Κόπηκαν οι συγγραφείς!

Οι βαθμολογητές (που διόρθωσαν εφέτος γραπτά με το ίδιο θέμα) δεν γνώριζαν από
πού προέρχονταν τα γραπτά, αν τα έγραψαν μαθητές, φοιτητές ή δημοσιογράφοι.
Και δύσκολα θα μπορούσαν να φανταστούν ότι υπήρξαν συγγραφείς που δέχθηκαν να
μπουν σε αυτή τη δοκιμασία.

Κι όμως. Ιδού η έκπληξη. Η Έρση Σωτηροπούλου, με πρόσφατο Κρατικό
Βραβείο Μυθιστορήματος, βαθμολογήθηκε στην κλίμακα του 50 με 2 (!) από τον ένα
βαθμολογητή και με 22 από τον άλλο. Ο Σωτήρης Δημητρίου, (Βραβείο Διηγήματος
του περιοδικού «Διαβάζω»), πήρε 15 και 23. Ο Χρήστος Χωμενίδης πήρε 8 και 20
(στα 50, πάντα). Και η Σοφία Νικολαΐδου, αναγνωρισμένη διηγηματογράφος της
νέας γενιάς από τη Θεσσαλονίκη πήρε 0 (!) και 18. Ο ένας από τους δύο
βαθμολογητές ήταν πολύ «αυστηρός» και έβαλε από 0 μέχρι 15. Ο πιο «επιεικής» –
τα ονόματά τους είναι στη διάθεση της εφημερίδας – έβαλε από 18 μέχρι 23 στα
50.

Η Σοφία Νικολαΐδου πήρε τον χειρότερο βαθμό και από τους δύο
βαθμολογητές. Αλλά ούτε ο Σωτήρης Δημητρίου, που εισέπραξε την καλύτερη,
μπόρεσε να πάρει τη βάση. Και είναι ο μόνος του οποίου το γραπτό δεν
χρειάζεται… αναβαθμολόγηση, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες – που
επιβάλλουν αναβαθμολόγηση όταν η διαφορά βαθμών ανάμεσα στις δύο βαθμολογίες
υπερβαίνει τις 3 μονάδες στην κλίμακα του 20. Εν τέλει λοιπόν, δεν πρόκειται
καθόλου για αστείο. Κρινόμενο εκ του αποτελέσματος – όπως συχνά συμβαίνει σε
αμφιλεγόμενα παίγνια – το εγχείρημα αποδείχθηκε αποκαλυπτικό. Οι παρατηρήσεις
των διορθωτών στο περιθώριο των γραπτών – όπως μπορεί κανείς να δει και στις
επόμενες σελίδες – δεν αφορούν μόνο στη δομή και στο αν βρίσκονται εντός του
πλαισίου του θέματος τα κείμενα, αλλά ελέγχουν και την ποιότητά τους στον
τομέα του λεξιλογίου, της ενότητας επιχειρημάτων, της πειστικότητας της
επιχειρηματολογίας, της σύνδεσης των νοημάτων.

Είναι φανερό ότι ένας ολόκληρος κόσμος χωρίζει την Έκθεση, όχι από τη
λογοτεχνία (διότι οι συγγραφείς δεν παρέδωσαν «λογοτεχνικά» κείμενα), αλλά από
τον τρόπο έκφρασης ενός σκεπτόμενου ενηλίκου. Το κρίσιμο, ίσως, μέγεθος είναι
το ποσοστό ελευθερίας που έχει ο μαθητής. Διότι είναι υποχρεωμένος να κινηθεί
σε πολύ αυστηρά πλαίσια συμπεριφοράς, τόσο ως προς το λεξιλόγιο και τη δομή
όσο και ως προς το περιεχόμενο. Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Στο
πλαίσιο της εκπαίδευσης, δεν μπορούν να γίνουν δεκτές «αιρετικές» απόψεις. Οι
βαθμολογητές δέχθηκαν με αξιοπρέπεια την ευθεία κριτική, στο ίδιο το
εκπαιδευτικό σύστημα και τα αδιέξοδά του, αλλά δεν θα μπορούσαν ποτέ να
βαθμολογήσουν θετικά απόψεις που βάζουν μπουρλότο στα θεμέλιά του.Οι
συγγραφείς επωφελούμενοι από το πρώτο σκέλος του θέματος, που μιλά για την
καλλιέργεια της κριτικής ικανότητας του εφήβου (και αφήνοντας, τουλάχιστον εκ
πρώτης όψεως, απ’ έξω τη σχέση της κριτικής ικανότητας με την κοινωνία της
πληροφορίας) εξαπέλυσαν μια πρωτοφανή επίθεση στο ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα
κατηγορώντας το για παρεμπόδιση της ανάπτυξης της κριτικής ικανότητας των παιδιών.

Το θέμα

«Το σχολείο σας οργανώνει μια συνάντηση μαθητών – εκπροσώπων των σχολικών
μονάδων της περιοχής σας. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης αυτής να παρουσιάσετε μια
εισήγηση σχετικά με την αναγκαιότητα της κριτικής ικανότητας του εφήβου και
τους τρόπους με τους οποίους μπορεί αυτή να καλλιεργηθεί στη σύγχρονη κοινωνία
της πληροφορίας».

Οι «εκθέσεις» των

τεσσάρων συγγραφέων

και οι «βαθμολογίες»
τους

στις σελίδες 22 – 23