ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΑΤΙΕΣ Οι Πρέσπες

Ο λόγος στους αναγνώστες. Ο Μανώλης Τσουκαλάς, Ρόδων 27, Νέα Κηφισιά,
γράφει: «Πόσο θα ήθελα να ήμουν στην τιμητική σου στις Πρέσπες. Σου το
χρωστούσα γι’ αυτά που μου χάρισες όλα αυτά τα χρόνια. Που με έκανες να κλάψω,
να χαρώ, να τραγουδήσω και να χορέψω. Όμως η άπονη ζωή με έχει πετάξει εδώ και
τέσσερα χρόνια στου δρόμου την άκρη. Άνεργος στην πιο κρίσιμη ηλικία, λίγο
πριν από τη σύνταξη. Δεν παραπονιέμαι όμως, έχω μάθει από φτώχεια.

Μέσα μου πάντα πίστευα πως… θα φέξει και για μας, το δάκρυ θα στεγνώσει –
γλυκό θαν’ το ψωμί, σαν λείψουν οι καημοί… Και να, από τις 11 του
Αυγούστου…κάπου χαράζει… Έκλεισα τα 58 και έκανα τα χαρτιά μου για τη
σύνταξη. Τα πρώτα μου ένσημα τα κόλλησα στα 17 μου σαν επικουρικός
φορτοεκφορτωτής στο Ηράκλειο Κρήτης. Που σημαίνει τσουβάλι όλη μέρα με
λιπάσματα, τσιμέντα, απίρια και ξυλεία. Και να σε ψήνει το λιοπύρι και η πλάτη
να καίγεται από τη φαγούρα. Σκληρά χρόνια, φτώχειας και καταπίεσης. Έτσι, όταν
πρωτάκουσα την “Άπονη ζωή”, έκλαψα. Τραγούδι δυνατό και στιβαρό, που σε λίγες
γραμμές μού είπε πράγματα που με αφορούσαν. Όπως πριν μου είχε πει ο Τσιτσάνης
με τις “Φάμπρικες” και το “Φτώχεια που με κουρέλιασες με νύχια ματωμένα” και ο
σπαρακτικός Χατζηχρήστος με τη “Ρημαγμένη ζωή” και το “Φτώχεια καταραμένη”, ο
Μίκης με τη “Δραπετσώνα”, ο μέγας Καζαντζίδης με τα τραγούδια για τη
φτωχολογιά και αργότερα ο Άκης Πάνου με το “Άσε με ζωή”, “Η ζωή μου όλη”.

Θα μου πεις, εντάξει ρε φίλε, εμένα τι με νοιάζει.

Στα λέω, γιατί θύμωσα πολύ όταν είδα τους πολιτικούς και τους άλλους
φουκαράδες να τραγουδάνε χασκογελώντας, για τη ζωή που τους αδίκησε και τους
πέταξε στου δρόμου την άκρη. Τι να τους πεις. Τους λες τώρα ένα τραγούδι του
Άκη Πάνου, που λέει… για έλα κάθησε με μας να δεις πώς την περνάμε – σε τι
κανάλι πέσαμε και τι κουπί τραβάμε..;;; Ένιωσα σαν να μου έκλεψαν κάτι δικό
μου. Ένα τραγούδι, που όταν πίνω το κρασί μου και το ακούω, το τραγουδάω με
κλειστά τα μάτια. Όπως όταν πρωτάκουσα – εργένης τότε – το “Τι έχει και κλαίει
το παιδί” – το πρώτο με τον Μπιθικώτση – και εγώ να τα έχω χαλάσει με την
κοπέλα μου, έβγαλα μια κραυγή και βάρεσα τη μπουνιά μου στο τζάμι, στο
παραθύρι το κλειστό.

Κάτι παρόμοιο είχα νιώσει πέρυσι, όταν με δανεικά πήγα για πρώτη φορά στο
Μέγαρο Μουσικής να παρακολουθήσω το Αφιέρωμα στον Τσιτσάνη με τον Νταλάρα, τον
Ανδρεάτο και την Τσαλιγοπούλου. Αλησμόνητη βραδιά τραγουδιστικά, παρά τα
ηλίθια σκηνικά και τις μπούρδες που έλεγε μια ηθοποιός. Εκεί λοιπόν ήταν όλη η
λεγόμενη καλή κοινωνία της Αθήνας. Τι υπουργοί, τι βιομήχανοι, τραπεζίτες και
εφοπλιστές. Τι μεγαλοδημοσιογράφοι, τι κυράδες με τουαλέτες. Και να σκεφτείς,
πως για να βρω εισιτήριο να μη σου πω τι φίλησα. Και θα ‘μουν έξω εγώ, που
ζυμώθηκα με τον Τσιτσάνη και μέσα οι… να μην πω ποιοι».

Απάντηση: Εγώ παρακάλεσα τους πολιτικούς – όλων των παρατάξεων – να
τραγουδήσουν μαζί μου την «Άπονη ζωή» και τη «Φτωχολογιά», επειδή είναι τα
πρώτα τραγούδια που έγραψα (με τον Ξαρχάκο). Αλλά ποιος σας είπε ότι αυτά τα
τραγούδια δεν πρέπει να τα λένε υπουργοί και βουλευτές; Θα τους τα
απαγορεύσουμε; Θα απαγορεύσουμε στους πολιτικούς να τραγουδούν τη «Δραπετσώνα»
του Μίκη, το «Αλήτη μ’ είπες μια βραδιά» ή το «Φτώχεια κι αν έχεις θύματα»;
Στο κάτω κάτω, όλοι αυτοί οι άνθρωποι, με τούτα τα τραγούδια μεγάλωσαν, αυτά
τα τραγούδια αγάπησαν. Μόνο οι άνεργοι έχουν δικαίωμα να τραγουδούν το «Η ζωή
μου όλη είναι μια θυσία»; Διαφωνώ πλήρως.