Φέτος η Ευρώπη θα σημειώσει ισχυρή πρόοδο στην ανάπτυξη ικανότητας άμυνας από drones, δηλώνει ο επίτροπος Αμυνας Αντριους Κουμπίλιους στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» και σε μικρό αριθμό ανταποκριτών στις Βρυξέλλες. Ο λιθουανός πολιτικός επισημαίνει επίσης ότι μεσογειακά κράτη – μέλη της ΕΕ επιδιώκουν να εντάξουν στα ευρωπαϊκά εμβληματικά αμυντικά έργα ένα για την ασφάλεια της Μεσογείου.
Τα ιρανικά drones εναντίον της Κύπρου έφεραν τον ιρανικό πόλεμο στο κατώφλι της Ευρώπης. Μήπως είναι ώρα να σταματήσει η Ευρώπη να αντιμετωπίζει την ασφάλεια της Μεσογείου ως δευτερεύουσα ανησυχία;
Ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί μεγάλη απειλή από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Μία είναι η πιθανότητα στρατιωτικών επιθέσεων εναντίον κρατών – μελών της ΕΕ, όπως η Κύπρος. Το ερώτημα είναι πώς να ενισχύσουμε την άμυνά μας και πώς να αντιδράσουμε σε τέτοιες επιθέσεις. Η ασφάλεια της Μεσογείου είναι μεγάλο ζήτημα. Τώρα αναπτύσσουμε ένα νέο στάδιο των εμβληματικών μας έργων. Τη Δευτέρα (σήμερα) θα έχουμε τις πρώτες ειδοποιήσεις από τα κράτη – μέλη. Θέλουν να αναπτύξουν αυτά τα έργα ως ευρωπαϊκά αμυντικά έργα κοινού ενδιαφέροντος; Οπως ακούω από τις μεσογειακές χώρες, θέλουν να καταλήξουν σε κάποιο είδος έργου που σχετίζεται με την ασφάλεια στη Μεσόγειο. Δεύτερη οπτική γωνία είναι οι ικανότητές μας και η δυνατότητά μας να στηρίζουμε την Ουκρανία, η οποία χρειάζεται αντιβαλλιστικούς πυραύλους. Η ετήσια παραγωγή πυραύλων Patriot είναι 750. Στην Ευρώπη δεν παράγουμε πυραύλους Patriot.
Τα ιρανικά drones εξουδετερώνονται με ακριβούς πυραύλους. Εχει μάθει η Ευρώπη πώς να αντιμετωπίζει εχθρικά drones;
Πέρυσι, ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη διείσδυσαν στην Πολωνία, σε αρκετές Βαλτικές και στη Ρουμανία. Φάνηκε ότι δεν είχαμε τις δυνατότητες να τα καταστρέψουμε με οικονομικά αποδοτικό τρόπο. Τώρα οι χώρες του Κόλπου αντλούν το ίδιο μάθημα: πρέπει να μάθουμε από την Ουκρανία. Στην άμυνα έναντι των drones οι Ουκρανοί είναι παγκόσμιοι ηγέτες, γι’ αυτό δίνουμε στην Ουκρανία τη δυνατότητα να συμμετάσχει σε αμυντικά προγράμματα κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ, την «Πρωτοβουλία για τα drones», το «Παρατηρητήριο της Ανατολικής Πτέρυγας». Πρέπει να μάθουμε αυτό που αποκαλούν ολόκληρο οικοσύστημα, με διασυνδεδεμένους κύκλους παραγωγής, χειριστών και ψηφιακών στατιστικών που τους επιτρέπουν να προσαρμόσουν τα συστήματα στην πολύ ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας. Οσον αφορά την Πολωνία, πρόκειται να επενδύσει πολλά σε αυτόν τον τομέα.
Πώς εκτιμάτε την ανάπτυξη του προγράμματος SAFE;
Το SAFE είναι επιτυχημένο, υπερκαλύφθηκε από τις υποβολές. Εχουμε φτάσει στο τελικό στάδιο της διαδικασίας αξιολόγησης για την πλειονότητα των κρατών – μελών. Τα χρήματα θα πρέπει να αρχίσουν να ρέουν ήδη από τον Απρίλιο. Τρία σχέδια πρέπει ακόμη να επικυρωθούν, της Γαλλίας, της Ουγγαρίας και της Τσεχίας.
Πότε θα μπορεί η Ευρώπη να αμυνθεί έναντι επιθέσεων με drones;
Στην Ουκρανία, τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι το 80% των στόχων χτυπιέται από drones. Υστερα από δύο χρόνια εμπειρίας στην Ουκρανία δεν κάναμε ακόμη αρκετά για να είμαστε έτοιμοι. Είναι ένα ερώτημα γενικά, πόσο είμαστε έτοιμοι για σύγχρονο πόλεμο. Φέτος θα δούμε πραγματικά ισχυρή πρόοδο στην ανάπτυξη ικανότητας άμυνας από drones. Οι δυνατότητες ίσως να είναι διαφορετικές από περιοχή σε περιοχή, άλλο είναι το «Παρατηρητήριο της Ανατολικής Πτέρυγας», άλλο η περιοχή της Μεσογείου. Αλλά οι προκλήσεις με drones, και σε μαζική κλίμακα, μπορούν να φτάσουν και στις ηπειρωτικές χώρες.
