Το βαθύτερο διακύβευμα

Τα πληθωριστικά φαινόμενα που παρατηρούνται σχετικά με την ανάληψη της ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ εγείρουν προβληματισμούς, η σημασία των οποίων θα αναδειχθεί πληρέστερα τις επόμενες εβδομάδες.

Το πρώτο ερώτημα είναι αν το ζήτημα της ηγεσίας τέθηκε άκαιρα και, κατά τούτο, άκριτα. Διότι δεν εκδηλώθηκε στο πλαίσιο κάποιας συγκεκριμένης ιδεολογικής ή στρατηγικής διαφωνίας, ούτε κάποιου εναλλακτικού αφηγήματος για την πορεία του κόμματος ή της χώρας. Το ΠΑΣΟΚ τόσο στις εθνικές όσο και στις ευρωεκλογές αύξησε τα ποσοστά του, έχοντας προβεί σε ανανέωση του στελεχιακού του δυναμικού. Συγκριτικά με τα άλλα δύο μεγάλα κόμματα, έδειξε ότι είναι σαφώς πιο συμπαγές στις δυνάμεις του.  Δεν κατόρθωσε πράγματι να επιτύχει τη δεύτερη θέση, αλλά αυτό οφείλεται περισσότερο στην ικανότητα της κυβέρνησης να θέσει την ατζέντα στη δημόσια πολιτική. Ωστόσο, στις μέρες που μεσολάβησαν, δεν εκτέθηκαν από τους ενδιαφερόμενους προγραμματικές αντιπροτάσεις που, αν είχαν ακολουθηθεί, τα αποτελέσματα θα είχαν ουσιωδώς διαφορετική έκβαση.

Από την άλλη πλευρά, η αμφισβήτηση ηγεσίας εκ των πραγμάτων οδηγεί σε εσωστρέφεια και εν δυνάμει σε εσωτερική σύγκρουση. Αν δεν υπάρχει ιδεολογικό ή στρατηγικό διακύβευμα, τι μπορεί να δικαιολογήσει την ανάληψη της προκλήσεως τέτοιων παρενεργειών; Μία εκδοχή είναι η προσωπική παράμετρος. Στην καλοπροαίρετη ανάγνωση, η αναζήτηση του καλύτερου αρχηγού. Ομως αυτή η συζήτηση δεν πρέπει να παρορά ότι η αίγλη ενός αρχηγού σε μεγάλο βαθμό αντανακλά την πολιτική επιρροή του ίδιου του κόμματος. Τα όρια της προσβασιμότητας του ΠΑΣΟΚ σε όμορους χώρους έχουν εν προκειμένω βαθύτερα αίτια. Το γεγονός ότι η απομείωση του ΣΥΡΙΖΑ δεν οδηγεί προς το ΠΑΣΟΚ, ενώ η διείσδυση του Πρωθυπουργού προς τον κεντρώο χώρο δεν έχει ανατραπεί, υπερβαίνουν κατά πολύ την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Το πρώτο αφορά στις συνθήκες της προηγούμενης δεκαετίας και το δεύτερο στην έλλειψη κυβερνητικής προοπτικής της Κεντροαριστεράς. Η αδυναμία κατανόησης αυτών των δεδομένων από τους ενδιαφερόμενους φοβίζει. Διότι, στο όνομα της κυβερνητικής προοπτικής που ευαγγελίζονται, εκδηλώνεται κατά βάθος αδιαφορία για την τελευταία. Οι πολλαπλές εσωτερικές συγκρούσεις είναι δείγματα κομμάτων διαμαρτυρίας – και όχι εξουσίας.

Εν τέλει, αυτό που πρέπει να εξεταστεί είναι το βαθύτερο διακύβευμα. Δηλαδή το ζήτημα του κεντροαριστερού χώρου. Κατά τούτο, οι εσωκομματικές εξελίξεις φαίνεται να λειτουργούν αποπροσανατολιστικά. Μεταθέτουν το ζήτημα στο ποιος θα είναι ο αρχηγός του κόμματος. Στον οποίο μάλιστα μπορεί να δώσουν άλλοθι, ότι πλέον θα δικαιούται να κριθεί από τον λαό το 2027. Με κίνδυνο περαιτέρω ανακύκλωσης. Διότι, όπως προσεκτικοί παρατηρητές διέκριναν, άλλα πρόσωπα που ενδεχομένως είχαν  ηγετικές βλέψεις, επιφυλάχθηκαν. Για την επαύριο των επόμενων εθνικών εκλογών.

Μόνο θετικό η μυθολογία. Στους Επτά επί Θήβας, η πόλη σώζεται.

Ο Νίκος Παπασπύρου είναι αναπλ. καθηγητής στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ. Διετέλεσε ειδικός γραμματέας της Βουλής (2009-2015).