Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον ένα θεωρητικό αφήγημα για το μέλλον. Είναι μια παρούσα και εξελισσόμενη πραγματικότητα που μετασχηματίζει ριζικά την οικονομία, το εμπόριο και την καθημερινότητα. Ο τρόπος με τον οποίο παράγεται αξία, λαμβάνονται αποφάσεις και εξυπηρετείται ο καταναλωτής αλλάζει με ταχύτητα που δεν επιτρέπει αναβολές. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν είναι επιλογή· είναι αναγκαιότητα.
Για την ελληνική επιχειρηματικότητα – και ιδιαίτερα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας – η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πολυτέλεια. Είναι εργαλείο επιβίωσης και ανταγωνιστικότητας. Σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους λειτουργίας, έντονου ανταγωνισμού και μεταβαλλόμενης καταναλωτικής συμπεριφοράς, η αξιοποίηση της AI μπορεί να μειώσει δαπάνες, να αυξήσει την παραγωγικότητα και να βελτιώσει ουσιαστικά την εμπειρία του πελάτη.
Στο εμπόριο και το λιανεμπόριο, η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο κατανόησης του καταναλωτή. Προβλέπει τάσεις, βελτιώνει τη διαχείριση αποθεμάτων και ενισχύει την εξατομικευμένη εμπειρία αγοράς. Για μια μικρή επιχείρηση, η πρόσβαση σε τέτοιες δυνατότητες λειτουργεί εκδημοκρατιστικά, περιορίζοντας το χάσμα με τους μεγάλους παίκτες της αγοράς. Ωστόσο, αυτό ισχύει μόνο για όσους επιλέξουν να προσαρμοστούν έγκαιρα και οργανωμένα.
Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη δεν έρχεται να αντικαταστήσει τον άνθρωπο, αλλά να συνυπάρξει μαζί του. Απελευθερώνει χρόνο από επαναλαμβανόμενες εργασίες και ενισχύει τη στρατηγική σκέψη, τη δημιουργικότητα και την ποιότητα των υπηρεσιών.
Σε αντίθεση με τους αρχικούς φόβους, δεν κλείνει θέσεις εργασίας· ανοίγει δρόμους για νέες ειδικότητες, νέες δεξιότητες και νέες μορφές απασχόλησης. Το κρίσιμο ζήτημα είναι η επένδυση στη διαρκή κατάρτιση και στην αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού. Ωστόσο, η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί μόνο ευκαιρία αλλά και πρόκληση. Για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ο κίνδυνος δεν βρίσκεται στην ίδια την τεχνολογία, αλλά στη μη έγκαιρη και ανεπαρκή προσαρμογή σε αυτήν. Οσες επιχειρήσεις δεν επενδύσουν σε βασικές ψηφιακές υποδομές, δεξιότητες και στρατηγική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, κινδυνεύουν να βρεθούν σε μειονεκτική θέση έναντι του ανταγωνισμού, τόσο σε επίπεδο κόστους όσο και ποιότητας υπηρεσιών και εμπειρίας πελάτη. Η απόσταση μεταξύ των επιχειρήσεων που αξιοποιούν την AI και εκείνων που μένουν εκτός ψηφιακού μετασχηματισμού τείνει να διευρύνεται, απειλώντας να δημιουργήσει ένα νέο είδος επιχειρηματικού αποκλεισμού.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τις ελληνικές επιχειρήσεις δεν είναι η ίδια η τεχνολογία, αλλά η καθυστέρηση στην υιοθέτησή της. Η απόσταση μεταξύ όσων επενδύουν σε ψηφιακές υποδομές και δεξιότητες και όσων μένουν εκτός ψηφιακού μετασχηματισμού διευρύνεται, απειλώντας να δημιουργήσει ένα νέο είδος επιχειρηματικού αποκλεισμού. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι εργαλείο του σήμερα. Το πραγματικό στοίχημα είναι αν θα αξιοποιηθεί με όραμα, στρατηγική και ανθρωποκεντρική προσέγγιση, ώστε να αποτελέσει δύναμη ανάπτυξης, καινοτομίας και βιώσιμης προόδου για το ελληνικό επιχειρείν.
Ο Θεόδωρος Καπράλος είναι γενικός γραμματέας της ΕΣΕΕ και πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Πειραιώς
