ευρηματικά κείμενα της
Διβάνη που κατορθώνει να ισορροπεί στο τεντωμένο σκοινί, που ενώνει την
πανεπιστημιακή σοβαρότητα (δεν αναφέρομαι, βεβαίως, και στη διάχυτη σε άλλους
σοβαροφάνεια του κολάρου και του κορσέ) με τη λογοτεχνία και το δοκίμιο.

Στην πρώτη της θεατρική έξοδο η Διβάνη κατόρθωσε κάτι σπάνιο, τουλάχιστον στον
τόπο μας: να δημιουργήσει ζωντανό, ευθύβολο, σωματοποιημένο θέατρο με υλικό
δοκιμιακό. Η επιστήμων νομικός Διβάνη έχει εντρυφήσει σε θέματα όπως η θέση
της γυναίκας μέσα στη νεοελληνική κοινωνία, έχει ασχοληθεί με την αποκάλυψη
των μηχανισμών που η ανδροκρατούμενη δομή κατασκευάζει το βολικό για κείνη
γυναικείο μοντέλο. Μια σειρά από αίτια πολιτικά, της παράδοσης, οικονομικά,
θρησκευτικά, ψυχολογικά και άλλα συντελούν στη συγκρότηση ενός λόγου στο
εποικοδόμημα αρσενικού περί θήλεος.

Το έργο της Διβάνη «Η ωραία θυμωμένη» είναι μια ευφρόσυνη, ευφυέστατη,
αποκαλυπτική μελέτη – εικόνα των γνωστών και μη εξαιρετέων μοντέλων δίπλα μας.
Ο αυταρχικός πατέρας, η συμβιβασμένη, υποταγμένη μητέρα, ο φαλλοκράτης
εραστής, η εξεγερμένη έφηβη, η κοκέτα γυναίκα, η ευνουχισμένη σύζυγος κ.λπ.

Το κείμενο ως θεατρικό ερέθισμα είναι πρωτότυπο μεν, ασυνήθιστο δε. Σκηνές
σχεδόν επιθεωρησιακές, στιγμιότυπα, σχόλιο μέσα στη δράση, δοκιμιακός
προβληματισμός ανάλαφρα γραμμένος, χωρίς περισπούδαστο ύφος αλλά καίριος με
ένδυμα θεαρικού μονοπράκτου. Αν σώνει και καλά πρέπει να βρει κανείς στην
ιστορία του θεάτρου αναγωγή σε γνωστά προηγούμενα ο νους θα πήγαινε στα
νούμερα του Καρλ Βάλεντιν, στο γερμανικό καμπαρέ του Μεσοπολέμου ή στην έξοχη
πύκνωση του θέματος στο γνωστό νούμερο της «Ελεύθερης Σκηνής» η «Άννα
Παναγιωταρά».

Η Τατιάνα Λύγαρη σκηνοθέτησε το κείμενο της Διβάνη με ευστροφία, με
γρήγορους ρυθμούς, με υποκριτικό οίστρο που στηρίχτηκε στις ικανότητες των
τεσσάρων ηθοποιών που είχε στη διάθεσή της, μέσα στον λιτό χώρο που εκόσμησε η
Λέα Κιούση και με τα θαυμάσια κοστούμια της Λελούδα. Ο Μηνάς Αλεξιάδης
αξιοποίησε με γούστο τους στίχους του Δαβαράκη και έγραψε θαυμάσια μουσικά
σχόλια-τραγούδια και η Ζούκα, στον μικρό χώρο, κίνησε τους ηθοποιούς σε
χορευτικό μέτρο.

Η έμπειρη Βιβή Κόκκα λάμπει με χιούμορ και ευφρόσυνη σκηνική διάθεση. Η Φαίδρα
Δρούκα αναδεικνύεται ταλαντούχα σουμπρέτα. Ο Σπύρος Περδίου έχει προσόντα και
σκηνική παρουσία που «γράφει». Η Βασιλική Ανδρίτσου είναι ένα δαιμόνιο
υποκριτικό ταλέντο γεμάτο υγεία, ειρωνεία, ανοιχτότητα και έξοχα μουσικά και
κινησιολογικά προσόντα. Θα λάμψει.

INFO

«Η ωραία θυμωμένη» στο θέατρο «Το τρένο στο Ρουφ», Κωνσταντινουπόλεως, μεταξύ
Ιεράς Οδού και γέφυρας Χαμοστέρνας, τηλ. 210-5298.922.