|
|
|
Η Λούλα Αναγνωστάκη, την εποχή της «Πόλης»
|
Η Λούλα Αναγνωστάκη ολοκλήρωσε ένα έργο, που «δούλευε» στο μυαλό της από
καιρό. Το έμαθε ο Λευτέρης Βογιατζής και ζήτησε να το ανεβάσει. Όταν πρωτοείδε
έργο της – ήταν η εποχή της «Πόλης» – μαγεύτηκε. Αγάπησε την τέχνη της, τα
πρόσωπά της, τις λεπτές αποχρώσεις και τις αντιστίξεις, την ανάμεικτη με
χιούμορ δραματικότητά τους – πρόσωπα εύθραυστα αλλά και με αφάνταστη
σκληρότητα. Λοιπόν, συμφώνησαν. Ο Βογιατζής θα ανεβάσει το καινούργιο έργο της
Αναγνωστάκη. Αυτή η απλή είδηση έχει τη σημασία μιας αληθινής στιγμής για το
ελληνικό θέατρο.
«Από παλιά υπήρχε μια σφοδρή επιθυμία από μέρους μου, ν’ ανεβάσω έργο
της Λούλας Αναγνωστάκη. Τώρα αυτή η επιθυμία μπορεί να πραγματοποιηθεί. Έχω
ανεβάσει έργα Διαλεγμένου, Κεχαΐδη – Χαβιαρά. Μέσα απ’ αυτά τα έργα, που είδα
με τα δικά μου μάτια, μπόρεσα να επικοινωνήσω μαζί τους. Η σπαραχτική ευγένεια
του Διαλεγμένου. Η “τρέλα” του Κεχαΐδη. Μέσα απ’ αυτά είδα κάτι και για τον
εαυτό μου. Ξαφνικά, έρχεται να προστεθεί η Αναγνωστάκη. Ένα άπιαστο όνειρό
μου, από τότε που έβγαινα σαν μεθυσμένος από την “Πόλη” της, στο “Υπόγειο” του
Κουν. Και κοίτα πώς τα φέρνει η ζωή. Το παιδί εκείνης της εποχής, ν’ ανεβάζει
τώρα έργο εκείνης της συγγραφέως. Όταν είσαι σε μια ηλικία νεαρή και έχεις
συγκινηθεί πολύ, μπορεί να νομίζεις πως όλα είναι πιο έντονα, ακατόρθωτα.
Αργότερα, όλα της τα έργα με συνεπήραν, και η επιθυμία μου να συνεργαστώ μαζί
της, μου είχε γίνει έμμονη ιδέα».
«Σ’ εσάς που με ακούτε», ο τίτλος. «Παρμένος από μια φράση του έργου.
Μια φράση που ακούγεται απρόβλεπτα, από ένα πρόσωπο, σε μια στιγμή που δεν
περιμένεις. Όταν όμως ακούγεται, αισθάνεσαι πως είναι αυτό ακριβώς, που χωρίς
να το έχεις συνειδητοποιήσει περίμενες να πει το πρόσωπο αυτό. Είναι μια
επιτομή των προηγούμενων έργων της. Σαν να τα περιλαμβάνει όλα. Πηγαίνει όμως
πολύ πιο πέρα. Πιο πέρα κι από τον “Ουρανό κατακόκκινο” (παίχτηκε το 1998 στο
Εθνικό θέατρο), που ήταν ήδη ένα πολύ ακραίο κείμενο και θα το έλεγα
ανατρεπτικό. Εδώ υπάρχει μια τεράστια ωριμότητα.
Τα θέματά της, η αρχετυπική οικογένεια, η σημερινή, άναρχη ελληνική
πραγματικότητα, οι ανεκπλήρωτοι έρωτες, ο θάνατος που είναι πάντα αιφνίδιος,
αποκτούν τώρα μιαν αναπάντεχη καθαρότητα, σαν να θέλουν να αποτυπωθούν
οριστικά. Σαν να ξεκαθαρίζουν κάποιοι λογαριασμοί με τους εαυτούς τους, με
τους τρίτους, με τον κόσμο όλο. Και όλα αυτά, χωρίς τα πρόσωπα να χάνουν
τίποτα από το μυστήριό τους και το ελκυστικό διφορούμενο των συμπεριφορών τους
– το γνωστό κλίμα μέσα στο οποίο κινήθηκαν πάντα τα πρόσωπα της Αναγνωστάκη».
