Ευθύνες χωρίς κόστος

Οσο κι αν δεν αξιολογεί κανείς την πολιτική με όρους «αρετής», δεν μπορεί να παραβλέπει ηθικής τάξεως ανακολουθίες, γεγονός που αν κυριαρχούσε σε όλους τους τομείς της ζωής, θα δημιουργούσε έναν Πύργο της Βαβέλ – όπως, σε πολύ μεγάλο βαθμό θα υποστήριζε κανείς, και όχι άδικα, πώς έχουμε καταντήσει. Δεν αφορά στην προεκλογική ή τη μετεκλογική περίοδο, συναντάται εδώ και πολλά, μα πάρα πολλά, χρόνια. Πολιτικοί όλων σχεδόν των κομμάτων και όλων των χρωμάτων και των αποχρώσεων, να μετέρχονται λέξεις και έννοιες που, ενώ εκστομίζονται, κανονικά θα έπρεπε αν όχι να τους καίνε τα χείλη, να τους προβληματίζουν σε σχέση με την ανώδυνη χρήση τους. Εφθασαν μάλιστα να λογαριάζονται – οι λέξεις και οι έννοιες αυτές – ως μια δεξαμενή που δεν έχεις παρά να βάλεις το χέρι σου μέσα της και να τις αδράξεις, πιστεύοντας πως κομίζεις στην «αγορά»  ένα υλικό πρωτοφανέρωτο, πρωτάκουστο και, επιπλέον, σωτήριο για τις περισσότερο ή λιγότερο ανώμαλες, της κάθε εποχής, συνθήκες. «Ενα νέο όραμα», «Να λάμψει η αλήθεια», «Κράτος δικαίου», «Αξιοκρατία», «Επανίδρυση του κράτους», «Να αναγεννηθεί η αξιοπρέπειά μας».

Αν και έχουμε εκπαιδευτεί όλοι μας όσο εντυπωσιακότερα είναι αυτά που ακούμε, τόσο μικρότερο καλάθι να κρατάμε, θα ήθελε να ρωτήσει κανείς όλους ανεξαιρέτως τους πολιτικούς, με ποιον τρόπο εγγυώνται οι ίδιοι σε προσωπικό επίπεδο τόσο βαρύγδουπες εξαγγελίες ώστε να πιστέψει κανείς, αν μη τι άλλο, στην ειλικρινή πρόθεση που τις υπαγορεύει. Σε ποιο βαθμό έχουν αποδεχθεί οι ίδιοι τη δοκιμασία και τον κίνδυνο που συνιστά η ανάληψη μιας δέσμευσης τόσο ουσιαστικής προκειμένου να υλοποιηθούν τόσο μεγαλεπήβολες προοπτικές. Αφού διαφορετικά χωρίς την προϋπόθεση μιας δοκιμασίας και ενός κινδύνου με έντονο προσωπικό χαρακτήρα ώστε να γίνουν πιστευτές, όλα μπορεί να λογαριάζονται σκέτα, ανώδυνα και εκ του πονηρού λόγια. Και όταν γράφουμε για κίνδυνο, δεν εννοούμε βέβαια να περιέρχεσαι συνειδητά σε έναν τρόπο ζωής ώστε να μπορεί ανά πάσα στιγμή να χάσεις το σπίτι σου, τις παχυλές αμοιβές σου, τις καταθέσεις σου – αν και κάτι τέτοιο θα αποτελούσε μια ατράνταχτη εγγύηση για τα λεγόμενά σου. Εννοούμε την αίσθηση ενός κινδύνου σε καθαρά ηθικό επίπεδο ώστε το κάθε τι που λέγεται σε περίπτωση διάψευσής του να σε εκθέτει ως ανεπανόρθωτα ανυπόληπτο.

Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σήμερα που αν και πολλαπλά διαψευσμένος ή ανακόλουθος ένας πολιτικός σταδιοδρομεί συχνότατα επικροτούμενος. Οταν ένας πολιτικός εκφράζει εκ προοιμίου με την επιλογή του την επιτακτική ανάγκη να ασχοληθεί με τα κοινά, όταν τα «κοινά» αυτά παραμένουν σε αδιόρθωτα χάλια, δεν θα έπρεπε ο πολιτικός αυτός, όσο αδύνατος κι αν είναι, να αισθάνεται πως  ένα πολλοστημόριο έστω αυτής της άλλοτε δραματικής και άλλοτε οδυνηρής συνθήκες το χρεώνεται ο ίδιος; Αντί για μια αμυδρή έστω έκφραση τύψεων ή οδύνης, παρακολουθούσε στις τηλεοπτικές κυρίως συζητήσεις, πρόσωπα πολιτικών ατσαλάκωτα, αψεγάδιαστα που αντί να έχουν το σθένος να καταγγείλουν τους εαυτούς τους, να μέμφονται τους ψηφοφόρους που δεν τους εξέλεξαν με συντριπτική πλειοψηφία, ώστε αποκτώντας μια ισχυρή εξουσία να ενεργήσουν καταλυτικά σε σχέση με όσα χρειάζεται να αλλάξουν. Είναι περίεργο πώς ένας χώρος όπως ο πολιτικός που συνεπάγεται την ανάληψη ευθυνών, όσο περιορισμένη ισχύ και αν διαθέτει κανείς, νομιμοποιεί χωρίς κανένα κόστος την αποποίησή τους. Με μια τόσο σαθρή μάλιστα δικαιολογία που δείχνει ταυτόχρονα απέραντη στενοκεφαλιά, αν θυμηθούμε την υποστηριγμένη από πολλά σοφά πνεύματα «θέση» πως ακόμη και ένας άνθρωπος μόνος μπορεί με το προσωπικό του παράδειγμα να αλλάξει πάρα πολλά μέσα στον κόσμο.