Ζορμπάς ο Ευρωπαίος

Η Ελλάδα προσφέρει ένα υπέροχο εργαστήριο για την πιο ενδιαφέρουσα σύγκρουση
που παρατηρείται σήμερα στην Ευρώπη, τη σύγκρουση ανάμεσα σε δύο μεγάλες
θεωρίες. Εκείνης του Φράνσις Φουκουγιάμα, ότι με τον θρίαμβο της φιλελεύθερης
δημοκρατίας και του καπιταλισμού της ελεύθερης αγοράς η ιστορία τελείωσε ­ με
την έννοια πως, αν η χώρα σου θέλει τώρα να ευημερήσει, υπάρχει μόνον ένας
δρόμος. Και εκείνης της «Σύγκρουσης των πολιτισμών» του Σάμιουελ Χάντινγκτον ­
η ιδέα ότι η κουλτούρα έχει σημασία για το πώς ή το αν μια χώρα θα υιοθετήσει
τον καπιταλισμό ή τη δημοκρατία και ότι οι παλιές πολιτισμικές και
θρησκευτικές διαχωριστικές γραμμές θα γίνουν οι νέες διαχωριστικές γραμμές του
μεταψυχροπολεμικού κόσμου. Μπορώ να αναφέρω ότι ο Φουκουγιάμα κερδίζει στην
Ελλάδα, αλλά ο Χάντινγκτον δίνει σκληρή μάχη. Η σύγχρονη Ελλάδα, η οποία από
τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο έχει εμπειρίες από σχεδόν κάθε πολιτική τάση που
μπορεί κανείς να φανταστεί ­ εμφύλιος πόλεμος, κομμουνισμός, σοσιαλισμός,
καπιταλισμός, εθνικισμός, αυταρχισμός, συνταγματάρχες και χάος ­ είναι τώρα
προστατευμένη μέσα σ’ αυτό που μ’ αρέσει να ονομάζω «χρυσό ζουρλομανδύα» της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο «χρυσός ζουρλομανδύας» της Ε.Ε. σημαίνει ότι η πλάκα
τελείωσε, τώρα ολόκληρη η Δυτική Ευρώπη έχει το ίδιο νόμισμα και πρέπει να
υποτάσσεται στην πειθαρχία των ίδιων Γερμανών τραπεζιτών. Αυτός ο «χρυσός
ζουρλομανδύας» έκανε για την Ελλάδα ό,τι και για όλες τις άλλες χώρες της
Ε.Ε., πλούτισε την οικονομία της και συρρίκνωσε την πολιτική της. Οι Έλληνες
αγρότες που επιδοτούνται από την Ε.Ε. είδαν το βιοτικό τους επίπεδο να
αυξάνεται σημαντικά και οι Έλληνες πολιτικοί είδαν τις επιλογές τους να
περιορίζονται στα πολιτικά αντίστοιχα της Pepsi και της Coke. Η ελληνική
πολιτική πέρασε από το «έχω ένα όνειρο» στο «έχω ένα εμπορικό πλεόνασμα». Η
μεγάλη μάχη στην ελληνική πολιτική δίνεται σήμερα για ­ το μαντέψατε ­ τη
μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης. Στη χώρα που μας έδωσε τη λέξη
πολιτική, η πολιτική των μεγάλων ιδεών είναι προς το παρόν νεκρή. Πού πήγατε
Πλάτων και Σωκράτη; Ο Έλληνας πολιτικός αναλυτής Θεόδωρος Κουλουμπής συγκρίνει
τη σημερινή Ελλάδα με τον Οδυσσέα που δένεται ο ίδιος στο κατάρτι και βάζει
κερί στ’ αυτιά των ναυτών για να περάσουν δίπλα από τις Σειρήνες. «Το κατάρτι
είναι η Ε.Ε. και έχουμε δεθεί σ’ αυτό. Ακούμε τις Σειρήνες του εθνικισμού και
του σοσιαλισμού, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα. Και στους
σημερινούς νέους μας δεν χρειάζεται καν να βάλουμε κερί στ’ αυτιά τους». Μη
νομίζετε όμως ότι ο κ. Χάντινγκτον έχει τελειώσει. Όταν η ελληνική κυβέρνηση
αποφάσισε πρόσφατα να εκδώσει νέες ταυτότητες, αφαίρεσε την αναφορά στο
θρήσκευμα ώστε να συμμορφωθεί προς τους νέους νόμους για την προστασία της
ιδιωτικής ζωής. Η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία εξοργίσθηκε και εξαπέλυσε
εκστρατεία για να επανέλθει η αναφορά στο θρήσκευμα στις ταυτότητες
καταγγέλλοντας προσπάθειες αποχριστιανισμού της Ελλάδας. Αλλά η Εκκλησία
έχασε.

Η Ε.Ε. αρέσκεται να μετράει τα πράγματα. Ανακάλυψε ότι η Ελλάδα έχει τον
μικρότερο αριθμό χρηστών του Ίντερνετ και τον μεγαλύτερο αριθμό αγροτών. Αλλά
οι Έλληνες προηγούνται στην Ευρώπη στο κριτήριο «περισσότερες νύχτες σε
εστιατόρια κατ’ έτος». Υπόμνηση στην Ε.Ε.: οι άνθρωποι αυτοί θα παίρνουν τον
παραδοσιακό υπνάκο τους από τις 4 έως τις 8 και θα πηγαίνουν στις ταβέρνες
στις 9 είτε αρέσει στην Ε.Ε. είτε όχι, είτε τους στοιχίσει κάποια ανάπτυξη
είτε όχι.

Το ελληνικό εθνικό φαγητό είναι το κοκορέτσι, το οποίο αποτελείται από
εντόσθια αρνιού. Η Ε.Ε. αποφάνθηκε ότι το κοκορέτσι δεν ανταποκρίνεται στα
κριτήρια της ευρω-υγιεινής. Τόσο το χειρότερο, κάθε ελληνικό σπίτι εξακολουθεί
να το σερβίρει στις γιορτές. Έτσι είναι τα πράγματα: η Ελλάδα είναι η
τελευταία χώρα της Ε.Ε. που αφήνει πίσω της τον παλιό κόσμο και είναι περήφανη
γι’ αυτό. Και είναι αποφασισμένη να αποδείξει ότι, ενώ μπορεί να χρειαστεί να
εγκαταλείψεις την πολιτική σου όταν φοράς τον «χρυσό ζουρλομανδύα», δεν
χρειάζεται να εγκαταλείψεις και την κουλτούρα σου. Μπορείς να έχεις το ευρώ
σου, αλλά και το κοκορέτσι σου. Δεν ξέρω αν έχουν δίκιο, αλλά οφείλει κανείς
να τους χειροκροτήσει.