Όταν η πτήση 447 της Αir France έπεσε στον Ατλαντικό τον περασμένο Ιούνιο, 228 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Νέα στοιχεία δείχνουν ότι η τραγωδία θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί.

Όταν ο Φερνάντο Σναμπλ αποχαιρέτησε με ένα φιλί τη σύζυγό του Κριστίν και τον 5χρονο γιο τους Φιλίπ, στο Ρίο ντε Τζανέιρο το απόγευμα της 31ης Μαΐου, περίμενε ότι θα τους δει το επόμενο πρωί στο Παρίσι. Αυτό δεν συνέβη. Τέσσερις ώρες μετά την απογείωση από το Ρίο, η πτήση 447 της Αir France στην οποία επέβαιναν η Κριστίν και ο Φιλίπ έπεσε σε μια πολύ δυνατή καταιγίδα. Μια σειρά από σήματα προειδοποιούσαν ότι αρκετά ηλεκτρικά συστήματα είχαν καταστραφεί πριν το αεροσκάφος συντριβεί. Κάπως έτσι άρχισε μια από τις πιο μυστηριώδεις αεροπορικές τραγωδίες της σύγχρονης εποχής, που οδήγησε στον θάνατο 228 ανθρώπων. Από τα 51 πτώματα που τελικά περισυνελέγησαν συνάγεται ότι το αεροσκάφος προσέκρουσε στη θάλασσα με την άτρακτο και με μεγάλη ταχύτητα για να κοπεί κατόπιν σε εκατοντάδες κομμάτια. Οι περισσότεροι από τους επιβάτες βρέθηκαν με σπασμένη λεκάνη και μηρούς, χαρακτηριστικά μιας τέτοιας ισχυρής πρόσκρουσης. Δεν φορούσαν σωσίβια, άρα δεν ήταν αναμενόμενη η πρόσκρουση. Οι ειδικοί λένε ότι όλα τελείωσαν μέσα σε 3 λεπτά- το αεροπλάνο έχανε 10.000 πόδια ύψος κάθε ένα λεπτό.

Διαφορετικές πτήσεις. Ο Φερνάντο που ταξίδευε προς το Παρίσι με την 3χρονη κόρη του Σελίν, σε διαφορετικό αεροπλάνο, έφυγε λίγες ώρες μετά την πτήση της Αir France και δεν γνώριζε για την τραγωδία. Η Κριστίν και ο Φερνάντο, ήταν παντρεμένοι 10 χρόνια και πήγαιναν για διακοπές στην Ευρώπη. Ήταν η πρώτη φορά που ταξίδευαν χωριστά διότι ήθελαν να επωφεληθούν από το πρόγραμμα συγκέντρωσης μιλίων της εταιρείας για να γλιτώσουν χρήματα. Όταν προσγειώθηκε το αεροσκάφος έμαθε για το δυστύχημα.

Ακολούθησαν βασανιστικές ώρες, καθώς κανείς δεν γνώριζε το ακριβές σημείο της πτώσης του αεροσκάφους που είχε βγει από τον βραζιλιάνικο εναέριο χώρο. Τις ημέρες που ακολούθησαν, οι τεχνικοί της Αir France άρχισαν να εξετάζουν μια σειρά λανθασμένων μηνυμάτων που είχε στείλει το αυτόματο σύστημα επικοινωνίας του αεροσκάφους μέσω δορυφόρου στα γραφεία της αεροπορικής εταιρείας, που έδειχναν ότι στη διάρκεια των τελευταίων λεπτών της πτήσης σημειώθηκαν «πολλαπλά τεχνικά προβλήματα». Λίγο πριν, ο πιλότος είχε στείλει μήνυμα ότι πετούσε εν μέσω ισχυρής καταιγίδας και δυνατών ανέμων. Τα δεκάδες λανθασμένα μηνύματα που ακολούθησαν φτιάχνουν την εφιαλτική εικόνα των δύο πιλότων να προσπαθούν απεγνωσμένα να ελέγξουν το αεροσκάφος χάνοντας το ένα μετά το άλλο τα υπερσύγχρονα μηχανήματα: στην αρχή διαλύθηκαν τα συστήματα που μετρούν την ταχύτητα, ο αυτόματος πιλότος και ο πίνακας ελέγχου, μετά έσβησαν όλες οι οθόνες με τις ενδείξεις και στο τέλος τα κομπιούτερ που ήλεγχαν την πτήση. Αυτά τα προβλήματα σε συνδυασμό με τις ισχυρές αναταράξεις εκείνο το βράδυ, σημαίνει ότι οι πιλότοι αναγκάστηκαν να οδηγήσουν οι ίδιοι το αεροσκάφος βασισμένοι σε εντελώς λανθασμένες πληροφορίες.


