|
|
Τα γάντια της είναι νούμερο 6, τα δικά του 8,5. Αυτό όμως μάλλον δεν
δικαιολογεί την… απορία «τι θέλει αυτή εδώ;» που μπορεί να διακρίνει
κανείς στον τρόπο που την κοιτάζει. Είναι η απορία που εκδηλώνεται στα
βλέμματα αρκετών γιατρών όταν, ακόμη και σήμερα, βλέπουν μια γυναίκα να
μπαίνει στο χειρουργείο και καταλαβαίνουν πως δεν πρόκειται ούτε για
νοσηλεύτρια ούτε για αναισθησιολόγο!
Η χειρουργική είναι μία από τις ιατρικές ειδικότητες που εξακολουθεί να
ανδροκρατείται. Και φαίνεται πως είναι αρκετοί αυτοί που πιστεύουν ακόμη ότι,
εκτός από το νούμερο στα γάντια που φοράνε πριν μπουν στο χειρουργείο,
υπάρχουν και άλλες διαφορές ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες χειρουργούς.
Από τους 4.155 χειρουργούς που καταγράφει σήμερα ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών,
μόνον οι 456 είναι γυναίκες. Σε ειδικότητες, μάλιστα, όπως η νευροχειρουργική
ή η αγγειοχειρουργική, οι γυναίκες δεν συμπληρώνουν σε αριθμό ούτε τα δάκτυλα
του ενός χεριού.
Χειρουργός θώρακος
Το ίδιο συμβαίνει και με την ειδικότητα της Καλλιόπης Αθανασιάδη. Την επέλεξε
σε μια εποχή «που ακόμα και η γενική χειρουργική ήταν σπάνια για τις
γυναίκες». Σήμερα είναι μία από τις τρεις χειρουργούς θώρακος της Αθήνας.
Γύρω στο 1990, η κ. Αθανασιάδη ξεκίνησε την ειδικότητα της Θωρακοχειρουργικής.
Θυμάται ακόμη τον πρώτο της διευθυντή να τη ρωτάει «γιατί δεν κάνετε
Αναισθησιολογία;». Και δεν θα ξεχάσει ποτέ εκείνα τα ψιλά γράμματα που είδε
τυπωμένα στο κάτω μέρος της αίτησης για ειδικότητα στην Αγγλία του 1993: «Καλό
είναι οι γυναίκες να μην προτιμούν τη Θωρακοχειρουργική…».
Τριπλή προσπάθεια
«Για να επιβιώσει μια γυναίκα σε αυτό τον τομέα χρειάζεται να καταβάλει τριπλή
προσπάθεια. Κάτι που δεν ισχύει μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στις περισσότερες
ευρωπαϊκές χώρες. Δύσκολα γίνεται αποδεκτή η επιστημονική σου άποψη και ακόμη
πιο δύσκολα ακούς το “μπράβο”. Γι’ αυτό και το κυριότερο προσόν που πρέπει να
έχει μια γυναίκα πριν μπει στη Θωρακοχειρουργική είναι η διάθεση να παλέψει»,
λέει η κ. Αθανασιάδη, συνεργάτις του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Νικαίας και
μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Θωρακοχειρουργικής Ένωσης.
Στα χρόνια της ειδικότητας στάθηκε πάνω από πολλά χειρουργικά τραπέζια. Και
κάθε φορά που ο επικεφαλής παρατηρούσε ότι εκείνη δεν κρατούσε καλά το
άγκιστρο, η απάντηση ήταν η ίδια: «Μα, εγώ δεν φιλοδοξώ να κρατάω άγκιστρο,
αλλά να χειρουργώ».
«Προχώρα»
|
Η Καλλιόπη Αθανασιάδη είναι μια από τις τρεις χειρουργούς θώρακος της Αθήνας. Όπως λέει η ίδια «πρέπει να προσπαθήσεις τριπλά για να επιβιώσεις σε αυτόν το χώρο»
|
Δεν θυμάται το πρώτο της χειρουργείο, μετά την ειδικότητα. Θυμάται όμως εκείνη
την πρώτη φορά, όταν ο διευθυντής της τής είπε «προχώρα, εγώ δεν πλένομαι».
«Χειρουργούσα με έναν ειδικευόμενο. Αρνήθηκα να του παραχωρήσω τη θωρακοτομή,
γιατί το θεώρησα τιμή μου που ο διευθυντής μού εμπιστεύθηκε τον ασθενή του».
Οι θωρακοτομές της, άλλωστε, εκείνες των 6,5 εκατοστών που δεν ταλαιπωρούν
τον ασθενή είναι μικρότερες και πιο ακριβείς από πολλών συναδέλφων της.