Συμπλοκή διαλόγων και μονολόγων
|
Λευτέρης Βογιατζής: «Από τότε που είδα την “Πόλη” στο “Υπόγειο” του Κουν, μαγεύτηκα και μου είχε γίνει έμμονη ιδέα να συνεργαστώ με την Λούλα Αναγνωστάκη». Και τώρα ετοιμάζεται να ανεβάσει το νέο της έργο «Σ’ εσάς που με ακούτε»
|
Η δράση δεν διαδραματίζεται στην Ελλάδα, αλλά στο Βερολίνο. Ο Λευτέρης
Βογιατζής πιστεύει πως ο χώρος δεν είναι τυχαίος. «Τι συμβαίνει αυτήν τη
στιγμή στην Ευρώπη, την χωρισμένη σε πλούσιους και φτωχούς, όπου όλες οι αξίες
έχουν αρχίσει να περνάνε σε μια άλλη διάσταση, μια έξαρση παγκοσμιοποίησης,
και έναν τρόπο που συνενώνει τον πλούτο και δημιουργεί την φτώχεια;».
Εννέα πρόσωπα συναντιούνται σ’ έναν χρόνο σημερινό. «Έλληνες όλοι, πλην δύο.
Οι περισσότεροι νέοι. Στενοί δεσμοί τούς συνδέουν φιλίας, έρωτα, αλλά και
αίματος. Η συνάντησή τους γίνεται σ’ έναν κλειστό βερολινέζικο χώρο, ένα παλιό
σπίτι. Μιλάνε με τον εαυτό τους. Μιλάνε έντονα μεταξύ τους. Αγωνίζονται να
μιλήσουν με τον κόσμο. Ή σωπαίνουν επιθετικά.
Διάλογοι και μονόλογοι συμπλέκονται ωστόσο μεταξύ τους, και είναι σαν να
καταλήγουν όλοι μαζί σ’ έναν τεράστιο μονόλογο. Έξω φαίνεται να
διαδραματίζεται μια άλλη πραγματικότητα. Αυτοί οι δύο χώροι, σαν να έχουν μια
άμεση σχέση μεταξύ τους. Σαν και οι δύο να είναι το ίδιο αβάσταχτοι. Όλα τα
πρόσωπα είναι ήρωες αληθινοί, με πολλές πλευρές, οι οποίες δεν κατατίθενται με
εύκολο τρόπο. Έχουν ένα συγκινησιακό εκτόπισμα πολύ μεγάλο. Το διφορούμενο της
ύπαρξής τους έχει εγκατασταθεί για τα καλά εδώ. Υπάρχει αυτό το πολυπρισματικό
στοιχείο. Σαν να μην ξέρουν τον ίδιο τους τον εαυτό. Γιατί αν ξέραμε να
εκτιμήσουμε τον εαυτό μας πραγματικά, θα ξέραμε πως περιέχει χιλιάδες πλευρές.
Σ’ αυτή την αναζήτηση του απόλυτου υπάρχει μια αίσθηση φωτός».
Πολυπρόσωπος θίασος
Ο Λευτέρης Βογιατζής τώρα μπαίνει στον γοητευτικό κόσμο της Λούλας
Αναγνωστάκη. Γι’ αυτό και δυσκολεύεται να μιλήσει συγκεκριμένα. «Θα μπορούσα
πολύ πιο εύκολα να πω πολλά για το έργο της, αν δεν το ανέβαζα. Είναι ακόμα
νωρίς. Όλα όσα μαθαίνουμε για ένα έργο, μας τα αποκαλύπτουν όχι μόνο το
κείμενο, αλλά και η δουλειά που οδηγεί σε μια παράσταση».
Επιστρέφοντας τον χειμώνα στο δικό του θέατρο, της Οδού Κυκλάδων, ο Λευτέρης
Βογιατζής ετοιμάζει τη διανομή. Θα ξανασυνεργαστεί με ηθοποιούς σαν τη Ρένη
Πιττακή, τη Μαρία Κεχαγιόγλου, τον Νίκο Κουρή, τον Χρήστο Λούλη και για πρώτη
φορά με τη Μαρία Πρωτόπαπα, τον Γιάννη Τσορτέκη, την σκηνογράφο Ελένη
Μανωλοπούλου. Έναν μικρό ρόλο έδωσε στον εαυτό του. «Στους σημαντικούς
συγγραφείς δεν υπάρχουν μικροί ρόλοι. Στο καινούργιο έργο της Αναγνωστάκη δεν
υπάρχει ένας ρόλος εντελώς κατάλληλος για μένα. Δεν θα μπορούσα όμως να μην
παίξω, όταν πρόκειται για ένα έργο της Λούλας, που θ’ ανεβάσω εγώ».
