«Σκύψτε, σκύψτε επιπλέον»

«ΤΑ ΝΕΑ» επιλέγουν κάθε Δευτέρα θέματα από περιοδικές εκδόσεις ποικίλου ενδιαφέροντος

Τριακόσιες είκοσι σελίδες αποτελούν το 19ο τεύχος του πλέον έγκυρου περιοδικού
για την ποιητική τέχνη, που εκδίδει η «Νεφέλη» και διευθύνει ο Χάρης
Βλαβιανός. Έλληνες και ξένοι ποιητές, δοκιμιογράφοι και κριτικοί, συνεισφέρουν
σ’ αυτόν τον τόμο – απόκτημα.

Επειδή και μόνο η σημείωση των περιεχομένων θα κάλυπτε τον χώρο, θα ήθελα να
σταθώ σε μερικά από τα εξαίρετα «σημεία ποιητικής», στους στοχαστικούς
αφορισμούς του Ρενέ Σαρ (1907-1988) που μετέφρασε ο Χάρης Ε. Ράπτης από τη
συλλογή «διά την ποίηση». Αποσπώ αυθαίρετα:

Ο ποιητής συνιστά: «Σκύψτε, σκύψτε επιπλέον». Δε βγαίνει πάντοτε αβλαβής απ’
τη σελίδα του, μα σαν τον πένητα ξέρει να επωφελείται από την αιωνιότητα μιας
ελιάς.

Σε κάθε κατάρρευση των τεκμηρίων ο ποιητής αποκρίνεται με μια ριπή μέλλοντος.

Το ποίημα είναι ο εκπληρωμένος έρωτας της επιθυμίας που παρέμεινε επιθυμία.

Ποιητές, τέκνα του κώδωνος κινδύνου

Ένας ποιητής οφείλει ν’ αφήνει ίχνη στο πέρασμά του, όχι αποδείξεις. Μοναχά τα
ίχνη φέρνουν όνειρα.

Μάγος της ανασφάλειας, ο ποιητής δεν έχει παρά θετές ικανοποιήσεις. Στάχτη
πάντα ατελεσφόρητη.

Είμαι ο ποιητής, κομιστής στερεμένου πηγαδιού που τα βάθη σου, ω αγάπη μου, το
προμηθεύουν.

Η εμπειρία που η ζωή διαψεύδει, αυτή που ο ποιητής προτιμά.

Στο κέντρο της ποιήσεως, ένας εναντιολόγος σε περιμένει. Είναι ο κυρίαρχός
σου. Αγωνίσου έντιμα εναντίον του.

Στην ποίηση, γίνομαι σημαίνει συμφιλιώνω. Ο ποιητής δε λέγει την αλήθεια, τη
βιώνει· και βιώνοντάς τη, γίνεται ψευδολόγος. Παράδοξο των Μουσών: ακριβολογία
του ποιήματος.

Ο ποιητής διακρίνεται για την ποσότητα των ασήμαντων σελίδων που δεν γράφει.
Έχει όλες τις οδούς της επιλήσμονος ζωής για να διακινεί τις ελεήμονες
μετριότητές του και να φτύνει το στάγδην αίμα που δεν τον πεθαίνει.

Να ‘μαστε πάλι μόνοι αντιμέτωποι, ω Ποίηση. Η επιστροφή σου σημαίνει ότι θα
πρέπει για μια ακόμη αφορά να αναμετρηθώ μαζί σου, με την νεανική σου
εχθρότητα, με την ήσυχη δίψα σου για χώρο, και να κρατήσω πανέτοιμο για τη
χαρά σου αυτό το εξισορροπητικό άγνωστο που εγώ διαθέτω.

Στο περιοδικό δημοσιεύονται ακόμα μεταξύ άλλων: Μακροσκελής σύνθεση του
Ευγένιου Αρανίτση και ποιήματα του Τάσου Δενέγρη, της Δήμητρας Κωτούλα, της
Μαρίας Τοπάλη, του Τάκη Βαρβιτσιώτη, της Μαρίας Λαμπαδαρίδου-Πόθου, της
Κλεοπάτρας Λυμπέρη, του Βασίλη Αμανατίδη, του Πάνου Καπετανάκη, του Στρατή
Ανδρεάδη, του Σωτήρη Σελαβή.

«ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ»

Σχέση φιλολογίας και λογοτεχνίας

Είχαμε επισημάνει και πριν από λίγο καιρό πως είναι προτιμότερα τα αφιερώματα
λογοτεχνικών περιοδικών σε «θέματα» παρά σε «πρόσωπα». Κι αυτό διότι
παρατηρούμε – με λίγες εξαιρέσεις – ότι τα αφιερώματα πλέον σε πρόσωπα,
ελάχιστα προσθέτουν στη γνώση της ζωής και του έργου του «τιμωμένου».