Εχει αναφερθεί η ιδέα ενός δεύτερου SAFE. Συζητείται;
Η πρόεδρος της Επιτροπής δήλωσε ότι το ενδιαφέρον για τα δάνεια SAFE ήταν πραγματικά μεγάλο και ότι υπάρχουν αιτήματα στους διαδρόμους για ένα SAFE 2.0, αλλά δεν κάνουμε κάτι ουσιαστικό. Ομως, αν δούμε ότι υπάρχουν πραγματικά κάποια πρόσθετα αιτήματα, μπορούμε να προχωρήσουμε με κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο. Πάντα εγείρω το ζήτημα του πώς να επικεντρωθούμε σε στρατηγικούς παράγοντες, όπου εξαρτιόμαστε σε μεγάλο βαθμό από αμερικανικούς πόρους, είτε στο Διάστημα είτε στον αεροπορικό ανεφοδιασμό. Δεν θα με εξέπληττε αν αρχίζαμε να εξετάζουμε μια τέτοια πιθανότητα, πώς να αναπτύξουμε αυτές τις δυνατότητες.
Πώς μπορούμε να καταστήσουμε λειτουργικό το Αρθρο 42.7;
Χρειαζόμαστε ένα σαφές όραμα για το Αρθρο 42.7 και πρέπει να είμαστε έτοιμοι να το χρησιμοποιήσουμε. Τι θα συμβεί εάν ένα κράτος – μέλος της ΕΕ αντιμετωπίσει στρατιωτική επιθετικότητα; Εχουμε πολλά διαφορετικά μέσα σε ισχύ, από ιατρική βοήθεια, βοήθεια για στρατιωτική κινητικότητα, παροχή παραγωγής όπλων. Τώρα, το EDIP ανοίγει δυνατότητες για τη διατήρηση των απαραίτητων όπλων, πυρομαχικών ή πυραύλων, σε διακυβερνητικές ή ευρωπαϊκές δεξαμενές. Σε περίπτωση που, για παράδειγμα, η Κύπρος αναζητεί υποστήριξη, θα έχουμε κάτι διαθέσιμο άμεσα. Μπορούμε επίσης να έχουμε συμφωνίες με βιομηχανίες για τις λεγόμενες «ever warm» εγκαταστάσεις, ώστε η βιομηχανία να είναι έτοιμη σε περίπτωση μεγάλης στρατιωτικής κρίσης να αυξήσει την παραγωγή αμέσως. Πρόκειται για πολλές διαφορετικές δυνατότητες που εξετάζουμε για να τις εντάξουμε σε μια σαφή εργαλειοθήκη.
Τι θα πρέπει να αντικατοπτρίζεται στη Στρατηγική Ασφάλειας;
Το πρώτο ερώτημα είναι ποιο χρονοδιάγραμμα θέτουμε στη Στρατηγική. Τι αντιμετωπίζουμε σήμερα ή πώς μπορούν να εξελιχθούν τα πράγματα τις επόμενες δεκαετίες και στη συνέχεια να προσανατολιστούμε σε ένα μακροπρόθεσμο όραμα. Μπορεί να είναι και τα δύο. Οι αμερικανικές στρατηγικές ασφάλειας και άμυνας έχουν ένα όραμα μακροπρόθεσμης στρατηγικής και στη συνέχεια θέτουν στο τραπέζι ότι πρέπει να γίνει σύντομα. Κάνουμε αυτή την άσκηση για πρώτη φορά μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και τώρα έχουμε μια επιπλέον πρόκληση, τον πόλεμο στο Ιράν.
Γίνεται λόγος για την ενίσχυση της αποστολής «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα. Εχουν οι ευρωπαϊκές χώρες τις δυνατότητες να ενισχύσουν την παρουσία τους στη Μέση Ανατολή;
Είμαστε έτοιμοι για διαφορετικές συνεργασίες για θέματα ασφάλειας και άμυνας με τις χώρες που επιθυμούν. Είχαμε παραδοσιακούς εταίρους όπως ο Καναδάς και το Ηνωμένο Βασίλειο. Στη συνέχεια επεκταθήκαμε στην Ινδία, και τώρα υπάρχουν συζητήσεις για την Αυστραλία. Ισως μπορούμε να εξετάσουμε κάποιες συνεργασίες και με χώρες του Κόλπου, οι οποίες αναζητούν βοήθεια από ευρωπαϊκές χώρες. Ποιοι είναι οι πόροι που μπορούμε να παρέχουμε; Αυτό το γνωρίζουν καλύτερα τα κράτη – μέλη. Οι δυνατότητές μας αυτή τη στιγμή δεν είναι τόσο μεγάλες και αποτελεσματικές, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούμε να βοηθήσουμε.
Μήπως η Ευρώπη σύρεται σιγά σιγά στον πόλεμο;
Δεν ξέρω. Αλλά η σταθερότητα και όλα τα μέτρα που δεν θα πρέπει να επιτρέψουν την επέκταση αυτής της σύγκρουσης είναι ένας πολύ σημαντικός στόχος για εμάς, και σίγουρα όταν χώρες ζητούν βοήθεια στην άμυνα· όχι μόνο κράτη – μέλη όπως η Κύπρος, αλλά και άλλες χώρες.
