Μικρές, μεγάλες παραιτήσεις

Είναι Τρίτη πρωί και το ξυπνητήρι χτυπά στις 5.30. Αλλάζεις πλευρό και, όπως τις περισσότερες Τρίτες, ξεκινάς τις διαπραγματεύσεις με τον εαυτό σου. Ξέρεις ότι μπορείς να σηκωθείς να κάνεις τη διαλειμματική, αλλά το θέλεις πραγματικά; Σηκώνεσαι από το κρεβάτι, ντύνεσαι, πιάνεις μια μπάρα κι έξω από την πόρτα. Στο ταρτάν, εξακολουθείς να νυστάζεις, να είσαι και να μην είσαι παρών και να αμφιβάλλεις ότι μπορείς να κρατήσεις τους ρυθμούς που ζήτησε ο κόουτς σου. Μπαίνεις στα κομμάτια χωρίς φόκους, καταφέρνεις τα δύο πρώτα και μετά λες στον εαυτό σου ότι δεν την παλεύεις και κάνεις χαλαρό τζόγκινγκ σε όλη την υπόλοιπη προπόνηση.

Αν μια τέτοια φάση έχει συμβεί ουκ ολίγες φορές σε μια προετοιμασία σας, πιθανότατα αποτελέσματα στον αγώνα-στόχο σας δεν θα είναι αυτά που θα θέλατε. Μπορεί να μην το συνειδητοποιείτε καν, αλλά οι «μικρο-παραιτήσεις» μπορεί να σας εμποδίζουν να πετύχετε τον καλύτερό σας εαυτό στην προπόνηση και στους αγώνες.

Τι είναι οι μικρο-παραιτήσεις και γιατί τις κάνουμε;

Ενώ παραίτηση είναι το να εγκαταλείπεις εντελώς, οι μικρο-παραιτήσεις είναι όλοι οι μικροσκοπικοί, ανεπαίσθητοι, σχεδόν αδιόρατοι τρόποι με τους οποίους εγκαταλείπουμε τους στόχους μας. Η παραίτηση είναι η παράλειψη μιας σκληρής προπόνησης εξ ολοκλήρου. Οι μικρο-παραιτήσεις έχουν να κάνουν με… εκπτώσεις: αλλαγές π.χ. στα κομμάτια και στο διάλειμμα επειδή δεν πιστεύετε ότι είστε αρκετά δυνατοί για να τα κάνετε όπως γράφει το πρόγραμμα.

«Η παραίτηση είναι η επιλογή να μη σηκωθείτε από το κρεβάτι για να βγείτε με τους συντρέχτες σας για τρέξιμο νωρίς το πρωί», λέει στο αμερικανικό περιοδικό «Women’s Running» η αμερικανίδα τριαθλήτρια Βανέσα Φέρστερ, και εξειδικευμένη στην εκπαίδευση αθλητών στην ψυχολογική αντοχή. «Η μικρο-παραίτηση είναι να πατάς αναβολή στο ξυπνητήρι, να τρέχεις μετά μόνος σου και να κάνεις την προπόνηση πιο εύκολη γιατί κανείς δεν θα το μάθει. Η μικρο-παραίτηση είναι μια ανεπαίσθητη απόφαση να μην κάνεις κάτι. Είναι ανεπαίσθητη γιατί είναι εύκολο να πείσεις τον εαυτό σου ότι δεν είναι τόσο κακή όσο το να παρατήσεις τελείως μια προπόνηση». Ακολουθούν μερικά παραδείγματα μικρο-παραιτήσεων:

*      Κάνεις εκπτώσεις στον αριθμό των κομματιών στη διαλειμματική

*      Κάνεις εκπτώσεις στο pace

*      Βάζεις έξτρα ξεκούραση ανάμεσα στα κομμάτια

*      Κρύβεις πράγματα από τον κόουτς σου

*      Παραλείπεις τις ασκήσεις ενδυνάμωσης ή τις διατάσεις

*      Παραλείπεις την τροφοδοσία αποκατάστασης μετά την προπόνηση

*      Αργείς να πας για προπόνηση

*      Δεν μιλάς ανοιχτά για τους στόχους σου

*      Σταματάς πρόωρα μια προπόνηση

*      Μπερδεύεις την πλήξη με την κούραση

«Είμαστε αθλούμενοι με στόχους, οπότε γιατί μικρο-παραιτούμαστε από αυτούς τους στόχους;», αναρωτιέται η Φέρστερ και απαντά: «Ο εγκέφαλός μας έχει σχεδιαστεί για να μας κρατά ασφαλείς. Πριν από αιώνες, το είδος μας χρειαζόταν αυτή την “καλωδίωση” για να διασφαλίσει ότι θα επιζούσαμε από άμεσες περιβαλλοντικές απειλές. Ενώ έχουμε εξελιχθεί ως είδος, ο εγκέφαλος εξακολουθεί να είναι “καλωδιωμένος” στην ασφάλεια. Πλέον ο εγκέφαλός μας προσπαθεί να μας προστατεύσει και από οποιαδήποτε πιθανή αρνητική συναισθηματική εμπειρία – συμπεριλαμβανομένης της αποτυχίας να πετύχουμε έναν στόχο. Εάν τα πας όλα μέσα, αφοσιωθείς πλήρως στο πρόγραμμα προπόνησής σας και παρ’ όλα αυτά δεν πετύχεις τον στόχο σου, αυτός είναι ένας συναισθηματικός κίνδυνος για τον οποίο ο εγκέφαλός σας δεν έχει σχεδιαστεί από προεπιλογή. Ετσι επιλέγει τις “μικρο-παραιτήσεις”».