Το σύστημα κοστίζει 3 εκάτ. τον χρόνο

Η ζωή της οικογένειας Σναμπλ μπορεί να καταστράφηκε αλλά αυτή η αεροπορική τραγωδία μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ασφάλεια για τους υπόλοιπους. Η αποκάλυψη του μυστηρίου του δυστυχήματος θα ήταν εύκολη εάν τα αεροπλάνα διέθεταν σύστημα που να στέλνει σε πραγματικό χρόνο τα στοιχεία της πτήσης σε ένα κεντρικό κομπιούτερ ελέγχου.

Αυτήν τη στιγμή υπάρχει η σχετική τεχνολογία αλλά οι αεροπορικές εταιρείες το σκέφτονται μιας και το κόστος για τέτοιου είδους επικοινωνίες μέσω δορυφόρων φτάνει τα 3 εκατ. δολάρια τον χρόνο.

Στο Ρίο, ο Φερνάντο Σναμπλ προσπαθεί να ξαναχτίσει τη ζωή του με την κόρη του. Χωρίς μια απάντηση στο γιατί χάθηκε η γυναίκα και ο γιος του, δεν έχει πώς να χειριστεί το πένθος του. «Δεν μπορώ να σκεφτώ την αποζημίωση διότι δεν θα τους φέρει πίσω», λέει. «Αλλά επιθυμώ να ξέρω γιατί και θέλω να μη ζήσουν άλλες οικογένειες αυτά που τραβάμε εμείς».
Στον εξομοιωτή, οι πιλότοι το έσωσαν

Χωρίς τα στοιχεία του μαύρου κουτιού και τις ηχογραφημένες συζητήσεις από το πιλοτήριο, που βρίσκονται στον πάτο του Ατλαντικού, μπορεί να μη γίνουν ποτέ γνωστά τα ακριβή αίτια της πτώσης. Όμως, σύμφωνα με την εφημερίδα «Sunday Τimes», υπάρχουν αποδείξεις ότι το δυστύχημα θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί. Συγγενείς των θυμάτων έχουν ήδη καταθέσει μηνύσεις εναντίον της Αir France αλλά και της κατασκευάστριας εταιρείας Αirbus με τον ισχυρισμό ότι το αεροσκάφος που συνετρίβη ήταν «προβληματικό και αδικαιολόγητα επικίνδυνο». Εκπρόσωποι των μηνυτών και ειδικοί πραγματοποίησαν ανεξάρτητη έρευνα και όταν έκαναν προσομοίωση της πτήσης στα εργαστήρια της Αirbus, κατέληξαν ότι το δυστύχημα που θα μπορούσε να αποφευχθεί οφειλόταν σε 4 λάθη: στην πτήση σε άσχημες συνθήκες, σε προβληματικούς αισθητήρες αέρα, σε αποτυχία του συστήματος που παρέχει πληροφορίες για το σύστημα ελέγχου πτήσης και στις αντιδράσεις των πιλότων σε αυτά τα προβλήματα.

Οι πιλότοι στον εξομοιωτή μπόρεσαν και έσωσαν το αεροσκάφος. Όμως γνώριζαν τα προβλήματα και πώς να αντιδράσουν- δεν πετούσαν αβοήθητοι 35.000 πόδια πάνω από τον Ατλαντικό στην καρδιά μιας ισχυρής καταιγίδας. Όπως διαπίστωσαν, εκείνο που έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην τελική έκβαση ήταν τρεις μικροί σωλήνες Πιτό (που χρησιμοποιούνται για τη μέτρηση της ταχύτητας). Συνήθως οι πιλότοι ξέρουν να αντιμετωπίζουν τα προβλήματά τους αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση οδήγησαν σε μια σειρά άλλων ζημιών και λαθών. Κι όμως, η Αirbus γνώριζε δύο χρόνια νωρίτερα ότι δεν είναι αξιόπιστοι σε άσχημες καιρικές συνθήκεςμέχρι τον φετινό Μάρτιο είχαν καταγραφεί 9 ατυχήματα που οφείλονταν σε προβληματικούς σωλήνες Πιτό. Μήπως τελικά το συγκεκριμένο ζήτημα υποτιμήθηκε και από τις εταιρείες και από την Ευρωπαϊκή Αρχή Αεροπορικής Ασφάλειας;