Η ανακοίνωση για τον νέο πρόεδρο της Fed, Kevin Warsh, συνέπεσε με ένα άνευ προηγουμένου sell-off κυρίως στα υπεραγορασμένα και υπερμοχλευμένα εμπορεύματα – ασφαλή καταφύγια, χρυσό και ασήμι, ενώ στην Wall Street οι μετοχές συνέχισαν θετικά. Προεξόφλησαν ότι ο Kevin Warsh θα ρίξει τα επιτόκια και ο κόσμος έγινε ασφαλέστερος; Εκείνη τη στιγμή είχαν διαρρεύσει πληροφορίες για την ύπαρξη διαπραγματεύσεων με το Ιράν που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αποτροπή εμπλοκής των ΗΠΑ. Oμως ο Kevin Warsh «υπόσχεται» και ένα ισχυρότερο δολάριο, το οποίο, βοηθούμενο και από τις κεντρικές τράπεζες, ισχυροποιείται (πτώση των πολύτιμων μετάλλων με την ωρίμαση της υπερμόχλευσής τους).
Η Fed έχει διπλό ισότιμο στόχο (σε αντίθεση με την ECB): Μέγιστη απασχόληση και σταθερότητα τιμών και χρησιμοποιεί τρία εργαλεία: το επιτόκιο, τον ισολογισμό της, άρα και την ποσοτική χαλάρωση (ή σύσφιξη), και την εμπροσθοβαρή (λεκτική) καθοδήγηση. Εποπτεύει το βασικό τραπεζικό σύστημα, τη διαχείριση κινδύνου (stress tests) αλλά και της εταιρικής διακυβέρνησης και του συστήματος πληρωμών. Στην πραγματικότητα είναι η lender of last resort, εξασφαλίζει δηλαδή την ύπαρξη της ύστατης χρηματοδότησης σε περίπτωση κρίσης (2008) και νομισματικού πανικού. Αλλά και ο διεθνής ρόλος της είναι στρατηγικής σημασίας για την παγκόσμια σταθερότητα: swap lines (γραμμές ανταλλαγής δολαρίων) με τις άλλες κεντρικές τράπεζες και επίβλεψη της διεθνούς ρευστότητας και σταθερότητας των δολαριακών αγορών.
Ο Kevin Warsh υπηρέτησε ως ο νεότερος κυβερνήτης στη Fed (διορίστηκε για πρώτη φορά στα 35 του χρόνια κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, 2006 – 2011) και θα αναλάβει τη θέση του Powell τον Μάιο του 2026 (με την έγκριση της Γερουσίας των ΗΠΑ).
Θεωρητικά ο Trump θέλει μια «καυτή» οικονομία (K. Rogoff) με επιθετική νομισματική πολιτική, χαμηλότερα επιτόκια (αποδυναμωμένο δολάριο), μειωμένο ισολογισμό και γενικότερα μια Fed «υπάκουη» στις προτεραιότητές του, αυτές όμως που ο ίδιος θεωρεί ότι είναι πρωταρχικός στόχος.
Θα προχωρήσει ο Kevin Warsh προς αυτήν την κατεύθυνση; Ομως αυτός θεωρείται «γεράκι» με αυστηρές απόψεις για τη νομισματική πολιτική και έμφαση στον ρόλο του θεσμικού «ελεύθερου» πλαισίου στο πνεύμα των κλασικών Ρεπουμπλικανικών απόψεων (υπήρξε σύμβουλος του George W. Bush) χωρίς διάθεση παρέμβασης εάν κάτι δεν πάει καλά.
Για την παγκόσμια οικονομία έχει επίσης μικρότερη διάθεση για παρεμβάσεις και ταυτόχρονη απαίτηση νομισματικής σταθερότητας με σχετικά υψηλά επιτόκια και ένα ισχυρότερο δολάριο, του οποίου πάντως την αποδυνάμωση πολύ δύσκολα θα μπορέσει να αναστρέψει. Eχει κάνει ο Trump με την τοποθέτηση του KW μια από τις γνωστές στροφές του (TACO); Μάλλον εκεί καταλήγουμε και διαπιστώνουμε ότι εγκαταλείπει τις «ριψοκίνδυνες» πολιτικές (λίγο πριν από τις δύσκολες ενδιάμεσες εκλογές) ευνοώντας και ελπίζοντας στη Wall Street!
Σ’ έναν κόσμο όμως γεμάτο χρέη και γεωστρατηγική αβεβαιότητα, απόψεις όπως αυτές του Kevin Warsh αφαιρούν περιθώρια ασφάλειας χειρισμού σε περίπτωση κρίσης. Οι απόψεις περί μη επέμβασης στις αγορές είναι αποδοτικές μόνο όταν όλα εξελίσσονται ευνοϊκά. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα χρειαστεί η εμπειρία του νέου προέδρου από τη μεγάλη κρίση του 2008.
Ο Π.Ε. Πετράκης είναι
ομ. καθηγητής ΕΚΠΑ