Πώς οι μικρο-παραιτήσεις επηρεάζουν τις επιδόσεις σας

Η μικρο-παραίτηση είναι η πράξη αποφυγής αποτυχίας και δυσφορίας. «Θυμηθείτε, ο εγκέφαλός σας είναι σχεδιασμένος για να το κάνει αυτό! Οταν ξέρετε ότι μια προπόνηση θα είναι δύσκολη ή ότι θα αγωνιστείτε σε δύσκολες συνθήκες, ο εγκέφαλός σας θέλει να εξαιρεθεί από τον κίνδυνο αποτυχίας με μικρο-παραίτηση», λέει η κόουτς.

Η μικρο-παραίτηση σιγά σιγά εξαλείφει την πρόοδό σας επειδή πείθετε τον εαυτό σας ότι κάνετε «αρκετά», ενώ στην πραγματικότητα υποτιμάτε τον εαυτό σας και σκέφτεστε να ακολουθήσετε τον εύκολο δρόμο. Στην πορεία, δεν είστε ειλικρινείς με τον εαυτό σας και/ή τον προπονητή σας. Δύο βασικά πράγματα πλήττονται: η εξέλιξή σας και οι επιδόσεις σας. Το αποτέλεσμα σας κάνει να φτάσετε στο τέλος άλλης μιας δρομικής σεζόν, κουρασμένοι, έτοιμοι για ένα διάλειμμα και αναρωτιέστε «γιατί είμαι ακόμα στο ίδιο επίπεδο;». Αυτό μπορεί να σας κάνει όσο περνούν τα χρόνια να νιώθετε ότι πραγματικά ρίχνετε δουλειά για έναν στόχο, αλλά και να αισθάνεστε ηττημένοι και να αμφισβητείτε τις ικανότητές σας.

Οταν παρατάτε τις… μικρο-παραιτήσεις

«Οταν παίρνετε την απόφαση να σταματήσετε τις μικρο-παραιτήσεις, εμφανίζεστε μόνοι σας με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο», καταλήγει η αμερικανίδα κόουτς. «Θα παρατηρήσετε την οικοδόμηση της αυτοπεποίθησής σας. Υπάρχει μια αίσθηση γνήσιας υπερηφάνειας στο να δίνετε σκόπιμα τον καλύτερό σας εαυτό. Οσο περισσότερο προπονείστε και σε αυτό κατά την προετοιμασία σας, τόσο περισσότερο θα τρέχετε τους αγώνες σας με τον ίδιο τρόπο».

Μετατρέψτε τις μικρο-παραιτήσεις σε μικρο-δεσμεύσεις

1      Κάντε μία λίστα

Σκεφτείτε την προπόνησή σας τον τελευταίο μήνα. Ποιοι είναι όλοι οι τρόποι με τους οποίους μικρο-παραιτείστε; Σκεφτείτε το αντικειμενικά και ειλικρινά. Φτιάξτε μια λίστα με τις επιλογές, τις συμπεριφορές, τις ενέργειες που ήταν μικρο-παραιτήσεις.

2      Ξεκαθαρίστε τα πράγματα

Κοιτάξτε τη λίστα σας και εξαλείψτε τις περιπτώσεις που ακούγατε το σώμα σας. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο να έχετε την επίγνωση του σώματός σας για να ξέρετε πότε πρέπει να το ακούτε και να ξεκουράζεστε έναντι της αυτογνωσίας για να γνωρίζετε πότε απλώς αποφεύγετε τη δυσφορία.

3      Επαναπροσδιορίστε την αποτυχία

Ο φόβος της αποτυχίας είναι ο νο 1 λόγος που οι αθλητές μικρο-παραιτούνται, λέει η Βανέσα Φέρστερ. Εάν δεν φοβάστε πλέον να αποτύχετε και αντ’ αυτού το ενστερνιστείτε ως μέρος της διαδικασίας σας, δεν υπάρχει λόγος να μικρο-παραιτηθείτε. Επιλέξτε να δείτε την προσπάθεια και την πρόοδο ως ευκαιρία για μάθηση. Κάντε άνοιγμα στη συναισθηματική δυσφορία.

4      Μικρο-δεσμευτείτε

Κοιτάξτε τη λίστα με τις μικρο-παραιτήσεις και επιλέξτε μία όπου θα εστιάσετε κάθε φορά. Αποφασίστε πώς θα ήταν το αντίθετο, μια «μικρο-δέσμευση». Στη συνέχεια, αναρωτηθείτε: τι πρέπει να πιστέψω για να συμβεί αυτό; Επαναλάβετε. Το άθροισμα των μικρο-δεσμεύσεών σας θα καθορίσει την επίτευξη του στόχου σας.