Και η Ευγενία Στυλιανέση επέλεξε μια ιατρική ειδικότητα που μονοπωλείται από
τους άνδρες τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Πέρασε έναν
ολόκληρο χρόνο κρατώντας το πόδι του ασθενούς μέσα στο χειρουργείο. Δεν ήταν
λίγες οι φορές που στους διαδρόμους του νοσοκομείου την πέρασαν για φοιτήτρια
της Ιατρικής…
Χειρουργός ορθοπεδικός
|
«Η δουλειά αυτή πρέπει να σε τρέφει. Αλλιώς, δεν τη συνεχίζεις», λέει η Ευγενία Στυλιανέση μοναδική ορθοπεδικός που ασχολείται με τη χειρουργική της σπονδυλικής στήλης
|
Χρειάστηκε να προσπαθήσει διπλά για να καταξιωθεί ανάμεσα στους άνδρες
συναδέλφους της. Σήμερα είναι η μοναδική στη χώρα μας χειρουργός ορθοπεδικός
που ασχολείται με τη χειρουργική της σπονδυλικής στήλης. Και αν ο χρόνος
γύριζε πίσω, εκείνη πάλι θα επέλεγε την Ορθοπεδική Χειρουργική.
Είναι μία από τους ιατρούς της Α’ Ορθοπεδικής Χειρουργικής Κλινικής του
Πανεπιστημίου Αθηνών και εργάζεται στο Νοσοκομείο ΚΑΤ. Στα πρώτα χρόνια της
ειδικότητας, ήταν η μόνη γυναίκα «μέσα σε μια ανδροκρατούμενη κλινική». Σήμερα
είναι η αρχαιότερη ειδικευόμενη, εκπονεί διδακτορική διατριβή στην έδρα
Αντοχής Υλικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, με θέμα τη σπονδυλική
στήλη, ενώ ανήκει και στην επιστημονική επιτροπή έκδοσης ορθοπεδικής
εφημερίδας.
Διπλή μάχη
Γνωρίζει από πρώτο χέρι πως «μια γυναίκα πρέπει να δώσει διπλή μάχη για να
γίνει αποδεκτή ως χειρουργός. Οι γυναίκες χειρουργοί αντιμετωπίζονται συχνά με
καχυποψία. Όχι όμως από τους ασθενείς, αλλά κυρίως από τους άνδρες
συναδέλφους. Τον σεβασμό δεν σου τον χαρίζει κανείς. Τον κερδίζεις με τον
τρόπο που αντιμετωπίζεις τόσο τους συναδέλφους όσο και τους ασθενείς»,
τονίζει. Και προσθέτει ότι «υπάρχουν, βέβαια, και οι εξαιρέσεις. Άνδρες
συνάδελφοι, πολλές φορές και ανώτεροί σου, που σου δείχνουν εμπιστοσύνη από
την πρώτη στιγμή. Θα ευγνωμονώ πάντα τον καθηγητή Ορθοπεδικής του
Πανεπιστημίου Αθηνών και δάσκαλό μου κ. Γ. Σάπκα για την εμπιστοσύνη που μου
έδειξε στα χρόνια της ειδικότητας, μεταδίδοντάς μου μεγάλο μέρος από τη
χειρουργική τεχνική και εμπειρία του στον τομέα της σπονδυλικής στήλης».
Η Ευγενία Στυλιανέση βλέπει καθημερινά δεκάδες ασθενείς και η δουλειά της δεν
υστερεί σε τίποτα, σε σχέση με αυτή των ανδρών συναδέλφων της. Το πιθανότερο
είναι πως υπάρχουν ακόμη αρκετοί συνάδελφοί της που πιστεύουν πως σε αυτή την
ειδικότητα δεν είναι εύκολο να τα καταφέρει μια γυναίκα. Πως μια γυναίκα
παραείναι ευαίσθητη για να αντιμετωπίσει τα περιστατικά που συνήθως
αντιμετωπίζει ένας χειρουργός ορθοπεδικός. Πως δεν είναι το ίδιο εύκολο για
μια γυναίκα να μπει στο χειρουργείο στις 8.00 το πρωί και να βγει ύστερα από
12 ολόκληρες ώρες.
Αντέχει
«Μπορεί για κάποιους η ειδικότητα αυτή να φαίνεται πολύ σκληρή για μια
γυναίκα. Το να παραλάβεις έναν ασθενή και με το “καλημέρα” να πρέπει να τον
εισάγεις αμέσως στο χειρουργείο και να τον ακρωτηριάσεις για να του σώσεις τη
ζωή, μπορεί κάποιοι να το θεωρούν αδιανόητο για την ευαίσθητη φύση μιας
γυναίκας. Ξεχνούν όμως ότι μια γυναίκα διαθέτει από τη φύση της μεγαλύτερη
ψυχική δύναμη. Αντέχει στον πόνο περισσότερο από τους άνδρες και είναι
περισσότερο υπεύθυνη».
Η χειρουργός, βέβαια, έχει δει αρκετές γυναίκες, αλλά και άνδρες, να αλλάζουν
ειδικότητα. «Η δουλειά αυτή πρέπει να σε τρέφει. Διαφορετικά δεν μπορείς να
συνεχίσεις να την κάνεις. Πριν ακόμα ξεκινήσεις την ειδικότητα πρέπει να
πάρεις απόφαση πως δεν υπάρχει ωράριο, γιατί δεν μπορείς να αφήσεις τον ασθενή
και να φύγεις. Ολόκληρη η ζωή σου πλέκεται γύρω από αυτήν τη δουλειά».
