To κοινό σημείο

Η μία υπόθεση τοποθετείται τον Μάιο του 2019, στα τελειώματα δηλαδή της Πρώτη Φορά Αριστεράς, και αφορά την Τουρκάλα A.R.E. Η γυναίκα, ηλικίας τότε 27 ετών, είχε καταδικαστεί δύο μήνες νωρίτερα από τουρκικό δικαστήριο σε φυλάκιση έξι ετών και τριών μηνών ως «γκιουλενίστρια», διέφυγε στην Ελλάδα, συνελήφθη από την αστυνομία στη Νέα Βύσσα και στάλθηκε πίσω στην Τουρκία αφού της κατασχέθηκαν τα προσωπικά της είδη (παπούτσια, κινητό, χρήματα). Αυτό λέγεται στη διεθνή πρακτική pushback (επαναπροώθηση) και είναι παράνομο. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων οργάνωσε μια εξαντλητική ακροαματική διαδικασία, κάλεσε τον έλληνα Συνήγορο του Πολίτη και την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και συμπέρανε ότι παραβιάστηκαν τέσσερα άρθρα της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα που απαγορεύουν την απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση και θεσπίζουν το δικαίωμα στην ελευθερία, την ασφάλεια και το αποτελεσματικό ένδικο μέσο.

Οπως αναφέρει η απόφαση που έγινε γνωστή χθες, το Δικαστήριο έκρινε επίσης, με βάση «σοβαρές ενδείξεις», ότι την εποχή των γεγονότων εκείνων οι ελληνικές αρχές επιδίδονταν σε «μια συστηματική πρακτική επαναπροωθήσεων πολιτών τρίτων χωρών από την περιοχή του Εβρου προς την Τουρκία». Είναι η πρώτη φορά που το ανώτατο δικαστικό όργανο της Ευρώπης χαρακτηρίζει τις επαναπροωθήσεις συστηματικές και όχι μεμονωμένες περιπτώσεις.

Η δεύτερη υπόθεση τοποθετείται τον Σεπτέμβριο του 2020, δεκατέσσερις μήνες δηλαδή μετά την ανάληψη της εξουσίας από τη Νέα Δημοκρατία, και αφορά τον Αφγανό G.R.J. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο οργάνωσε και πάλι μια εξαντλητική ακροαματική διαδικασία, κάλεσε τον έλληνα Συνήγορο του Πολίτη, την ΕΕΔΑ και την Υπατη Αρμοστεία για τους Πρόσφυγες και έκρινε ότι ο G.R.J. δεν παρουσίασε επαρκείς αποδείξεις πως έπεσε θύμα επαναπροώθησης από τη Σάμο προς την Τουρκία. Εκρινε όμως επίσης, με βάση «σοβαρές ενδείξεις», ότι την εποχή των γεγονότων εκείνων οι ελληνικές αρχές επιδίδονταν σε «μια συστηματική πρακτική επαναπροωθήσεων πολιτών τρίτων χωρών από τα ελληνικά νησιά προς την Τουρκία» και ότι η κυβέρνηση δεν μπόρεσε να διαψεύσει τις ενδείξεις αυτές παρέχοντας «μια ικανοποιητική και πειστική εναλλακτική εξήγηση».

Nα λοιπόν που η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν ήταν στον αντίθετο πόλο της κυβέρνησης Τσίπρα σε όλα τα ζητήματα. Είχε (ενδεχομένως να έχει ακόμη) τουλάχιστον ένα κοινό σημείο μαζί της: την εκδίωξη ικετών από το ελληνικό έδαφος, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου. Ασφαλώς σήμερα δεν υπάρχουν Μόριες. Εκκρεμεί όμως το πόρισμα για το πολύνεκρο ναυάγιο της Πύλου. Και τα pushbacks ήταν (ενδεχομένως να είναι ακόμη) pushbacks, όπως έγραφαν διάφοροι έλληνες αναλυτές και κατήγγελλαν διάφοροι ελληνικοί και ξένοι οργανισμοί, όχι «pushforwards», όπως ισχυρίστηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης τον Ιούλιο του 2022 στο Ευρωκοινοβούλιο.

Ενδιαφέρουν όλα αυτά την κοινή γνώμη; Ενδεχομένως όχι. Αλλά όπως και με τις υποκλοπές, αυτό δεν έχει καμιά σημασία.