Θερμοκρασιακές διαφορές που φθάνουν ακόμα και τους 10 βαθμούς παρουσίασαν
οι ελληνικές θάλασσες τον μήνα Ιούλιο. Οι άνεμοι, η μεταφορά νερού από τα
μεγαλύτερα βάθη στην επιφάνεια και τα θαλάσσια ρεύματα αποτέλεσαν τις
κυριότερες αιτίες γι’ αυτές τις διαφορές. Όσοι όμως κολύμπησαν σε παγωμένα
νερά, κολύμπησαν τελικά και σε πιο καθαρά.
|
|
Τα παραπάνω συμπεράσματα βγήκαν από σχετικές μετρήσεις που πραγματοποιεί αυτό
το καλοκαίρι το Εθνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών στο πλαίσιο του ερευνητικού
προγράμματος «Ποσειδών». «Στην ανοιχτή θάλασσα του Αιγαίου μπορούμε να
συναντήσουμε μεγάλες διαφορές θερμοκρασίας, φέτος το καλοκαίρι», εξηγεί ο κ.
Κώστας Νίττης, φυσικός ωκεανογράφος-ερευνητής του ΕΚΘΕ. Το Κέντρο προχώρησε
για πρώτη φορά στην έκδοση ενός χάρτη που παρουσιάζει τις τυπικές επιφανειακές
θερμοκρασίες στις ελληνικές θάλασσες τον μήνα Ιούλιο.
Όπως φαίνεται από αυτόν τον χάρτη, οι κεντρικές και ανατολικές περιοχές είναι
αρκετούς βαθμούς ψυχρότερες από τις δυτικές. «Οι ελληνικές θάλασσες
παρουσιάζουν πολύ έντονα φαινόμενα θερμοκρασιακών διαφοροποιήσεων. Η κυριότερη
αιτία γι’ αυτές είναι τα ισχυρά μελτέμια, που πνέουν συνήθως όλο το καλοκαίρι,
σχηματίζοντας ένα τόξο ανέμων πάνω από το Αιγαίο, και προκαλούν ένα φαινόμενο
που ονομάζεται “ανάβλυση” (upwelling)», εξηγεί ο ερευνητής. «Αυτό σημαίνει τη
μεταφορά νερού από μεγαλύτερα βάθη προς την επιφάνεια της θάλασσας. Επειδή στα
μεγαλύτερα βάθη το νερό της θάλασσας είναι πιο κρύο, μια και ζεσταίνεται
λιγότερο από τον ήλιο, αναβλύζοντας προς την επιφάνεια ρίχνει τη θερμοκρασία
αρκετούς βαθμούς. Ταυτόχρονα, όμως, βοηθάει και στην ανανέωση των νερών. Αυτό
σημαίνει ότι, παρά το όχι ευχάριστο αίσθημα του κρύου που προκαλεί το
φαινόμενο αυτό, συνήθως κολυμπάμε σε πιο καθαρά νερά. Όπως φαίνεται και στον
χάρτη, φαινόμενα ανάβλυσης έχουμε και στη νοτιο-δυτική Κρήτη».
«Τα μελτέμια δημιουργούνται εξαιτίας δύο φαινομένων: των χαμηλών ατμοσφαιρικών
πιέσεων στην περιοχή της Τουρκίας και του Ιράκ και των υψηλών πιέσεων στα
Βαλκάνια», συμπληρώνει ο κ. Νίττης. «Τα μελτέμια επηρεάζονται και από το
πέρασμα ψυχρών μετώπων από την περιοχή των Βαλκανίων και τη συνοδεύουσα αυτά
ροή ψυχρού αέρα. Αυτός ο αέρας προκαλεί και το φαινόμενο της ανάβλυσης».
Ανάλογα φαινόμενα παρατηρούνται στο βόρειο Ιόνιο, ιδιαίτερα στην περιοχή της
Κέρκυρας, καθώς και στον Κορινθιακό Κόλπο.
Δεν είναι όμως μόνο τα μελτέμια που προκαλούν τις διαφορές στη θερμοκρασία της
επιφάνειας της θάλασσας. «Η θερμοκρασία επηρεάζεται και από τις μετεωρολογικές
συνθήκες. Ο φετινός Ιούλιος υπήρξε ζεστός, με υψηλές θερμοκρασίες. Τα θαλάσσια
ρεύματα που μεταφέρουν θερμές ή ψυχρές θαλάσσιες μάζες παίζουν επίσης τον δικό
τους ρόλο. Σε ορισμένες παράκτιες περιοχές μπορεί να επηρεάζουν και τοπικοί
παράγοντες, όπως οι αναβλύσεις γλυκού νερού και οι παροχές από τα ποτάμια, με
συνήθως κρύα νερά», επισημαίνει ο κ. Νίττης.
«Όταν πέφτουν τα μελτέμια», συμπληρώνει, «οι νοτιο-ανατολικές περιοχές του
Αιγαίου (Δωδεκάνησα, ανατολικό Κρητικό) επηρεάζονται από τις θερμές θαλάσσιες
μάζες που μεταφέρονται από την περιοχή της Λεβαντίνας (ανατολικότερα της
Ρόδου) και είναι 2-3 βαθμούς θερμότερες από αυτές του Αιγαίου».
