Η μεγάλη κατρακύλα

Η παγκόσμια κρίση της δισκογραφικής αγοράς συνεχίζεται και οι δυσοίωνες
προβλέψεις για το μέλλον του κλάδου δεν αποτυπώνονται μόνο στην κατηφόρα των
πωλήσεων, αλλά και στην αργοπορία της δισκογραφίας να ανταποκριθεί στις
προκλήσεις του Ίντερνετ. Τελευταίες έρευνες της Nielsen SoundScan έδειξαν ότι
η πτώση του cd φέτος (μέχρι τις 3 Αυγούστου) ανήλθε, σε παγκόσμιο επίπεδο, στο
12,8%, σε μια ήδη πεσμένη αγορά, που κυρίως τα τελευταία τρία χρόνια οδεύει
από το κακό στο χειρότερο. Την περίοδο 2000-2001 το αντίστοιχο νούμερο ήταν
10% και η πτώση σε όλους τους φορείς του ήχου 5%. Η Ελλάδα, ακολουθώντας και
αυτή τις διεθνείς εξελίξεις, είχε μέσα στο 2001 μείωση 13% σε τεμάχια και
17,7% σε εισπράξεις. Ενώ στο πρώτο εξάμηνο του 2002 η πτώση συνεχίστηκε με
άλλο ένα 14,9% επιπλέον.

Φέτος, λοιπόν, ο… χορός των καταραμένων (πωλήσεων) καλά κρατεί. Ακόμη και
χώρες αποδεδειγμένα δυνατές, που είχαν μείνει αλώβητες από την κρίση, όπως η
Βρετανία για παράδειγμα, συγκαταλέγονται και αυτές στον κατάλογο των
πληγέντων: το 15,4% μείον, σε σχέση με την περυσινή χρονιά, κάνει τους
ειδικούς της Βρετανικής Δισκογραφικής Βιομηχανίας να ομολογήσουν ότι το μέλλον
τους διαγράφεται σκοτεινό. Και εκεί…

Οι τελευταίες μετρήσεις μάλιστα έδειξαν ότι η μείωση των πωλήσεων αφορά όλους
τους φορείς του ήχου εκτός από τα 45άρια βινυλίου (!), που σημείωσαν αύξηση
14%. Εκεί δε που σημειώθηκε πραγματική πανωλεθρία, ήταν στο MiniDisc που
καταβαραθρώθηκε με μείωση 76% σε σχέση με πέρυσι.

Η εξάπλωση των εγγραφόμενων cd (cd-r), το «κατέβασμα» μουσικής στο
Ίντερνετ και το οργανωμένο εμπόριο πειρατικών cd είναι οι τρεις βασικές
αιτίες, που σπρώχνουν τη δισκογραφία να βρει λύση. Τον Ιούνιο τρεις από τους
πέντε τιτάνες της δισκογραφικής βιομηχανίας – Universal, Sony και Warner Music
– ανακοίνωσαν ότι θα δώσουν προς πώληση στο Internet χιλιάδες κομμάτια έναντι
του μειωμένου (για τα αμερικανικά δεδομένα) ποσού των 99 σεντ το καθένα. Αν
αυτό συμβεί, θα έχει επιτευχθεί το πρώτο σοβαρό βήμα των εταιρειών να
χρησιμοποιήσουν το δίκτυο ως κανάλι διανομής και να αντιμετωπίσουν κατά
πρόσωπο προγράμματα ανταλλαγής δεδομένων, όπως το Kazaa και το Morpheus (που
ανέλαβαν, μαζί με άλλα, τον ρόλο του Napster).

Ωστόσο, στην εφαρμογή το σχέδιο σκοντάφτει: Δεν είναι μόνο το σοκ από την
επιβεβλημένη προσαρμογή στη νέα ιντερνετική πραγματικότητα, δεν είναι μόνο που
οι πρωτοπόροι διευθυντές που τόλμησαν να εφαρμόσουν νέες μεθόδους,
υποστηρίζοντας το Internet, απεπέμφθησαν σαν κακοί μαθητές (λόγω αμφίβολων
αποτελεσμάτων)- ο Μπομπ Πίτμαν από την AOL Time Warner, o Τόμας Μίντελχοφ από
την Bertelsmann και ο Ζαν Μαρί Μεσιέ από την Vivendi – είναι και οι
διαδικαστικές μέθοδοι που βρίσκουν δεκάδες εμπόδια. Τι θα γίνει ας πούμε με
τους μεγάλους διανομείς μουσικής, που μέχρι τώρα μεσολαβούσαν μεταξύ εταιρειών
και καταστημάτων λιανικής πώλησης κρατώντας για τον εαυτό τους ένα 10 με 15%
επί των εισπράξεων; Εάν η πώληση μέσω δικτύου εξαφανίσει (ή μειώσει τραγικά)
το φυσικό προϊόν, σημαίνει ότι είναι και οι ίδιοι στη λίστα των «μελλοθανάτων».

Οι 18άρηδες γυρίζουν την πλάτη

Ένα ακόμη πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσει ο δισκογραφικός χώρος είναι
η απομάκρυνση (και ενίοτε η εχθρική στάση) του κοινού, κυρίως στην κρίσιμη
ηλικιακή ομάδα 18 +/-, που έζησε από κοντά την ιστορία του Napster. Μπορεί οι
νίκες της παντοδύναμης RIAA (Ένωση Δισκογραφικών Εταιρειών Αμερικής) στα
δικαστήρια να την απάλλαξαν (προσωρινά) από τον πρώτο μεγάλο «εχθρό»
(Napster), για μια μερίδα όμως νεαρών μουσικόφιλων ήταν σαν κήρυξη πολέμου
εναντίον εκείνων που τόλμησαν να θίξουν τα κεκτημένα της.

Αντιδράσεις

Επί τέσσερις ημέρες, από τις 26 Ιουλίου, εκατοντάδες χρήστες μπλόκαραν την
ηλεκτρονική διεύθυνση της RIAA, για να διαλαλήσουν την αντίθεσή τους στον νόμο
που ψήφισε πρόσφατα το αμερικανικό Κοινοβούλιο, ο οποίος δίνει το πράσινο φως
σε κινηματογραφικές και δισκογραφικές εταιρείες να διεισδύουν αυτοβούλως στα
κομπιούτερ πελατών τους που υποπτεύονται ότι ανταλλάσσουν μουσική ή ταινίες.
Οι μάχες, όπως διαπιστώνετε, πρέπει να δοθούν σε δύο επίπεδα, για να δει η
δισκογραφία άσπρη μέρα: Γιατί, καλές οι νίκες στα δικαστήρια και το
Κοινοβούλιο, αλλά τους πελάτες ποιος θα τους φέρει πίσω;