Εξόχως ενδιαφέρον, λοιπόν, το θέμα που παρουσιάζει στις περισσότερες σελίδες
του «ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ». Η σχέση φιλολογίας και λογοτεχνίας. Στην αρχή του εκδοτικού
σημειώματος αιτιολογείται η επιλογή:

«Η αρχική μας σκέψη σχετικά με το αφιέρωμα αφορούσε την εξέταση του δίπολου
κριτική και λογοτεχνία. Καταλήξαμε, όμως, στην απόφαση να στραφούμε σε μια
ευρύτερη περιοχή που αφορούσε τη σχέση φιλολογίας και λογοτεχνίας. Η αλλαγή
πλεύσης είχε έναν προφανή λόγο: οι δεσμοί των δύο τελευταίων τομέων είναι
περισσότερο ιστορικοί και δυναμικοί, δεδομένης της κοινής τους πορείας μέχρις
ενός ορισμένου σημείου (ας μην ξεχνάμε ότι οι πρώτοι φιλόλογοι ήσαν και
συγγραφείς) και του ζωντανού “διχασμού” τους αργότερα. Αυτή η σχέση/σύγκρουση
διαρκεί μέχρι σήμερα σε ένα ενδιαφέρον γραμματολογικά και αισθητικά πλαίσιο
αλληλεπιδράσεων και αποκλίσεων».

Σημειώνοντας ότι η πλειοψηφία των άρθρων ασχολείται με τη «σχέση» στο πεδίο
της διδακτικής, να παραθέσω τα ονόματα των αρθρογράφων: Στ. Αλεξίου, Έλσα
Ανδριανού, Ευρ. Γαραντούδης, Κ. Γεωργουσόπουλος, Φ. Κακριδής, Αγγ. Καστρινάκη,
Ν. Κοκκινάκη, Βασ. Λαμπρόπουλος, Μαριλίζα Μητσού, Απ. Μπενάτσης, Ερ. Μωραΐτης,
Νικ. Παρίσης, Τ. Ρούσσος, Αλόη Σιδέρη, Κ. Στεργιόπουλος, Μ. Φραγκόπουλος, Άννα
Φραγκουδάκη.

Το αφιέρωμα κλείνει με συζήτηση του Τάσου Γουδέλη και του Δημήτρη Καλοκύρη.

«ΓΡΑΦΗ»

«Ζεν» από τα Σκόπια

Ποιήματα και πεζά Ελλήνων και ξένων συγγραφέων αποτελούν το σώμα του
περιοδικού που εκδίδει κάθε τρίμηνο ο Πολιτιστικός Οργανισμός του Δήμου
Λάρισας. Στις τελευταίες σελίδες σχόλια, βιβλιοπαρουσιάσεις και κριτικές.

Ποιήματα δημοσιεύουν: ο Ορέστης Αλεξάκης (τέσσερα), ο Σπύρος Κατσίμης (ένα)
και ο Στέλιος Λουκάς (ένα). Από τους ξένους ποιητές να σημειώσω τα τέσσερα
ποιήματα του Σκοπιανού Μίσο Ζίφκοφσκι σε μετάφραση του διευθυντή της «γραφής»
Κώστα Λάνταβου.

Επειδή δεν έχουμε συχνά τη δυνατότητα να διαβάσουμε ποίηση από τη γειτονική
χώρα, παραθέτω ένα ποίημα του Ζίφκοφσκι με τον τίτλο «ζεν»:

«Όταν είσαι γαλάζιος, μεταμορφώσου σε ουρανό/ Όταν είσαι μυρωδάτο λουλούδι,
άπλωσε πάνω σου όλη τη μυρουδιά / Αν ονειρεύεσαι, ονειρέψου βαθιά / Κι όταν
είσαι ερωτευμένος, γίνε ένα με την αγάπη σου. / Όταν είσαι παιδί, μην το
ξεχνάς σ’ όλη σου τη ζωή / Όταν τρως μεταμορφώσου σε γεύση / Αν είσαι
ευτυχισμένος, ας το μάθουν όλοι / Κι όταν λυπημένος είσαι, ας το μάθουν όλοι.
/ Δασκαλέ μου, συγχώρα με / Μόνο το τελευταίο μάθημα έμαθα απ’ έξω / Όταν
πεθάνω / θα φύγω για πάντα».

«ΙΑΜΒΟΣ»

Τεύχος 1ο

Νέο περιοδικό «λόγου και τέχνης» που «θα προσπαθήσει ν’ αποτελέσει έναν ακόμα
κρίκο στη σύγχρονη πολιτιστική πραγματικότητα».

Στο πρώτο τεύχος λοιπόν, μεταξύ άλλων, δημοσιεύεται αφιέρωμα στην Κωστούλα
Μητροπούλου με μικρό εργοβιογραφικό σημείωμα, σύντομη συζήτηση με τη συγγραφέα
και διήγημα της ίδιας με τίτλο «Αυτός ο άνθρωπος ήτανε σοφός».

Στο ίδιο τεύχος, κείμενα για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, τον Βίκτωρα Ουγκώ,
τον Νίκο Καββαδία.

Το περιοδικό προγραμματίζει να κινηθεί στον χώρο της έρευνας των καλλιτεχνικών
τάσεων, του βιβλίου, του θέατρου, της μουσικής, της λαογραφίας, της
ζωγραφικής, της φιλοσοφίας κ.λπ.

Ας περιμένουμε.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

* «ΠΟΙΗΣΗ»: Στρατηγού Δαγκλή 136, Αθήνα – 11145. Τηλ.: 010.3607.744

* «ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ»: Δ. Αιγινήτου 34, Αθήνα – 11528. Τηλ.: 010.7245.553

* «ΓΡΑΦΗ»: Ρούσβελτ 59, Λάρισα 0410.621.203

* «ΙΑΜΒΟΣ»: Αριστείδου 10-12, Αθήνα – 10559. Τηλ. 010.5058.455